ყველასთვის ეკონომიური, მაგრამ ოჯახის გულისთვის ყველაფერს ვაკეთებ: როგორ ვისწავლე ბალანსი გულუხვობასა და ფინანსურ სიბრძნეს შორის

— გრიგოლ, კიდევ ერთხელ გთხოვ, ამ თვესაც დაგვეხმარე, — დედაჩემის ხმა ტელეფონში მუდარასავით ჩამესმის. უკვე მესამედ ამ თვეში. ვგრძნობ, როგორ მიჭერს გულს ეს სიტყვები, თითქოს ვიღაც უხილავი ხელით მახრჩობს.

საფრანგეთში ვარ უკვე მერვე წელია. აქ ჩამოსვლისას მხოლოდ ოცდაორი წლის ვიყავი — ჯიბეში ორი ასეული ევრო და ერთი ძველი ბილეთი თბილისიდან პარიზამდე. მაშინ მეგონა, რომ ევროპაში ცხოვრება ზღაპარი იქნებოდა, მაგრამ რეალობა სულ სხვა აღმოჩნდა. პირველი წლები სასტუმროს სამზარეულოში ვმუშაობდი, ღამით კი ქუჩაში ვსეირნობდი, რომ მარტოობისთვის თავი ამერიდებინა. ჩემი ეკონომიურობა აქედან დაიწყო — თითოეული ცენტი ვითვლიდი, რომ მშობლებს ფული გადამეგზავნა.

მამაჩემი პენსიონერია, დედა — დიასახლისი. ჩემი ძმა, შონი, ჯერ კიდევ უნივერსიტეტში სწავლობს თბილისში და ხშირად ამბობს: „გრიგოლ, შენ თუ არ დამეხმარე, სწავლას ვერ გავაგრძელებ.“

ერთ დღესაც, როცა პარიზის ერთ პატარა კაფეში ვმუშაობდი, მენეჯერმა მკითხა:
— გრიგოლ, რატომ ხარ ასეთი ეკონომიური? სხვები ყოველდღე ყავას სვამენ, შენ კი წყალს სვამ.
გავუღიმე და ვუპასუხე:
— როცა ოჯახი საქართველოში გელოდება და ყოველ თვეს ფულს უგზავნი, ყავა ფუფუნებაა.

მაგრამ რაც დრო გადიოდა, მოთხოვნები იზრდებოდა. თავიდან მხოლოდ კომუნალური გადასახადები იყო, შემდეგ წამლები, მერე — ძმის სწავლის გადასახადი. ერთხელ შონმა დამირეკა:
— გრიგოლ, მეგობრებთან ერთად ბათუმში მივდივარ, ცოტა დამაკლდა ფული…
მაშინ პირველად გამიჩნდა კითხვა: სად გადის ზღვარი დახმარებასა და საკუთარი თავის დავიწყებას შორის?

ერთ საღამოს პარიზის გარეუბანში პატარა ბინაში ვიჯექი და ფანჯრიდან ეიფელის კოშკს ვუყურებდი. ხელში ჩემი საბანკო ანგარიშის ამონაწერი მეჭირა — თითქმის ნული იყო დარჩენილი. ამ დროს დედაჩემმა მესენჯერში მომწერა:
— მამას ექიმთან უნდა წაყვანა, ფული არ გვაქვს.

გული მომიკვდა. რა უნდა მექნა? ისევ გავუგზავნე ბოლო დანაზოგი. იმ ღამით ვერ დავიძინე. საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: „მე თუ არ დავრჩი, ვინ დაეხმარება?“

მაგრამ მეორე დღეს შონმა ისევ დამირეკა:
— გრიგოლ, ახალ ტელეფონს ვიყიდდი… ხომ იცი, სწავლისთვის მჭირდება.

ამ დროს პირველად გავბრაზდი.
— შონ, გეყოფა! მე აქ თავს ვიკლავ მუშაობით და შენ ტელეფონისთვის მთხოვ ფულს? რატომ არ ცდილობ თავად იშოვო?
მოულოდნელად გაჩუმდა.
— არ ვიცი… მეგონა შენთვის პრობლემა არ იქნებოდა.

ამ საუბარმა მთელი დღე ამომიტრიალა თავში. პირველად დავფიქრდი: იქნებ ჩემი დახმარება მათ ზიანს აყენებს? იქნებ ჩემი გულუხვობა მათ დამოუკიდებლობას უშლის ხელს?

მეორე დღეს დედაჩემს დავურეკე.
— დედა, მინდა რაღაც გითხრა. ვიცი, რომ გიჭირთ და გეხმარებით, მაგრამ ასე აღარ შემიძლია. მეც მჭირდება დანაზოგი, მეც მინდა ჩემი ცხოვრება მქონდეს.
დედაჩემი გაჩუმდა.
— ჩვენ ხომ შენი იმედი გვაქვს…
— ვიცი, მაგრამ იქნებ შონმაც სცადოს მუშაობა? იქნებ თქვენც იფიქროთ სხვა გზებზე?

ეს საუბარი ძალიან მძიმე იყო. რამდენიმე დღე არავინ დამირეკა. თავი საშინლად ვიგრძენი — თითქოს უგულო შვილი ვიყავი.

სამსახურში მეგობარმა ქართველმა გოგომ მითხრა:
— გრიგოლ, შენს თავს უნდა მოუარო. ოჯახი კარგია, მაგრამ საკუთარი თავი არ უნდა დაკარგო.

ამ სიტყვებმა გამაბედნიერა და გამაბრაზა ერთდროულად. მთელი ცხოვრება ისე გავატარე, რომ ოჯახის გამო საკუთარ სურვილებზე უარი ვთქვი — არც ერთი ახალი ტანსაცმელი, არც ერთი დასვენება. მხოლოდ მუშაობა და ფულის გაგზავნა.

ერთ დღეს შონმა მომწერა:
— გრიგოლ, ბოდიში გუშინდელი საუბრისთვის. მართალი ხარ. სამსახურს ვეძებ ახლა.
ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა ძმამ თავად სცადა პასუხისმგებლობის აღება.

დედაჩემმაც დამირეკა რამდენიმე დღეში:
— მამამ პენსიის გაზრდაზე შეიტანა განცხადება. მეც რაღაც ხელსაქმე დავიწყე მეზობლებთან ერთად.

ეს ყველაფერი ნელ-ნელა შეიცვალა. მე კი ვისწავლე: გულუხვობა კარგია, მაგრამ საზღვრები აუცილებელია. ახლა უფრო მშვიდად ვარ — ვიცი, რომ ჩემი დახმარება აღარ არის მათი გადარჩენის ერთადერთი გზა.

ერთ საღამოს პარიზის ქუჩებში მარტო ვსეირნობდი და ვფიქრობდი: „ნუთუ შეიძლება იყო კარგი შვილი ისე, რომ საკუთარ თავსაც მოუარო?“

თქვენ რას ფიქრობთ — სად გადის ზღვარი ოჯახისთვის დახმარებასა და საკუთარი თავის დავიწყებას შორის?