ჩვენმა შვილმა ჩვენი სახლი გააქირავა — ოჯახური დრამა ემიგრანტულ რეალობაში

— ლევან, მართლა ასე უნდა მოიქცე? — ტელეფონში ჩემი ხმა კანკალებდა, როცა ეს ამბავი გავიგე.

— დედა, გთხოვ, ნუ დაიწყებ ახლა… ჩემი ცხოვრებაა, ჩემი გადაწყვეტილებაა! — მიპასუხა უხეშად.

იმ დღეს, როცა ეს სიტყვები მოვისმინე, იტალიის პატარა ქალაქში, სადაც უკვე ათი წელია ვცხოვრობდი, თითქოს ყველაფერი ჩამოინგრა. მე და ჩემი ქმარი, გია, წლებია ემიგრაციაში ვართ. თავიდან მხოლოდ დროებით წამოვედით — ფული შეგვეგროვებინა, შვილს სწავლა დაგვეფინანსებინა და თბილისში ჩვენი პატარა ბინა გაგვეკეთებინა. მაგრამ დრო გავიდა, ცხოვრება აქაც არ აღმოჩნდა მარტივი, თუმცა მაინც ყველაფერს ვაკეთებდით იმისთვის, რომ ლევანს საქართველოში არაფერი მოჰკლებოდა.

ორი წლის წინ გადავწყვიტეთ: ჩვენი ბინა თბილისში ლევანს დავუტოვეთ. გვეგონა, რომ იქ იცხოვრებდა, თავის საქმეს წამოიწყებდა ან ოჯახს შექმნიდა. იმედი გვქონდა, რომ ჩვენი შრომა და თავგანწირვა მის მომავალს ააშენებდა. მაგრამ სულ ცოტა ხნის წინ გავიგეთ — ლევანმა სახლი გააქირავა და თავად მეგობართან გადავიდა საცხოვრებლად.

ეს ამბავი შემთხვევით გავიგე. მეზობელმა დამირეკა: „ნინო დეიდა, ახალი ხალხი ცხოვრობს თქვენს ბინაში. ლევანი აღარ ჩანს.“

თავიდან არ მჯეროდა. გიას ვუთხარი და ორივემ ერთად დავურეკეთ ლევანს. თავიდან იუარა, მერე აღიარა: „დედა, ფული მჭირდებოდა. ბინის ქირას ვიღებ და ასე უფრო მარტივად ვცხოვრობ.“

— შენთვის ეს სახლი ჩვენი ცხოვრების ფასად ავაშენეთ! — გია ყვიროდა ტელეფონში.

— მამა, თქვენ ხომ აქ არ ცხოვრობთ! მე რა უნდა მექნა? — პასუხობდა ლევანი.

გიას თვალები აემღვრა. მე კი სიტყვებს ვერ ვპოულობდი. თითქოს ყველაფერი ტყუილად ყოფილიყო — ჩვენი წლები ემიგრაციაში, მონატრება, შრომა, უიმედო ღამეები.

მახსოვს, როგორ ვოცნებობდით: ერთ დღეს დავბრუნდებოდით თბილისში, ჩვენს სახლში შვილთან ერთად ვიცხოვრებდით. ახლა კი ჩვენი სახლი უცხოებისთვის იყო გახსნილი.

— ნინო, იქნებ ჩვენც დავბრუნდეთ? — მკითხა ერთხელ გიამ ჩუმად.

— სად დავბრუნდეთ? სახლში, სადაც ჩვენ აღარავინ ვართ საჭირო? — ვუპასუხე და ცრემლები წამომივიდა.

ლევანთან საუბრები სულ უფრო იშვიათი და მძიმე გახდა. მან თითქოს ჩვენგანაც დაიხია უკან. ერთხელაც მომწერა: „დედა, გთხოვ, ნუ მაბრალებთ ყველაფერს. მეც მინდა დამოუკიდებელი ვიყო.“

— დამოუკიდებლობა იმას არ ნიშნავს, რომ ოჯახს ზურგი აქციო! — მივწერე გაბრაზებულმა.

მაგრამ მერე საკუთარ თავს შევხედე სარკეში: იქნებ მართლა ზედმეტად ბევრს ვითხოვდით? იქნებ ლევანს სხვა ოცნებები აქვს? იქნებ ჩვენი მსხვერპლი მისთვის ტვირთია?

ერთ დღესაც გიამ მითხრა:

— ნინო, ხომ გახსოვს, როგორ გვინდოდა ახალგაზრდობაში თავისუფლება? იქნებ ლევანსაც თავისი გზა უნდა მივცეთ?

— მაგრამ ჩვენ ხომ ყველაფერი მისთვის გავაკეთეთ! როგორ შეიძლება ასე მარტივად დაგვივიწყოს?

— იქნებ არ დაგვივიწყებია… უბრალოდ სხვანაირად უყვარს.

ამასობაში იტალიაში ცხოვრება კიდევ უფრო დამძიმდა. სამსახურში პრობლემები გამიჩნდა — უფროსმა მითხრა, რომ შეიძლება ხელშეკრულება აღარ გამიგრძელონ. გია ხშირად დარდობდა: „იქნებ სულ ტყუილად დავრჩით აქ? იქნებ უნდა დავბრუნდეთ?“

მაგრამ სად დავბრუნებულიყავით? ბინაში, რომელიც ახლა სხვისია? შვილთან, რომელიც ჩვენგან შორსაა არა მხოლოდ ფიზიკურად?

ერთხელაც ლევანმა დაგვირეკა:

— დედა… მამა… ვიცი, რომ გული გატკინეთ. მაგრამ მინდა ჩემი ცხოვრება თავად ავაწყო. ბინის ქირით ბიზნესის დაწყება მინდა ვცადო. თუ არ გამომივიდა — ისევ სახლში დავბრუნდები.

გიას ხმა აუკანკალდა:

— შვილო… ჩვენ უბრალოდ გვინდა ბედნიერი იყო. მაგრამ გვინდა იცოდე — ეს სახლი შენი სახლიცაა და ჩვენი სახლიც.

მე კი მხოლოდ ერთი კითხვა მქონდა:

— ლევან, შენთვის რა ნიშნავს ოჯახი?

ის ჩუმად იყო რამდენიმე წამი.

— ოჯახი თქვენ ხართ… მაგრამ მინდა მეც ვცადო ჩემი გზა.

ტელეფონი გავთიშე და დიდხანს ვტიროდი. მერე გიამ ჩამიხუტა:

— ნინო… იქნებ დროა ვისწავლოთ შვილების გაშვება?

ახლა ყოველ საღამოს ვფიქრობ: რა არის სწორი? უნდა მივცეთ შვილებს თავისუფლება თუ უნდა დავიცვათ ჩვენი ოჯახური ფასეულობები? სად გადის ზღვარი სიყვარულსა და მსხვერპლს შორის?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? მართალია თუ არა ლევანი? ან იქნებ ჩვენ ვართ დამნაშავეები იმაში, რომ შვილს საკუთარი ოცნებების უფლება არ მივეცით?