ჩემი რძლის გულგრილი რეაქცია ჩვენს საოჯახო ბაღზე – როცა ოცნებები სხვების გულში არ სახლდება
– ნინო, ნახე, როგორ ლამაზად მოვაწყეთ ბაღი! – ხმამაღლა დავუძახე რძალს, როცა ეზოში შემოვიდა. ხელები მიწით მქონდა დასვრილი, მაგრამ სიხარულისგან ვერ მოვითმინე და პირდაპირ მივვარდი. ჩემი ქმარი, გივი, გვერდით იდგა და ჩუმად იღიმებოდა – მასაც იმედი ჰქონდა, რომ ჩვენი შრომა ოჯახს გაახარებდა.
ნინომ მზერა მოავლო მწვანილებს, კენკრას, ხეხილს. წამით გაჩერდა, მერე მხრები აიჩეჩა და მითხრა:
– კარგია, მაგრამ მე მაინც მაღაზიაში ნაყიდი მირჩევნია. აქ ბევრი მტვერია და ბუზები.
გავშრი. თითქოს გულში რაღაც ჩამწყდა. მთელი ზაფხული ამ ბაღზე ვოცნებობდი – შვილიშვილები რომ ჩამოვიდოდნენ, ერთად დაგვეგემოვნებინა ახალი კიტრი, პომიდორი, მარწყვი… ნინოს სიტყვებმა კი ყველაფერი ერთ წამში გააფერმკრთალა.
გივი უხერხულად ჩაახველა:
– ნინო, ეს ხომ ბავშვებისთვისაა… ნატურალური პროდუქტია, სუფთა ჰაერი…
– ვიცი, გივია ბიძია, მაგრამ ბავშვები მაინც ვერ შეჭამენ – ალერგია აქვთ ყველაფერზე. თანაც, სოფელში მოსაწყენია. მე მირჩევნია თბილისში ვიყოთ.
მაშინვე ვიგრძენი, როგორ დამძიმდა ჰაერი ჩვენს შორის. შვილიც ჩუმად იდგა – თითქოს თავის რძალს ვერაფერს ეუბნებოდა. მე კი გულში წყენა მომაწვა: ნუთუ ასე ადვილია ადამიანის ოცნების ფეხქვეშ გათელვა?
მთელი დღე ჩუმად ვიყავი. საღამოს გივიმ მკითხა:
– ნანა, ხომ კარგად ხარ?
– არა, გივია, არ ვარ კარგად. მთელი ცხოვრება ვოცნებობდი ასეთ ბაღზე – შვილიშვილებისთვის, ჩვენი ოჯახის გასაერთიანებლად… ახლა კი მგონია, რომ ყველაფერი ტყუილად იყო.
გივიმ მხარზე ხელი დამადო:
– ჩვენთვის ხომ არ იყო ტყუილად? ჩვენ ხომ ვისიამოვნეთ ამ ყველაფრით?
– კი, მაგრამ ოჯახი რომ არ გვიერთდება ამ სიხარულში?
მეორე დღეს შვილიშვილები ჩამოვიდნენ. პატარა ნიკუშამ მარწყვი მოსწყვიტა და პირში ჩაიდო. თვალები გაუბრწყინდა:
– ბებო, ეს ყველაზე გემრიელია!
გული გამითბა. მაგრამ ნინო მაშინვე ჩაერია:
– ნიკუშა, არ ჭამო ბევრი! შეიძლება ალერგია გაგიჩნდეს.
ბავშვი დაიბნა. მე კი ისევ იმავე ტკივილმა დამიარა გულში.
დღეები გადიოდა. ნინო სულ უფრო იშვიათად ჩამოდიოდა სოფელში. შვილიც ხშირად იმართლებდა თავს – საქმე მაქვსო. მე და გივი მარტო ვრჩებოდით ჩვენს ბაღში. ზოგჯერ ვფიქრობდი: იქნებ მართლა ზედმეტი მოვინდომე? იქნებ ქალაქში ცხოვრება უფრო მოსწონთ? იქნებ ჩემი ოცნება მხოლოდ ჩემთვისაა მნიშვნელოვანი?
ერთხელაც, როცა ქალაქში ჩავედი პროდუქტების საყიდლად, შემთხვევით გავიგონე ნინოს საუბარი თავის დაქალთან:
– რა უნდა იმ სოფელში? სულ მიწაში ფათურობენ. მე მირჩევნია ბავშვები ინგლისურზე ვატაროთ და პარკში ვასეირნოთ.
მაშინ მივხვდი: ჩვენ სხვადასხვა სამყაროში ვცხოვრობთ. ჩემი ბავშვობა სოფელში გავატარე – დედის ხელით მოყვანილი კიტრი იყო ჩემთვის ბედნიერება. ნინოსთვის კი ეს ყველაფერი უცხოა.
ერთ საღამოს გივის ვუთხარი:
– იქნებ შევეშვათ? იქნებ ბაღი გავყიდოთ და ქალაქში დავბრუნდეთ?
გივიმ თავი გააქნია:
– ნანა, ეს ჩვენი სახლია. ჩვენი სუნთქვაა. თუ ჩვენ არ დავაფასებთ ჩვენს შრომას, სხვას რას მოვთხოვთ?
მაგრამ მაინც ვერ ვისვენებდი. ერთხელაც შვილს დაველაპარაკე:
– ლევან, რატომ არ გიხარია სოფელში ჩამოსვლა? ხომ ხედავ, როგორ ვცდილობთ თქვენთვის?
ლევანმა თავი დახარა:
– დედა, ნინო ვერ ეგუება სოფელს. ბავშვებიც სულ ავად ხდებიან ხოლმე… თანაც, შენ ხომ იცი, რომ ნინოსთვის სისუფთავე ძალიან მნიშვნელოვანია.
– ანუ ჩვენი ბაღი ბინძურია?
– არა, დედა… უბრალოდ… სხვანაირად ცხოვრობს.
იმ ღამეს დიდხანს არ დამეძინა. ვფიქრობდი: რატომ არის ასე რთული სხვადასხვა თაობის ურთიერთობა? რატომ ვერ ვპოულობთ საერთო ენას მაშინაც კი, როცა ერთმანეთი გვიყვარს?
შემოდგომაზე ბაღი კიდევ უფრო ლამაზად აყვავდა – ყურძენი დავკრიფეთ, კაკალი დავაგროვეთ. მაგრამ ოჯახი ისევ იშვიათად ჩამოდიოდა.
ერთ დღეს მეზობელმა მითხრა:
– ნანა დეიდა, შენს რძალს არ უყვარს სოფელი? სულ მარტო ხარ…
მეც გამეცინა მწარედ:
– ალბათ ასეა… ალბათ ჩემი ოცნება მხოლოდ ჩემთვისაა.
მაგრამ მაინც ვერ შევეგუე ამ ფიქრს. ერთხელაც გადავწყვიტე: ბავშვებს თავად მივაკითხავდი სკოლაში თბილისში და სოფელში წამოვიყვანდი.
ნინომ გაკვირვებით შემომხედა:
– დედა ნანა, რა საჭიროა? ბავშვები დაიღლებიან გზაში.
– მინდა ნახონ როგორ ყვავის ჩვენი ბაღი შემოდგომაზე.
ბავშვები გახარებულები წამომყვნენ. მთელი დღე ერთად ვთამაშობდით ეზოში – კენკრას ვკრეფდით, ხეზე ავდიოდით, მიწაში ვთხრიდით კარტოფილს. საღამოს დაღლილები და ბედნიერები იყვნენ.
მაშინ ნინომ პირველად შემომხედა ცოტა სხვანაირად:
– მართლა უხარიათ ბავშვებს აქ ყოფნა…
– ნინო, მე მხოლოდ მინდა რომ ოჯახი ერთად იყოს. მინდა რომ ბავშვებმა იცოდნენ საიდან მოდის მათი საჭმელი… რომ იგრძნონ მიწის სუნი.
ნინომ ჩუმად ამოიოხრა:
– მეც მინდა ბედნიერები იყვნენ… უბრალოდ მეშინია რამე არ მოუვიდეთ.
– მეც მეშინია… მაგრამ სიყვარულის გარეშე რა აზრი აქვს ყველაფერს?
ამ საუბრის შემდეგ თითქოს რაღაც შეიცვალა. ნინო უფრო ხშირად ჩამოდიოდა სოფელში – ჯერ უხალისოდ, მერე უკვე ინტერესით ათვალიერებდა ბაღს. ერთხელ მითხრა:
– შეიძლება მეც დაგეხმარო კენკრის კრეფაში?
გული გამითბა.
მაგრამ მაინც დარჩა რაღაც გაუგებრობა ჩვენს შორის – თითქოს სხვადასხვა ენაზე ვლაპარაკობთ. ზოგჯერ ვფიქრობ: იქნებ დრო გვჭირდება? იქნებ სიყვარული ყველაფერს მოაგვარებს?
ახლა უკვე ვიცი: ყველა ოცნება ვერ ახდება ისე როგორც გვინდა. ზოგჯერ უნდა შევეგუოთ იმასაც, რომ ჩვენი სიხარული სხვას შეიძლება არ გაუზიაროს.
მაგრამ მაინც მჯერა – თუ გულით ვეცდებით ერთმანეთის გაგებას, ოჯახი გადარჩება.
ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნუთუ ასე ძნელია ერთმანეთის ოცნებების გაზიარება? იქნებ სწორედ ესაა ოჯახის საიდუმლო – რომ ყველამ თავისი გზა უნდა იპოვოს საერთო ბედნიერებისკენ?