დედაჩემის გვერდით – რწმენასა და ტკივილში
„ნინო, წყალი მომიტანე… გთხოვ, ნინო…“ – დედაჩემის ხმა ღამითაც კი არ მასვენებს. თვალებს ვახელ და ვგრძნობ, როგორ მტკივა სხეული დაღლილობისგან. საათს ვუყურებ – დილის ოთხია. უკვე მესამე თვეა, რაც დედა საწოლიდან ვერ დგება. მისი სუნთქვა ღრმა და მძიმეა, თითქოს ყოველი ჩასუნთქვა ბრძოლაა.
ოთახში შესვლისას დედას თვალებში შიში და მადლიერება ერთდროულად ურევია. ჭიქას ვაწვდი და ვცდილობ, ხმა არ ამიკანკალდეს: „დედა, ხომ კარგად ხარ?“ ის თავს მიქნევს, მაგრამ ვიცი – არც კარგადაა და არც მშვიდად. მისი სიბერე ჩემთვისაც სიბნელეა, რომელსაც მხოლოდ რწმენა ანათებს.
ჩემი ცხოვრება სულ სხვანაირად წარმომედგინა. უნივერსიტეტი რომ დავამთავრე, მეგონა, ევროპაში წავიდოდი, იქ მუშაობას დავიწყებდი და ოჯახს შევქმნიდი. მაგრამ მამა მოულოდნელად გარდაიცვალა და დედა მარტო დარჩა. მაშინვე თბილისში დავბრუნდი – სოფელში მარტო ვერ დავტოვებდი.
처음ში მეგონა, დროებით იქნებოდა. მაგრამ დედას ჯანმრთელობა დღითიდღე უარესდებოდა. ექიმები ამბობდნენ, რომ ასაკი თავისას შვებოდა. მე კი ყოველდღე ვუყურებდი, როგორ ქრებოდა ქალი, რომელიც ბავშვობაში ზღაპრებს მიყვებოდა.
ერთ დღესაც, როცა დედას წამალი მივუტანე, მან ხელი ჩამჭიდა:
– ნინო, ხომ არ გეზიზღები იმის გამო, რომ შენს ცხოვრებას ვაფუჭებ?
მისი სიტყვები გულში მეჩხვლიტა. რა უნდა მეთქვა? რომ ზოგჯერ მართლა მიჭირდა? რომ ღამით ტირილით ვიღვიძებდი? რომ მეგობრებს ვეღარ ვნახულობდი და ჩემი ოცნებები სადღაც გაქრა?
მაგრამ ხმამაღლა მხოლოდ ეს ვუთხარი:
– დედა, შენ ჩემი ცხოვრება ხარ.
მაგრამ საკუთარ თავთან გულწრფელი ვიყავი – ხშირად მეშინოდა, რომ ამ ყველაფერს ვერ გავუძლებდი. სოფელში ცხოვრება მარტივი არ არის. მეზობლები ხშირად ჩუმად მიყურებდნენ – ზოგი თანაგრძნობით, ზოგი ეჭვით: „ნეტავ როდემდე გაუძლებს?“
ერთ საღამოს, როცა დედა უკვე ეძინა, ფანჯარასთან დავჯექი და ცრემლები წამომივიდა. ღმერთს შევევედრე: „ღმერთო, ძალა მომეცი! არ მინდა დედას წინაშე სუსტი ვიყო.“
მეორე დღეს ეკლესიაში წავედი. მამაომ მითხრა:
– ნინო, შენი ტვირთი მძიმეა, მაგრამ ღმერთი შენს გვერდითაა.
ამ სიტყვებმა უცნაურად დამამშვიდა. თითქოს პირველად მივიღე უფლება, რომ სუსტი ვყოფილიყავი.
დედაჩემის მოვლა ყოველდღიური ბრძოლაა: წამლების დროულად მიცემა, საჭმლის მომზადება, მისი დაბანა… ზოგჯერ ისეთი დაღლილი ვარ, რომ საკუთარ თავს ვეღარ ვცნობ. მაგრამ ყველაზე მეტად მაშინ მტკივა გული, როცა დედა ბავშვივით ტირის – „ნინო, არ დამტოვო…“
ერთხელ ჩემი ძმა გერმანიიდან დამირეკა:
– ნინო, იქნებ დედა აქ ჩამოვიყვანოთ? აქ უკეთესად მოუვლიან.
გავბრაზდი:
– შენთვის ადვილია ლაპარაკი! აქ არც დედაა და არც მისი სუნთქვა გესმის ღამით!
ტელეფონი გავთიშე და მივხვდი – მარტო ვიყავი ამ ბრძოლაში. ძმა ფულს მიგზავნიდა, მაგრამ ეს საკმარისი არ იყო. მე დედის ცრემლებს ვუყურებდი ყოველდღე.
ერთ დღესაც დედამ მკითხა:
– ნინო, შენთვის ხომ არ დამიშავებია რამე?
– არა, დედა… უბრალოდ მეშინია.
– რისი?
– რომ ერთხელაც აღარ იქნები…
დედამ ხელი ჩამჭიდა:
– მე ყოველთვის შენთან ვიქნები.
ამ სიტყვებმა უცნაური სიმშვიდე მომგვარა. თითქოს პირველად მივხვდი – ჩემი ტკივილი მარტო ჩემი არ იყო.
ზოგჯერ მეზობლები მოდიოდნენ და ამბობდნენ:
– ნინო, შენ გმირი ხარ!
მაგრამ მე გმირად თავი არასდროს მიგრძვნია. უბრალოდ შვილი ვიყავი.
ერთ დღესაც დედას მდგომარეობა გაუარესდა. სასწრაფო გამოვიძახე. ექიმმა თავი გააქნია:
– ყველაფერი გავაკეთეთ…
იმ ღამეს დედასთან ერთად დავწექი. მის ხელს ვკოცნიდი და ჩუმად ვლოცულობდი: „ღმერთო, თუ უნდა წავიდეს – მშვიდად წაიყვანე.“
დილით დედამ თვალი გაახილა და ჩამჩურჩულა:
– ნინო, მადლობა ყველაფრისთვის…
მაშინ მივხვდი – ჩემი რწმენა მხოლოდ ლოცვაში კი არა, ყოველდღიურ ზრუნვაში იყო.
დედა რამდენიმე კვირაში გარდაიცვალა. სოფელი პატარაა – ყველამ იცოდა ჩვენი ამბავი. დაკრძალვის დღეს ბევრი ადამიანი მოვიდა. ზოგი ტიროდა, ზოგი ჩუმად მიყურებდა.
დედის გარეშე სახლი ცარიელია. მაგრამ როცა ფანჯარასთან ვჯდები და ცაზე მზეს ვუყურებ, მგონია – სადღაც ახლოსაა.
ხანდახან ვფიქრობ: ღირს კი საკუთარი ოცნებების დათმობა ოჯახის გამო? ან იქნებ სწორედ ეს არის ნამდვილი სიყვარული?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა იცხოვრო მაშინ, როცა შენი ცხოვრება სხვის ტკივილზე გადის?