საშობაო საჩუქრები და გაყინული მზერები: ჩემი ბრძოლა თანასწორობისთვის შერეულ ოჯახში
„ეს არ არის სამართლიანი! რატომ მიიღო ნიკამ ასეთი ძვირი საჩუქარი, მე კი მხოლოდ წიგნი?“ — მარიამი ყვიროდა, მისი ხმა მთელ ბინაში ისმოდა. მე სამზარეულოში ვიდექი, ხელში ჩაიდანი მეჭირა და ვგრძნობდი, როგორ მიჩქარდებოდა გული. ჩემი ქმარი, გიორგი, უხმოდ იჯდა მისაღებში და ტელევიზორს უყურებდა, თითქოს არაფერი ხდებოდა.
ეს იყო ჩვენი მეორე საერთო შობა თბილისში, პატარა ბინაში, სადაც ჩემი შვილი ნიკა და გიორგის ქალიშვილი მარიამი ერთად ცხოვრობდნენ. თავიდან მეგონა, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა — მე და გიორგი ერთმანეთს ვუყვარდით, ბავშვებს ერთმანეთი მოსწონდათ, მაგრამ რეალობა სულ სხვა აღმოჩნდა.
საჩუქრების არჩევისას დიდხანს ვფიქრობდი. ნიკა წელს სკოლაში კარგად სწავლობდა, ბევრს შრომობდა და ვიფიქრე, რომ პლანშეტი ნამდვილად დაიმსახურა. მარიამს კი წიგნები უყვარდა და ახალი ბესტსელერი შევუძინე. მეგონა, ორივე ბედნიერი იქნებოდა. მაგრამ როცა მარიამმა ნიკას საჩუქარი დაინახა, ყველაფერი შეიცვალა.
„შენ არასდროს გიყვარვარ ისე, როგორც ნიკა!“ — მარიამმა ცრემლიანი თვალებით შემომხედა. ამ სიტყვებმა გულში დამარტყა. ვეცადე ამეხსნა: „მარიამ, შენ ხომ იცი, როგორ გიყვარს კითხვა… ეს წიგნი სპეციალურად შენთვის შევარჩიე.“ მაგრამ მის თვალებში მხოლოდ წყენა დავინახე.
გიორგი ჩაერია: „მარლოეს, იქნებ მართლა არ იყო სწორი ასე განსხვავებულად მოგვეპყრო ბავშვებს? ხომ იცი, მარიამს როგორი მგრძნობიარე ხასიათი აქვს.“
გავბრაზდი. რატომ უნდა ავხსნა ჩემი გადაწყვეტილება? ნიკამ ბევრი იშრომა წელს! მაგრამ გიორგის მზერა ისეთი ცივი იყო, რომ ხმა ჩამივარდა.
იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვუსმენდი, როგორ ტიროდა მარიამი თავის ოთახში. ნიკა კი უხერხულად დადიოდა ბინაში და ცდილობდა, თავისი სიხარული დაემალა. მე კი საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: მართლა დავუშვი შეცდომა? ან იქნებ უბრალოდ შეუძლებელია შერეულ ოჯახში ყველასთვის სამართლიანად მოქცევა?
მეორე დღეს მარიამმა ჩემთან საუბარი არ ისურვა. გიორგიც დისტანციური იყო. მხოლოდ ნიკა ცდილობდა სიტუაციის გამოსწორებას: „დედა, თუ გინდა, პლანშეტს მარიამს მივცემ.“
ეს სიტყვები გულზე დამაწვა. ჩემი შვილი მზად იყო საკუთარი სიხარული დაეთმო მხოლოდ იმიტომ, რომ ოჯახში სიმშვიდე ყოფილიყო.
სამსახურში მეგობარს მოვუყევი ყველაფერს. მან მითხრა: „შერეულ ოჯახში ყველაზე რთულია ყველასთვის თანასწორობის შეგრძნების შექმნა. ბავშვები ყოველთვის ეძებენ ნიშნებს — ვის უფრო უყვართ.“
დავფიქრდი. იქნებ მართლა ზედმეტად ვცდილობდი ნიკასთვის ყველაფრის ანაზღაურებას იმის გამო, რომ მამამისი აღარ ჰყავდა? ან იქნებ მარიამს უბრალოდ სჭირდებოდა იმის შეგრძნება, რომ მეც მისი დედა ვიყავი?
მესამე დღეს გიორგიმ საუბარი დამიწყო: „მარლოეს, ვიცი, რომ რთულია. მეც არ ვიცი ხოლმე როგორ მოვიქცე. მაგრამ მარიამი ძალიან განიცდის. იქნებ ერთად მოვიფიქროთ რამე?“
გავუღიმე. პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო არ ვიყავი ამ ბრძოლაში.
მარიამთან შევედი ოთახში. ის საწოლზე იწვა და მუსიკას უსმენდა.
— მარიამ, შეიძლება დაგელაპარაკო?
— რა გინდა?
— ვიცი, რომ გეწყინა… და მინდა იცოდე — შენ ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანი ხარ. შეიძლება ზოგჯერ ვერ ვხვდები, რა გჭირდება… მაგრამ მინდა ვისწავლო.
— შენ ნიკა უფრო გიყვარს.
— ასე არ არის… უბრალოდ ზოგჯერ მეც ვუშვებ შეცდომებს. მაგრამ მინდა ვიცოდე — რას გააკეთებდი შენ ჩემს ადგილას?
ის ჩაფიქრდა.
— ალბათ ორივეს ერთნაირ საჩუქარს გიყიდიდით… ან ორივეს რაღაც განსაკუთრებულს.
— მესმის… გპირდები, შემდეგში უფრო მეტად მოგისმენ.
ის ჩუმად იყო. მერე მომეხუტა.
იმ საღამოს გიორგიმ ყველანი ერთად შეკრიბა:
— ვიცი, რომ ეს შობა რთული იყო ყველასთვის… მაგრამ ჩვენ ერთი ოჯახი ვართ და ერთად უნდა ვისწავლოთ ერთმანეთის გაგება.
ნიკამ მარიამს პლანშეტი გაუწოდა: „თუ გინდა, ერთად ვითამაშოთ.“
მარიამმა თავი დახარა: „არა, ეს შენი საჩუქარია… უბრალოდ მინდა ვიცოდე, რომ მეც მნიშვნელოვანი ვარ.“
მე ცრემლები მომადგა თვალზე. პირველად ვიგრძენი, რომ რაღაც შეიცვალა.
შემდეგ დღეებში უფრო მეტად ვეცადე ორივესთვის დრო დამეთმო — ნიკასთან ერთად ფილმს ვუყურებდი, მარიამთან ერთად კი წიგნებზე ვსაუბრობდი. გიორგიც უფრო მეტად ჩაერთო ბავშვების ცხოვრებაში.
მაგრამ მაინც ხშირად ვფიქრობდი: რამდენად რთულია შერეულ ოჯახში ყველასთვის თანასწორობის შეგრძნების შექმნა? ყოველთვის იქნება ვინმე, ვინც თავს გარიყულად იგრძნობს? ან იქნებ მთავარი ისაა, რომ არასდროს შევწყვიტოთ ერთმანეთის მოსმენა და შეცდომების აღიარება?
ახლაც ხშირად ვუბრუნდები იმ საშობაო ღამეს და საკუთარ თავს ვეკითხები: როგორ უნდა გავხადო ჩემი ოჯახი ისეთი ადგილი, სადაც ყველა თავს სახლში იგრძნობს? იქნებ თქვენ გაქვთ პასუხი?