„დედა, გთხოვ, არ მოხვიდე ჩემს ქორწილში“ – როგორ დავკარგე საკუთარ შვილს და რა ვიგრძენი ამ სიტყვების შემდეგ

„დედა, გთხოვ, არ მოხვიდე ჩემს ქორწილში. ასე ყველასთვის უკეთესი იქნება.“

ეს სიტყვები ჯერ კიდევ ყურებში ჩამესმის. თითქოს გუშინ იყო, როცა ტელეფონის ეკრანზე ჩემი შვილის – ნიკას – სახელი გამოჩნდა. გულმა გამალებით დამიწყო ცემა. მეგონა, რომ ბოლოს და ბოლოს დამირეკავდა და მეტყოდა: „დედა, მინდა, რომ ჩემ გვერდით იყო ამ დღეს.“ მაგრამ მის ნაცვლად მივიღე ეს ცივი, მოკლე წინადადება, რომელიც ერთიანად ჩამომენგრა თავზე.

მაშინვე გავჩერდი. ხელში მეჭირა ქორწილის ბარათი – ოქროსფერი ასოებით ეწერა ჩემი შვილის სახელი და მისი საცოლის – ანას – სახელი. ბარათი კი არა, თითქოს მძიმე ქვა იყო, რომელიც გულზე დამაწვა. ეს ბარათი გამომიგზავნა ჩემი ყოფილი ქმრის დასმა – მანაც იცოდა, რომ მე არ ვიქნებოდი მოწვეული. მაგრამ მაინც გამომიგზავნა. იქნებ სიბრალულით? იქნებ იმისთვის, რომ კიდევ ერთხელ მეგრძნო თავი ზედმეტად?

არ მახსოვს, როდის დავიწყეთ დაშორება მე და ნიკამ. იქნებ მაშინ, როცა მამამისს დავშორდი? მაშინ ნიკა თორმეტი წლის იყო. პატარა ბიჭი, რომელსაც თვალებში მუდამ რაღაც სევდა ჰქონდა. მე და მამამისი – გია – ერთმანეთს ვეღარ ვუგებდით. სულ ჩხუბი, წყენა, დაძაბულობა. ბოლოს გია წავიდა და ნიკა ჩემთან დარჩა. მაგრამ თითქოს მაშინვე დაიწყო მისი დუმილი. აღარ მიყვებოდა სკოლაზე, მეგობრებზე, თავის ოცნებებზე.

ერთხელ ვკითხე: „ნიკა, რამე ხომ არ გაწუხებს?“

მხოლოდ მხრები აიჩეჩა და ოთახში ჩაიკეტა.

მერე გავიგე, რომ მამამისთან ხშირად მიდიოდა. გია ახალ ოჯახს აწყობდა – ახალგაზრდა ცოლი ჰყავდა და პატარა გოგონა შეეძინა. ნიკას იქაც არ უყვარდა ყოფნა, მაგრამ მაინც მიდიოდა. ალბათ იმიტომ, რომ მე სულ სამსახურში ვიყავი – ორ ადგილას ვმუშაობდი, რომ ბინა არ დაგვეკარგა და ნიკას არაფერი მოჰკლებოდა.

„დედა, შენ სულ არ ხარ სახლში,“ ერთხელ მითხრა.

„ნიკა, ხომ იცი, რომ შენთვის ვშრომობ…“

„მე შენთან მინდა ყოფნა, არა ფული!“ – მიყვირა მაშინ პირველად.

მაშინ მეგონა, რომ დრო ყველაფერს მოაგვარებდა. მეგონა, რომ გავიზრდებოდა და მიხვდებოდა – დედაც ადამიანიაო. მაგრამ დრო გავიდა და ჩვენი ურთიერთობა უფრო და უფრო გაცივდა.

უნივერსიტეტში ჩაბარების შემდეგ სულ უფრო იშვიათად ვნახულობდი. ხან სწავლობდა, ხან მეგობრებთან იყო დაკავებული. მე ისევ ვმუშაობდი – ახლა უკვე მარტო ვცხოვრობდი პატარა ბინაში საბურთალოზე.

ერთხელ შემთხვევით შევხვდით ქუჩაში. მე მაღაზიიდან გამოვდიოდი პარკებით ხელში. ნიკა მეგობრებთან ერთად იყო – მაღალი ბიჭი გამხდარ სხეულზე ჩამოკიდებული ზურგჩანთით.

„ნიკა!“ – გავძახე.

მომიბრუნდა და უხერხულად გამიღიმა.

„დედა…“

„როგორ ხარ? რატომ აღარ მოდიხარ?“

„დავრეკავ…“ – მითხრა ჩუმად და სწრაფად წავიდა.

იმ ღამით დიდხანს ვტიროდი. მეგონა, რომ რაღაც დავაკელი დედობას. იქნებ ზედმეტად მკაცრი ვიყავი? იქნებ პირიქით – ზედმეტად რბილი? იქნებ გიას უნდა შევრიგებოდი მხოლოდ ნიკასთვის?

მერე გავიგე, რომ შეყვარებული ჰყავდა – ანა. ლამაზი გოგო იყო, განათლებული ოჯახიდან. ერთხელ შემთხვევით შევხვდით ერთ-ერთ კაფეში. ანამ თავაზიანად მომიკითხა:

„ქალბატონო ეკატერინე, ძალიან მიხარია თქვენი გაცნობა.“

მე კი მხოლოდ თავი დავუკარი და გავიღიმე. იმ წამს მივხვდი, რომ ანას ოჯახი ბევრად უფრო შეძლებული იყო ვიდრე ჩვენი ოჯახი ოდესმე ყოფილა.

ქორწილის ამბავი პირველად გიასგან გავიგე. დამირეკა:

„ეკატერინე, ნიკა ქორწინდება.“

გული შემეკუმშა.

„მიხარია…“ – ძლივს ამოვთქვი.

„იცი… ნიკამ მთხოვა, რომ შენ არ მოხვიდე ქორწილში.“

გავშრი.

„რატომ?“

„ამბობს, ასე ყველასთვის უკეთესიაო.“

მაშინვე გავუთიშე ტელეფონი. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: რა დავაკელი? რატომ გახდა ჩემი შვილი ჩემთვის უცხო?

რამდენიმე დღეში ბარათი მივიღე ფოსტით – ოქროსფერი ასოებით დაწერილი მოწვევა. გამომიგზავნა გიას დასმა – მანაც იცოდა ყველაფერი.

იმ საღამოს ნიკას დავურეკე.

„ნიკა…“

„დედა…“

„გთხოვ, მითხარი სიმართლე: რატომ არ გინდა მოვიდე?“

გრძელი პაუზა იყო.

„დედა… ანას ოჯახი ძალიან მკაცრია… მამასაც არ უნდა სკანდალი… შენ ხომ იცი… უბრალოდ ასე ჯობია…“

„მე ხომ შენი დედა ვარ…“

„ვიცი… მაგრამ ასე ყველასთვის უკეთესი იქნება.“

ისევ გავუთიშე ტელეფონი.

იმ ღამით მთელი თბილისი თითქოს ცარიელი იყო ჩემთვის. ფანჯრიდან ვუყურებდი ქალაქის შუქებს და ვფიქრობდი: სად დავუშვი შეცდომა? რატომ გახდა ჩემი შვილი ჩემთვის უცხო?

ქორწილის დღეს სახლში დავრჩი. ტელევიზორი ჩავრთე ხმამაღლა, რომ მუსიკის ხმა არ გამეგონა ქუჩიდან – სადღაც ახლოს დიდი ქორწილი იმართებოდა. ალბათ ნიკას ქორწილიც ასეთი იყო – ხმაურიანი, ბედნიერი…

ჩემი ტელეფონი დუმდა.

მხოლოდ საღამოს მომწერა გიას დასმა: „ყველაფერი კარგად ჩაიარა.“

მე კი მარტო დავრჩი ჩემს პატარა ბინაში.

იმ ღამით სარკეში ჩავიხედე და საკუთარ თავს ვკითხე: რა არის დედობა? მხოლოდ ისაა შვილს საჭმელი მიუმზადო? თუ ისაა გვერდით დაუდგე მაშინაც კი, როცა შენს გვერდით ყოფნას აღარ ითხოვენ?

დღესაც ხშირად ვფიქრობ იმ სიტყვებზე: „ასე ყველასთვის უკეთესი იქნება.“ იქნებ მართლა ასე იყო? იქნებ ჩემი არყოფნით ნიკას ცხოვრება უფრო მშვიდი გახდა? მაგრამ მე ხომ დედა ვარ…

ახლა მხოლოდ ერთი კითხვა მაქვს: რა უფრო მტკივნეულია – შვილის დაკარგვა თუ იმის შეგრძნება, რომ თავად ხარ მიზეზი ამ დაკარგვის?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა მოიქცეს დედა ასეთ სიტუაციაში?