დედაჩემი არ მეხმარება შვილების მოვლაში, მაგრამ მე მაინც უნდა ვიმუშაო – ჩემი ცხოვრების ყველაზე მძიმე ბრძოლა

„ნანა, კიდევ ერთხელ გეუბნები – მე აღარ შემიძლია შენი შვილების მოვლა! ჩემი ცხოვრება მაქვს!“ – დედაჩემის ხმა ისევ ყურში ჩამესმის, თითქოს გუშინ კი არა, ამ წამს მითხრა. სამზარეულოში ვდგავარ, ხელები სველი მაქვს, ბავშვები ოთახში ხმაურობენ და მე ვცდილობ, ცრემლები არ წამომივიდეს.

ჩემი ქმარი, ლაშა, ორი წლის წინ გარდამეცვალა. ავარია იყო – სულ რაღაც ექვსი თვის იყო ჩვენი უმცროსი, ნიკოლოზი. იმ დღეს ყველაფერი შეიცვალა. სახლში მარტო დავრჩი სამი პატარა ბავშვით და ერთი დიდი ვალით. ბინა ჩვენი იყო, მაგრამ კომუნალურები, საჭმელი, ტანსაცმელი – ყველაფერი მე დამაწვა მხრებზე.

처음ში ძმა დამეხმარა. ცოტას მაძლევდა, მაგრამ თვითონაც ოჯახი ჰყავს – ორი შვილი და ცოლი, რომელიც სულ ჩხუბობს, რომ „ჩვენი საქმე არ არის ნანას შვილების რჩენა“. დედაჩემი კი… დედაჩემი სულ სხვაა. ყოველთვის მკაცრი იყო. ბავშვობაში ხშირად მეუბნებოდა: „შენი პრობლემები შენით უნდა მოაგვარო“. მაშინ მეგონა, რომ ეს უბრალოდ აღზრდის მეთოდი იყო, ახლა კი მგონია, რომ უბრალოდ არ უნდა ჩემი ტვირთის გაზიარება.

ერთ დღესაც, როცა სამსახურში გასაუბრებაზე მივდიოდი და დედას ვთხოვე ბავშვები დაეტოვებინა, პირდაპირ მითხრა: „მე აღარ ვარ ახალგაზრდა. ჩემი ცხოვრება მინდა. შენს შვილებს შენ მიხედე.“

გული ჩამწყდა. იმ დღეს პირველად ვიგრძენი თავი სრულიად მარტო. თითქოს მთელი თბილისი ჩემს წინააღმდეგ იყო – არც ნათესავები მეხმარებოდნენ, არც მეზობლები. ყველა თავის თავს უყურებს.

სამსახური ძლივს ვიშოვე – ერთ პატარა კაფეში მიმტანად დავიწყე მუშაობა. დილიდან საღამომდე ფეხზე ვიდექი, ღამით კი სახლში ვბრუნდებოდი და ბავშვებს ვხვდებოდი – დაღლილებს, მშიერებს და მოწყენილებს. დედაჩემი მხოლოდ მაშინ მოდიოდა, როცა რამე სჭირდებოდა – ხან წამალი, ხან ფული.

ერთხელაც, როცა უკვე აღარ ვიცოდი რა მექნა, დედაჩემს ისევ მივაკითხე. ბავშვები გვერდით მყავდა – უფროსი გოგო, თაკო, უკვე ათი წლისაა და ყველაფერს ხვდება.

– ბებო, რატომ არ გინდა ჩემთან ყოფნა? – ჰკითხა თაკომ.
– ბებო უნდა დაისვენოს, შვილო. ბებოს თავისი ცხოვრება აქვს.

თაკოს თვალებში წყენა დავინახე. იმ ღამით დიდხანს ვიჯექი ფანჯარასთან და ვფიქრობდი: ნუთუ ასე უნდა იყოს? ნუთუ დედა მხოლოდ მაშინ არის დედა, როცა პატარა ხარ? მერე კი უბრალოდ უცხო ხდება?

ერთხელაც სამსახურში უფროსმა შემნიშნა – თვალები ჩაწითლებული მქონდა.
– ნანა, კარგად ხარ? – მკითხა მან.
– უბრალოდ ცოტა დავიღალე…
– ბავშვები გყავს?
– სამი.
– მარტო ზრდი?
– კი.

ისიც მარტო ზრდიდა თავის შვილს – ქმარი ემიგრაციაში ჰყავდა წასული და წლებია არ უნახავს. იმ დღეს პირველად ვიგრძენი მხარდაჭერა უცხო ადამიანისგან.

მაგრამ ეს მხარდაჭერა საკმარისი არ იყო. ბავშვებს სკოლაში პრობლემები დაეწყოთ – თაკო ჩაკეტილი გახდა, შუათანა ბიჭი – ლუკა – სულ ჩხუბობდა კლასელებთან. მასწავლებელმა დამიბარა:
– ნანა, ლუკას ყურადღება აკლია. იქნებ ფსიქოლოგთან მიიყვანოთ?

ფული არ მქონდა ფსიქოლოგისთვის. არც დრო მქონდა.

ერთ დღესაც დედაჩემმა დამირეკა:
– ნანა, წამალი მჭირდება. ფული გაქვს?
– არა, დედა… არც მე მაქვს საკმარისი.
– აბა რას შვები? ბავშვებს რას აჭმევ?
– ვცდილობ… მუშაობას ვცდილობ.
– ეგრე ვერ იცხოვრებ. იქნებ გათხოვდე?

გათხოვება… თითქოს ასე მარტივია. ვინ მოიყვანს სამშვილიან ქალს? თანაც მე ჯერ კიდევ ლაშაზე ვფიქრობდი – მისი სუნთქვა მახსოვდა ღამით.

ერთხელაც თაკომ მკითხა:
– დედა, ბებო რატომ არ გვიყვარს?
– ბებო თავისებურად გვიყვარს…
– მაგრამ ჩვენთან რატომ არ არის?

არ ვიცოდი რა მეთქვა. იმ ღამით ისევ დედაჩემთან მივედი – ამჯერად მარტო.
– დედა, გთხოვ… ერთხელ მაინც დარჩი ბავშვებთან. ერთი დღე მაინც…
მან ისევ უარი მითხრა.
– ნანა, მე აღარ შემიძლია! ჩემი ცხოვრება მინდა! შენს შვილებს შენ მიხედე!

მაშინ პირველად ვიყვირე:
– მე ხომ შენი შვილი ვარ! მე ხომ მარტო ვარ! რატომ არ გესმის?!

დედაჩემი გაჩუმდა. მერე ზურგი მაქცია და კარი მიხურა.

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი ზიზღი საკუთარი ოჯახის მიმართ – რატომ ვართ ასეთი ცივი ხალხი? რატომ ვერ ვეხმარებით ერთმანეთს?

მეორე დღეს სამსახურში უფროსმა შემომთავაზა: „თუ გინდა, ბავშვები ჩემთან დატოვე ხოლმე რამდენიმე საათით.“

თავიდან შემრცხვა – როგორ უნდა მიმეყვანა ჩემი შვილები უცხო ოჯახში? მაგრამ სხვა გზა აღარ მქონდა. ასე დაიწყო ჩვენი ახალი ცხოვრება – ბავშვები ხანდახან უფროსის სახლში რჩებოდნენ მის შვილებთან ერთად.

თაკო ცოტა გამხიარულდა – უფროსის ქალიშვილი მისი თანატოლი იყო. ლუკამაც იპოვა მეგობარი.

მაგრამ შინაგანად მაინც ვერ ვისვენებდი – დედაჩემი სულ უფრო შორდებოდა ჩვენგან. ერთხელაც თაკომ მითხრა:
– დედა, ბებო რომ მოკვდეს და ჩვენთან არ იყოს?
– ნუ ამბობ ეგეთ რამეს…
– მაგრამ მართლა… იქნებ მერე ინანოს?

არ ვიცოდი რა მეთქვა.

ერთ დღესაც დედაჩემი ცუდად გახდა – საავადმყოფოში მოხვდა. ექიმმა დამირეკა:
– თქვენი დედაა? მარტო დარჩა პალატაში…

ბავშვები უფროსთან დავტოვე და საავადმყოფოში გავიქეცი. დედაჩემი საწოლში იწვა – სუსტი იყო და შეშინებული.
– ნანა… მაპატიე…
– რისთვის?
– რომ ვერ დაგეხმარე… რომ ვერ ვიყავი კარგი დედა…

ცრემლები წამოუვიდა.
– მეც მაპატიე… რომ ვერ გაგიგე…

იმ ღამით პირველად ჩავეხუტეთ ერთმანეთს ისე როგორც ადრე – როცა პატარა ვიყავი და მეგონა, რომ დედა ყველაფერს შეძლებდა.

დედაჩემი გამოჯანმრთელდა, მაგრამ ჩვენს ურთიერთობაში რაღაც შეიცვალა – თითქოს ორივემ მივხვდით, რომ ერთმანეთის გარეშე ვერ ვიცხოვრებთ.

ახლა ისევ მარტო ვარ ბავშვებთან ერთად – დედაჩემი ზოგჯერ მოდის და ცოტა ეხმარება თაკოს გაკვეთილებში ან ლუკას თამაშში. მაგრამ მთავარი ისაა, რომ ერთმანეთს აღარ ვადანაშაულებთ.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ ასე უნდა იყოს ყველა ოჯახში? რატომ გვიჭირს ერთმანეთის გაგება? იქნებ ჩვენ თვითონაც უფრო მეტად უნდა ვისწავლოთ დახმარება და პატიება?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა მოვიქცე მომავალში?