დაპირება ქორწილის შუქებში: დედის მსხვერპლი თუ ღალატი?

„ნინო, გთხოვ, ნუ მელაპარაკები ასე! არ გესმის, რომ ჩემთვის ეს დღე ყველაფერს ნიშნავს?“ – ანას ხმა კანკალებდა, როცა სამზარეულოში, შუაღამისას, ერთმანეთს ვუპირისპირდებოდით. გარეთ წვიმდა, ფანჯრის მინებზე წვეთები ცეკვავდნენ, თითქოს ჩვენი ცრემლების ანარეკლი იყო.

მთელი ცხოვრება ვოცნებობდი, რომ ჩემს ქალიშვილს ზღაპრული ქორწილი ჰქონოდა. მახსოვს, როგორ ვუყურებდით ერთად ძველ ქართულ ფილმებს, სადაც პატარძალი თეთრ კაბაში ცეკვავდა და ყველა ბედნიერი იყო. მაშინაც კი, როცა ჩემი ქმარი – ანას მამა – ავარიაში დაიღუპა და მარტო დავრჩი, საკუთარ თავს დავპირდი: „ნინო, შენ ანას ყველაფერს მისცემ.“

წლები გავიდა. მე ორი სამსახური მქონდა – დილით სკოლაში მასწავლებლად ვმუშაობდი, საღამოს კი მარკეტში მოლარედ. ანა სწავლობდა, იზრდებოდა და ოცნებობდა. ხშირად ვხედავდი, როგორ ათვალიერებდა ინტერნეტში ძვირადღირებულ კაბებს და უცხოეთში გამართულ ქორწილებს. ვიცოდი, რომ ჩემი ხელფასი საკმარისი არ იქნებოდა მის ოცნებებზე, მაგრამ მაინც ვაგროვებდი თითო ლარს.

ყველაფერი შეიცვალა შარშან გაზაფხულზე. დედაჩემი – ანას ბებია – მძიმედ დაავადდა. ექიმებმა მითხრეს, რომ ოპერაცია სჭირდებოდა თურქეთში და თანხა სასწრაფოდ უნდა შეგვეგროვებინა. იმ ღამეს მთელი ღამე არ მძინებია. ფული, რომელიც ანას ქორწილისთვის მქონდა გადადებული, ხელში მეჭირა და ცრემლები მდიოდა. ვიცოდი, რომ არჩევანი უნდა გამეკეთებინა.

„დედა, ხომ იცი, როგორ მიყვარხარ… მაგრამ ეს ჩემი დღეა! მთელი ცხოვრება ამაზე ვოცნებობდი!“ – ანა ტიროდა იმ დღეს, როცა ვუთხარი, რომ ქორწილისთვის დაგროვილი ფული ბებიას ოპერაციაში წავიდა.

„ანა, შენ ხომ იცი, ბებია ჩვენთვის ყველაფერია…“ – ვცდილობდი ამეხსნა.

„მაგრამ მე? მე არ ვარ შენი შვილი? რატომ უნდა დავთმო ჩემი ოცნება?“ – მისი სიტყვები გულში მხვდებოდა.

ქორწილი მაინც შედგა. პატარა დარბაზში, რამდენიმე ახლობლის გარემოცვაში. ანა ულამაზესი იყო, მაგრამ მის თვალებში სევდა იკითხებოდა. სტუმრები ჩურჩულებდნენ: „ნინოს ქალიშვილია, რა ქორწილი უნდა ჰქონოდა…“ მე კი კუთხეში ვიდექი და საკუთარ თავს ვადანაშაულებდი.

დრო გავიდა, მაგრამ ჩვენი ურთიერთობა აღარ დაბრუნებულა ძველებურად თბილი. ანა ხშირად მირეკავდა მხოლოდ ფორმალურად – „დედა, კარგად ხარ?“, „დედა, რამე ხომ არ გჭირდება?“ – მაგრამ გულწრფელი საუბარი აღარ გვქონია.

ერთ დღესაც, როცა სახლში მარტო ვიყავი და ძველი ფოტოები ვათვალიერე, ანას ბავშვობის სურათს შევხედე. მაშინაც კი, როცა არაფერი გვქონდა და პურის ფულიც არ გვყოფნიდა, ერთად ვიცინოდით. ახლა კი ყველაფერი გაქრა.

ერთ საღამოს ანამ დამირეკა:

– დედა… შეიძლება მოვიდე?
– რა თქმა უნდა, შვილო.

მოვიდა. ჩუმად დაჯდა მაგიდასთან და დიდხანს არაფერი უთქვამს. ბოლოს ამოიოხრა:

– იცი რა მტკივა? მეგონა, რომ ჩემთვის ყველაფერი გააკეთებდი… მაგრამ იმ დღეს თავი უცხოდ ვიგრძენი.
– ანა, მე შენთვის ყველაფერს გავაკეთებდი… მაგრამ ბებია სიკვდილის პირას იყო. როგორ შემეძლო სხვანაირად მოვქცეულიყავი?
– ვიცი… უბრალოდ მინდოდა მეც ვყოფილიყავი პირველ ადგილზე ერთხელ მაინც.

მისი სიტყვები გულში ჩამრჩა. მთელი ღამე ვფიქრობდი: იქნებ მართლა დავუშვი შეცდომა? იქნებ დედის სიყვარული მსხვერპლს კი არა, სწორად დანაწილებას ნიშნავს?

ახლა ჩვენი ურთიერთობა ნელ-ნელა ლაგდება. მაგრამ მაინც ხშირად ვეკითხები საკუთარ თავს: ღირს თუ არა მსხვერპლი მაშინაც კი, როცა ის ყველაზე ძვირფას ადამიანთან ურთიერთობას გინგრევს? იქნებ დედობა მხოლოდ თავგანწირვა კი არა, საკუთარი თავის პატიებაცაა?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? მართლა შეიძლება დედამ შვილის ოცნება მსხვერპლად შეწიროს ოჯახის გადასარჩენად?