„საკუთარი სახლი შვილს დავუთმე… ახლა კი ვცხოვრობ ნაქირავებ ოთახში და ვფიქრობ, ისევ ვუყვარვარ თუ არა“ – ემოციური აღსარება ქართველი დედისგან

„დედა, ხომ იცი, რომ ეს შენთვისაც უკეთესია…“ – გიორგის ხმა ისევ ჩამესმის ყურში. თითქოს გუშინ იყო, როცა ჩემი სახლის გასაღები ხელში ჩავუდე და უკანასკნელად გადავავლე თვალი იმ ოთახებს, სადაც ჩემი ცხოვრების ყველაზე ტკბილი და მწარე დღეები გავატარე. ახლა კი, ექვსი თვეა, ამ ნაქირავებ ოთახში ვიღვიძებ და ყოველ დილით ერთი და იგივე კითხვა მიტრიალებს თავში: მართლა ასე უნდა ყოფილიყო?

ოთახი პატარაა, მუქი ყავისფერი მებლო-სტენკით, რომელიც ალბათ 90-იანებიდან მოყოლებული არავის გამოუცვლია. ფანჯრიდან ქუჩის ხმაური შემოდის – ბავშვების სიცილი, მანქანების სიგნალები, უცხო ადამიანების ხმები. აქ არც ჩემი სუნია, არც ჩემი ფერები. ჩემი წიგნები – ის რამდენიმე ძველი რომანი და ლექსების კრებული – ახლა გიორგის სახლშია, ალბათ მტვერს იკიდებს.

სამზარეულოში ორი ქალი ცხოვრობს – ნანა და ლეილა. ორივე ჩემზე ბევრად ახალგაზრდაა, მაგრამ უკვე ისე მიყურებენ, თითქოს ზედმეტი ვარ. ერთხელ ნანამ ჩაიდანი გადმომიღო და უხეშად მითხრა: „ქალბატონო მარინე, თქვენთვის ცალკე ჭიქა გაქვთ!“ თითქოს ჩემი არსებობა მათ სივრცეს არღვევს.

ყოველ საღამოს, როცა სამსახურიდან ვბრუნდები (ახლა პატარა მაღაზიაში ვმუშაობ – სალაროში ვზივარ), ვცდილობ, რაც შეიძლება ჩუმად შევიპარო ოთახში. არ მინდა, ვინმეს შევაწუხო. არც ხმამაღლა ლაპარაკი მინდა, არც ტელევიზორის ყურება. მხოლოდ ფანჯარასთან ვჯდები და ვუყურებ, როგორ ბნელდება თბილისი.

გიორგი იშვიათად მირეკავს. თავიდან ყოველ კვირას მირეკავდა: „დედა, როგორ ხარ? რამე ხომ არ გჭირდება?“ მერე ზარები დაიშვიათა. ბოლოს მხოლოდ მესიჯებით შემოიფარგლა: „დედა, დღეს ვერ დაგირეკავ, საქმე მაქვს.“ ან: „დედა, კარგად ხარ?“

ერთხელ დავურეკე და ვკითხე: „გიორგი, როდის მოხვალ?“ ცოტა უხერხულად მიპასუხა: „დედა, ხომ იცი, სამსახურში ვარ… ნატასაც ბევრი საქმე აქვს… ბავშვები ბაღში დადიან…“ თითქოს მე აღარ ვიყავი მისი ოჯახის ნაწილი.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ არ უნდა დამეთმო სახლი? იქნებ უნდა მეთქვა – არა, მე აქ დავრჩები! მაგრამ მაშინ გიორგის ოჯახი სად იცხოვრებდა? ნატას მშობლები რუსთავში არიან, იქ ვერ გადავიდოდნენ. გიორგი ყოველთვის ამბობდა: „დედა, შენ ხომ მარტო ხარ, ჩვენ კი ბავშვები გვყავს.“

ახლა კი მარტო ვარ. საღამოობით ძველი ფოტოებს ვათვალიერებ ტელეფონში – გიორგის ბავშვობის სურათებს. აი, ეს ფოტო ბათუმშია გადაღებული – პატარა იყო მაშინ, ზღვის პირას ქვიშაში თამაშობდა. მაშინ მეგონა, რომ ყოველთვის ერთად ვიქნებოდით.

ერთხელ ნანამ მკითხა: „თქვენ შვილთან რატომ არ ცხოვრობთ?“ დავიბენი. რა უნდა მეთქვა? რომ ყველაფერი დავუთმე და ახლა მისთვის ზედმეტი ვარ? უბრალოდ ვუპასუხე: „ის ახლა თავის ოჯახთანაა.“

ერთ დღესაც გიორგიმ დამირეკა: „დედა, ხომ კარგად ხარ?“ ხმა დაღლილი ჰქონდა. ვუთხარი: „კი, გიორგი, კარგად ვარ.“ მაგრამ სინამდვილეში კარგად არ ვიყავი. მინდოდა მეთქვა: „მომენატრე! მინდა ისევ ერთად ვიყოთ!“ მაგრამ ხმა ვერ ამოვიღე.

ერთხელ მაღაზიაში ახალგაზრდა ქალი შემოვიდა პატარა გოგონასთან ერთად. გოგონა დედას ეხვეოდა და რაღაცას ეკითხებოდა. უცებ ცრემლები მომადგა თვალზე – გამახსენდა, როგორ მივყავდი გიორგის ბაღში და როგორ მეხუტებოდა ხოლმე.

ერთ საღამოს ლეილამ მკითხა: „თქვენი შვილი ხშირად გნახულობთ?“ თავი ჩავხარე: „არა ძალიან…“ მერე უხერხულად გაიღიმა: „ალბათ ძალიან დაკავებულია.“

ხანდახან ვფიქრობ – იქნებ მე დავაშავე რამე? იქნებ ზედმეტად შევაწუხე? იქნებ გიორგის თავისუფლება უნდოდა და მე ამის საშუალება მივეცი? მაგრამ რატომ მგონია ახლა თავი ასე მარტოსულად?

ერთხელ გიორგიმ დამირეკა და მკითხა: „დედა, ხომ არაფერი გჭირდება?“ ვუპასუხე: „არა გიორგი, არაფერი.“ სინამდვილეში მინდოდა მეთქვა: „მჭირდები! შენი სიყვარული მჭირდება!“ მაგრამ ხმა ვერ ამოვიღე.

ერთ დღესაც გადავწყვიტე, გიორგისთან მისვლა მეცადა. წინასწარ არ გავაფრთხილე – უბრალოდ ავდექი და წავედი. კარზე ნატამ გამიღო – გაკვირვებული იყო: „მარინე დეიდა! რამე მოხდა?“ ვუთხარი: „არა, უბრალოდ მოსვლა მომინდა.“ სახლში ბავშვების სიცილი ისმოდა – ჩემი შვილიშვილები თამაშობდნენ.

გიორგი სამზარეულოში იყო – როცა დამინახა, ცოტა დაიბნა: „დედა! რატომ არ დამირეკე?“ ვუპასუხე: „მინდოდა მოულოდნელი სიურპრიზი გამეკეთებინა.“

საღამომდე დავრჩი მათთან. ბავშვებმა მომეხვიენ – გამიხარდა მათი სითბო. მაგრამ ნატას მზერა ვერ დავივიწყე – თითქოს უხერხულად გრძნობდა თავს ჩემს გამო. როცა წასვლის დრო მოვიდა, გიორგიმ კართან მიმაცილა და მითხრა: „დედა, ხომ იცი, რომ ყოველთვის შეგიძლია მოხვიდე.“ მაგრამ მის ხმაში რაღაც სიცივე იყო.

სახლში დაბრუნებულმა მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: ნეტავ მართლა ასე უნდა იყოს დედისა და შვილის ურთიერთობა? ნეტავ მართლა ასე მარტოსულად უნდა იგრძნოს თავი ადამიანმა სიბერეში?

ახლა ისევ ჩემს პატარა ოთახში ვარ. ფანჯრიდან თბილისი ბნელდება. გარეთ ქარია. სამზარეულოში ლეილასა და ნანას ჩხუბის ხმა მესმის.

ხანდახან ვფიქრობ – ღირს თუ არა ყველაფერი შვილებისთვის დათმობა? ღირს თუ არა საკუთარი თავი ასე მარტოსულად იგრძნო იმისთვის, რომ მათ უკეთესად ჰქონდეთ?

ალბათ პასუხი არც არსებობს.

„ნეტავ მართლა ასე უნდა იყოს დედისა და შვილის სიყვარული? ნეტავ ოდესმე ისევ შევიგრძნობ ჩემს სახლში ყოფნის სითბოს?“