ნიუ-იორკის პარკში მოჭადრაკე ბიჭის ცხოვრება: როგორ ვიპოვე სახლი და საკუთარი თავი

„დედა, დღეს სად დავიძინებთ?“ – ვკითხე ჩუმად, როცა პარკის სკამზე ჩამოვჯექით. დედამ თავი დახარა, თვალები აუწყლიანდა და მხოლოდ ეს მითხრა: „ჯერ არ ვიცი, ლაშა… მაგრამ შენთან ვარ.“

მე ლაშა ვარ, თორმეტი წლის ქართველი ბიჭი, რომელიც ნიუ-იორკში, ბრუკლინის ერთ-ერთ პარკში ყოველდღე ჭადრაკს თამაშობს. ჩემი ცხოვრება აქ არ დაწყებულა. თბილისში დავიბადე, მაგრამ მამაჩემის ავადმყოფობის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. დედამ გადაწყვიტა, რომ ამერიკაში უნდა წამოვსულიყავით — „იქ უკეთესი მომავალი გველოდება,“ ამბობდა.

პირველი თვეები სასტიკი იყო. ენა არ ვიცოდი, სკოლაში ვერ დავდიოდი, მამა კი საქართველოში დარჩა — მისი წამოსვლა შეუძლებელი იყო. დედა დღეში სამ სამსახურში მუშაობდა, მაგრამ ბინის ქირას მაინც ვერ ვწვდებოდით. ხშირად პარკში ვრჩებოდით ღამით, ან თავშესაფარში.

ერთ დღეს პარკში მოხუცმა კაცმა დამინახა, როგორ ვუყურებდი ჭადრაკის დაფას. „გინდა ითამაშო?“ მკითხა ინგლისურად. თავი დავუქნიე. პირველად მაშინ შევეხე ჭადრაკის ფიგურებს. ის კაცი — მისტერ ჯონსი — ჩემი პირველი მასწავლებელი გახდა.

„ჭადრაკი ცხოვრებას ჰგავს,“ მეუბნებოდა ის. „ყოველთვის უნდა იფიქრო წინასწარ.“

მალე მივხვდი, რომ ჭადრაკი ჩემი გაქცევის გზა იყო — სიღარიბიდან, მარტოობიდან, შიშიდან. ყოველდღე ვთამაშობდი პარკში. ზოგჯერ მშიერი ვიყავი, ზოგჯერ გაყინული, მაგრამ დაფასთან ყველაფერი მავიწყდებოდა.

ერთხელ დედამ მითხრა: „ლაშა, იქნებ სკოლაში დაბრუნდე?“

„დედა, ჯერ ინგლისური უნდა ვისწავლო კარგად… და საჭმელი გვჭირდება.“

დედას ცრემლები მოადგა თვალებზე. „შენ ჩემი იმედი ხარ.“

ერთ დღეს პარკში ადგილობრივი ჭადრაკის კლუბის მწვრთნელი მოვიდა. დამინახა, როგორ ვუგებდი მოზრდილებს და მკითხა: „გინდა კლუბში ითამაშო?“

დედას ვუთხარი. თავიდან არ უნდოდა — „კლუბი ფული ღირს, ლაშა… ჩვენ კი საჭმელიც გვიჭირს.“ მაგრამ მწვრთნელმა დაგვპირდა: „ლაშა ნიჭიერია. უფასოდ მიიღებთ.“

კლუბში პირველად რომ შევედი, თავი უცხოდ ვიგრძენი. ყველა ინგლისურად ლაპარაკობდა სწრაფად და უცნაურად იცინოდნენ. მაგრამ დაფასთან ყველა ერთნაირი იყო.

„შენ საიდან ხარ?“ მკითხა ერთმა ბიჭმა.

„საქართველოდან,“ ვუპასუხე.

„ეგ სადაა?“

„რუსეთსა და თურქეთს შორის…“

„რუსი ხარ?“

„არა! ქართველი ვარ!“ — პირველად მაშინ ვიგრძენი სირცხვილი და სიბრაზე ერთად.

მაგრამ ჭადრაკში მალე ყველას დავამარცხე. მწვრთნელმა მითხრა: „შენ ჩემპიონი იქნები.“

დედას თვალებში იმედი გაჩნდა. „ლაშა, იქნებ ეს ჩვენი შანსია?“

მაგრამ პრობლემები არ წყდებოდა. ერთხელ თავშესაფარში ჩვენი ნივთები მოგვპარეს. დედა ტიროდა: „აღარ შემიძლია… მამასაც ვერ ვეხმარებით.“

მე კი მხოლოდ ერთი რამ ვიცოდი — უნდა მეთამაშა.

პირველი ტურნირი პატარა იყო — ადგილობრივი სკოლების ჩემპიონატი. დედამ თავისი ბოლო ფულით მიყიდა თეთრი პერანგი.

„წარმატებები, შვილო,“ მითხრა ჩუმად.

ტურნირზე ყველა ამერიკელი ბავშვი იყო — სუფთა ტანსაცმლით, მშობლები გვერდით. მე მარტო ვიყავი.

პირველი პარტია მოვიგე სწრაფად. მეორე — უფრო რთული იყო. მესამე პარტიაში მეტოქემ დამცინა: „ჰეი, ჰომლესი ხარ?“

გავბრაზდი, მაგრამ არაფერი ვუპასუხე. დაფაზე მხოლოდ თამაში იყო მნიშვნელოვანი.

ტურნირი მოვიგე.

დედამ ჩამიხუტა: „ჩემი გმირი ხარ!“

ამის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. მწვრთნელმა მითხრა: „შენ ეროვნულ ჩემპიონატზე უნდა წახვიდე.“

მაგრამ ფული არ გვქონდა გზისთვის. კლუბმა შეგვიგროვა თანხა — პირველად ვიგრძენი, რომ უცხო ხალხსაც შეუძლია დახმარება.

ეროვნულ ჩემპიონატზე ათასობით ბავშვი იყო მთელი ამერიკიდან. სასტუმროს ნომერში პირველად დავიძინე რბილ საწოლზე.

პირველი დღეები ძალიან ვნერვიულობდი. დედა მეუბნებოდა: „ლაშა, შენ უკვე გამარჯვებული ხარ.“

მაგრამ მე მეტი მინდოდა — მინდოდა სახლი გვქონოდა, მამა ჩამოგვეყვანა საქართველოდან.

ფინალში გავედი.

ბოლო პარტია ყველაზე რთული იყო — მეტოქე ამერიკელი ბიჭი იყო მდიდარი ოჯახიდან. მისი მშობლები გვერდით ეჯდნენ და რჩევებს აძლევდნენ.

მე მხოლოდ დედას მზერა მქონდა.

თამაშის ბოლოს მეტოქემ შეცდომა დაუშვა.

მოვიგე.

დედამ ტირილით ჩამიხუტა: „ჩვენ სახლში დავბრუნდებით!“

ჩემპიონატის შემდეგ გაზეთებში დაწერეს ჩემზე — „ჰომლესი ქართველი ბიჭი ამერიკის ჩემპიონი გახდა.“ ბევრი ადამიანი დაგვეხმარა — ერთმა ოჯახმა ბინა გვიქირავა ერთი წლით უფასოდ.

მამაც ჩამოვიდა საქართველოდან.

ახლა სკოლაში დავდივარ და ჭადრაკს ვასწავლი პატარა ბავშვებს პარკში.

ხანდახან ისევ მახსენდება ის ღამეები პარკში — სიცივე, შიში და დედას ცრემლები.

ახლაც ვფიქრობ: რა იქნებოდა, რომ არ შემხვედროდა მისტერ ჯონსი? ან რომ დედას იმედი დაეკარგა?

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნეტავ რამდენ ბავშვს აქვს დღეს იგივე შიში და მარტოობა? იქნებ თითოეულ მათგანს შეუძლია იპოვოს თავისი ჭადრაკის დაფა?