დედაჩემის მოტყუებული შვილი: სიმართლის ძიება დაკარგულ მემკვიდრეობაზე

„შენ არაფერი გეკუთვნის, გიორგი! ყველაფერი ჩემი შრომითაა ნაშოვნი!“ – დედაჩემის ხმა მთელ სახლში ექოდ გაისმა, როცა მამის დაკრძალვიდან მესამე დღეს მისაღებში შევედი და მემკვიდრეობის საბუთებზე ვკითხე. იმ წამს მივხვდი, რომ ჩემი ბავშვობის სახლი, სადაც ყოველ კუთხეში მამაჩემის სითბო და სიყვარული იყო ჩაბუდებული, უცებ უცხო ადგილად იქცა.

მამა მოულოდნელად გარდაიცვალა – გულის შეტევა. იმ დღეს თბილისში საშინლად წვიმდა. საავადმყოფოში მისულს დედა ცრემლიანი თვალებით დამხვდა, მაგრამ მაშინ ვერ ვიგრძენი ის ტკივილი, რაც შემდგომში უნდა მეგრძნო. დაკრძალვის დღეებში თითქოს ყველაფერი ბუნდოვანი იყო – ნათესავები, მეზობლები, მამაჩემის ძველი მეგობრები მოდიოდნენ და მიდიოდნენ, მე კი მხოლოდ ერთ რამეზე ვფიქრობდი: როგორ უნდა მეცხოვრა მის გარეშე.

სამი დღის შემდეგ დედამ უცნაურად დაიწყო საუბარი. „გიორგი, შენ ხომ იცი, რომ მამას ბევრი ვალი ჰქონდა… ყველაფერი მე მომიწევს გადავიხადო.“

„დედა, მამამ მითხრა, რომ სახლი და მიწა ორივეს სახელზე იყო გადაფორმებული…“ – ვცადე მშვიდად ამეხსნა.

მან თვალები აარიდა. „შენ არ იცი ყველაფერი. საბუთები მე მაქვს და ასე ჯობია.“

იმ ღამეს ვერ დავიძინე. ბავშვობის მოგონებები მიტრიალებდა თავში: როგორ მასწავლიდა მამა ხეზე ცოცვას, როგორ ვთევზაობდით ერთად მტკვარზე… დედა ყოველთვის მკაცრი იყო, მაგრამ არასდროს მიფიქრია, რომ ასე მომექცეოდა.

მეორე დილას ადვოკატთან მივედი. საბუთები რომ მოვითხოვე, დედამ კარი ცხვირწინ მომიხურა. „შენ მხოლოდ ფული გაღელვებს? მამა ჯერ არ გაგიცივებია!“ – დამიყვირა.

მეგობრებს დავურეკე – ლევანს და ნიკას. ლევანი გერმანიაში ცხოვრობს უკვე წლებია, ნიკა კი ბათუმში მუშაობს. ორივემ მითხრა, რომ მსგავსი რამ ბევრ ოჯახში ხდება საქართველოში: „გიორგი, დედები ხშირად შვილებსაც კი ატყუებენ, როცა საქმე მემკვიდრეობაზე მიდგება.“

მახსოვს, ერთხელ მამამ მითხრა: „ოჯახში ყველაზე დიდი სიმდიდრე ნდობაა.“ ახლა ეს სიტყვები გულში დანასავით მესობოდა.

რამდენიმე კვირის შემდეგ გავიგე, რომ დედამ სახლი გაყიდა და თბილისში ბინა იყიდა. მე კი ქუჩაში დავრჩი – არც სახლი მქონდა, არც ფული. ნათესავებმა მხარი არ დამიჭირეს: „დედაა, როგორც უნდა ისე მოიქცევა.“

ერთ დღეს დედას შევხვდი ბაზარში. თვალებში ვერ შემომხედა. „შენთვისაც მინდოდა ყველაფერი კარგად ყოფილიყო… მაგრამ ცხოვრება რთულია,“ – ჩაიჩურჩულა.

„დედა, მე მხოლოდ სიმართლე მინდოდა. რატომ მომატყუე?“

„შენ პატარა ხარ და ვერ გაიგებ…“

იმ ღამეს სიზმარში მამა დამესიზმრა. ჩუმად მიყურებდა და თითქოს მეუბნებოდა: „შენი სიმართლე იპოვე.“

ვცადე სასამართლოში ჩივილი, მაგრამ საბუთები დედას ჰქონდა და ყველაფერი მის სახელზე იყო გაფორმებული. ადვოკატმა მითხრა: „საქართველოში ასეთი საქმეები იშვიათად წყდება შვილის სასარგებლოდ.“

დავიწყე მუშაობა კაფეში ოფიციანტად. ყოველი დღე ბრძოლას ჰგავდა – არა მხოლოდ ფულის გამო, არამედ იმისთვისაც, რომ საკუთარი თავი დამეცვა იმ ტკივილისგან, რაც ოჯახმა მომაყენა.

ერთხელ ნიკამ დამირეკა: „გიორგი, იქნებ აპატიო? ბოლოს და ბოლოს დედაა.“

„როგორ უნდა აპატიო ადამიანს, რომელმაც არა მხოლოდ ფული წაგართვა, არამედ ნდობაც?“ – ვუპასუხე.

დედას დაბადების დღეზე მივწერე: „მინდა დაგელაპარაკო.“ შეხვედრაზე ისევ თავის მართლებას ცდილობდა: „მე შენთვის კარგი მინდოდა…“

„დედა, მე შენგან მხოლოდ სიყვარული და სიმართლე მინდოდა.“

ისევ ვერაფერი შევცვალე. მაგრამ საკუთარ თავში ძალა ვიპოვე – დავიწყე სწავლა საღამოს კურსებზე და პატარა ბინა ვიქირავე მეგობართან ერთად.

ხანდახან ქუჩაში დედას ვხედავ – მარტო დადის. არც მე მივდივარ მასთან და არც ის მოდის ჩემთან.

ხშირად ვფიქრობ: იქნებ მეც დავაშავე რამე? იქნებ ზედმეტად მატერიალურ საკითხებზე ვიყავი ორიენტირებული? მაგრამ მერე ვიხსენებ მამაჩემის სიტყვებს ნდობაზე და ვხვდები – ოჯახში ყველაზე დიდი ღალატი სწორედ ნდობის დაკარგვაა.

ახლა უკვე 29 წლის ვარ. საკუთარი ძალებით ვცხოვრობ გერმანიაში – ლევანთან ერთად ვქირაობ ბინას. აქ სხვა წესებია: კანონი იცავს შვილსაც და მშობელსაც. მაგრამ გულში მაინც ტკივილი მაქვს – არა სახლის ან ფულის გამო, არამედ იმის გამო, რომ დედაჩემი ჩემთვის უცხო ადამიანად იქცა.

ხანდახან ვფიქრობ: რა არის მთავარი ცხოვრებაში? ფული? სახლი? თუ ის სითბო და ნდობა, რაც ოჯახში უნდა იყოს?

ახლაც ხშირად ვეკითხები საკუთარ თავს: შეიძლება აპატიო ადამიანს, რომელმაც არა მხოლოდ ფული წაგართვა, არამედ ცხოვრების ნდობაც? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?