„შენი შვილი ორი კვირაა დაკარგულია“ – უცნობი ქალი ჩემს კართან და სიმართლის მტკივნეული ძიება

„ქალბატონო ნინო, გთხოვთ, დამეხმარეთ…“ – მისი ხმა კანკალებდა, როგორც ფოთოლი ქარში. კარის ზღურბლზე ახალგაზრდა ქალი იდგა, თვალები ჩაწითლებული, პალტო დაჭმუჭნული და ხელები ისე უთრთოდა, თითქოს მთელი სამყარო ეშლებოდა. „მე… მე ვარ თქვენი შვილის საცოლე. მაგრამ… ის ორი კვირაა აღარ გამოჩენილა. არავინ იცის, სად არის.“

გავშეშდი. თითქოს სხეულში სისხლი გამეყინა. ჩემი შვილი, გიორგი, პოლონეთში მუშაობდა ბოლო სამი წელია. ყოველდღე ველაპარაკებოდი, მაგრამ ბოლო დროს რაღაც შეცვლილი იყო – მოკლე პასუხები, დაძაბული ხმა. არასდროს უხსენებია საცოლე. ახლა კი ეს ქალი ჩემს კართან დგას თბილისში და მთხოვს დახმარებას.

„შემოდი,“ ძლივს ამოვილუღლუღე და კარი ფართოდ გავაღე. ქალი უხმოდ შემოვიდა, სკამზე ჩამოჯდა და ხელები მუხლებზე დაიდო.

„მაპატიეთ, ასე რომ შემოგეჭერით… უბრალოდ, არ ვიცი, ვის მივმართო. პოლიციაში ვიყავი, მაგრამ ამბობენ, რომ ზრდასრულია და შეიძლება უბრალოდ წავიდა…“

მისი სიტყვები გულში მეჩხვლიტებოდა. გიორგი არასდროს წავიდოდა ასე უბრალოდ. მით უმეტეს – დედას არ დამიმალავდა საცოლეს.

„თქვენ… როგორ გაიცანით?“ – ვკითხე ჩუმად.

„პოლონეთში, ვარშავაში. მე იქ ვსწავლობდი, ის მუშაობდა. ყველაფერი კარგად იყო… ბოლო დროს ცოტა დაძაბული ჩანდა. მეუბნებოდა, რომ რაღაც აწუხებდა, მაგრამ არ მითხრა რა. ბოლოს მითხრა, რომ რაღაც უნდა მოეგვარებინა და ორი კვირის წინ უბრალოდ გაქრა.“

გული ამიჩქარდა. ჩემი შვილი ყოველთვის გულწრფელი იყო ჩემთან. რატომ დამიმალა ასეთი მნიშვნელოვანი რამ? ან რა შეიძლებოდა მომხდარიყო უცხო ქვეყანაში?

გავიხსენე ჩვენი ბოლო საუბარი: „დედა, ყველაფერი კარგადაა, უბრალოდ ცოტა დაღლილი ვარ.“ მაშინ ვიფიქრე – ემიგრანტის ცხოვრებაა მძიმე-მეთქი. ახლა კი მივხვდი – რაღაც უფრო სერიოზული ხდებოდა.

ქალი – ანა – მითხრა, რომ გიორგის ბოლო პერიოდში ვიღაც ემუქრებოდა. ვიღაც პოლონელი ბიჭები, რომლებიც მასთან ერთად მუშაობდნენ სამშენებლო ობიექტზე. „ხანდახან გვიან ბრუნდებოდა სახლში და ჩუმად იყო. ერთხელ ხელიც კი ჰქონდა გაკაწრული…“

მივხვდი, რომ პოლონეთში ცხოვრება არც ისე მარტივი იყო, როგორც გიორგი ცდილობდა დაემალა ჩემთვის.

ანა ტიროდა. „ვიცი, რომ თქვენთვის უცხო ვარ… მაგრამ სხვა გზა არ მაქვს. გიორგის ძალიან უყვარდით… სულ თქვენს ფოტოებს მიჩვენებდა.“

ამ სიტყვებმა გული მომიკლა. მე კი წარმოდგენაც არ მქონდა მის ცხოვრებაზე იქ.

გადავწყვიტე პოლონეთში წასვლა. ქმარს – ლევანს – ვუთხარი: „შვილს ვერ დავკარგავ! თუ საჭირო იქნება, მთელ ქვეყანას შევატრიალებ.“ ლევანი ჩუმად მიყურებდა – მასაც ეშინოდა, მაგრამ ცდილობდა სიმშვიდე შეენარჩუნებინა.

ორი დღის შემდეგ ანასთან ერთად ვარშავაში ჩავფრინდი. აეროპორტში სუნთქვა მიჭირდა – უცხო ქალაქი, უცხო ენა… მაგრამ შვილის პოვნის იმედი მაძლევდა ძალას.

პოლიციაში მივედით. გამომძიებელი – ბარტოშ კოვალსკი – გულგრილად გვისმენდა: „ბევრი ემიგრანტი ქრება ხოლმე… ხანდახან უბრალოდ სხვა ქალაქში გადადიან სამუშაოდ.“

„არა!“ – ხმამაღლა ვთქვი ქართულად და ანამ თარგმნა: „ჩემი შვილი ასე არ მოიქცეოდა!“

გამომძიებელმა მხრები აიჩეჩა: „თუ რაიმე ახალი იქნება – შეგატყობინებთ.“

ანა ცდილობდა დამამშვიდოს: „ნინო დეიდა, იქნებ მეგობრებთან დავიწყოთ ძებნა?“

გიორგის მეგობრები – ლუკა და ზურა – პატარა ბინაში ცხოვრობდნენ ვარშავის გარეუბანში. კარი რომ გავაღეთ, ლუკამ თავი დახარა: „ბოდიში, ნინო დეიდა… ჩვენც ვერაფერი გავიგეთ. ბოლოს რომ ვნახეთ, ძალიან ნერვიულობდა.“

„რატომ?“ – ვკითხე.

„ვიღაც ბიჭებმა ფული მოსთხოვეს… თითქოს ვალი ჰქონდა. გიორგიმ თქვა, რომ ყველაფერს მოაგვარებდა.“

გავშრი. გიორგი არასდროს იღებდა ვალს… ან მე ასე მეგონა.

ანა გვერდით მომიჯდა: „იქნებ ვინმეს დავურეკოთ? იქნებ რამე ვიდეოკამერები იყოს ქუჩაზე?“

პოლიციაში ისევ მივედით და კამერების ჩანაწერები მოვითხოვეთ. გამომძიებელი უხალისოდ დაგვთანხმდა.

ორი დღე გავიდა უშედეგოდ… მერე კი ერთ-ერთ ჩანაწერში დავინახეთ: გიორგი ღამით ქუჩაზე მიდიოდა მარტო. უკან ორი ბიჭი მიჰყვებოდა.

ანა ატირდა: „ესენი არიან! ესენი ემუქრებოდნენ!“

გამომძიებელი დაინტერესდა: „იცნობთ მათ?“ ანამ თავი დაუქნია: „ერთს ვიცნობ – ბართეკი ჰქვია.“

ბართეკი დაკითხვაზე დაიბარეს. თავიდან უარყო ყველაფერი, მაგრამ ბოლოს აღიარა: „ფული მართლა გვმართებდა… მაგრამ არ ვიცით სად წავიდა.“

იმ ღამეს სახლში ვერ დავიძინე. ფანჯარასთან ვიდექი და ვლოცულობდი: „ღმერთო, დამიბრუნე შვილი…“

მეორე დღეს პოლიციიდან დაგვირეკეს: ერთ-ერთ საავადმყოფოში ახალგაზრდა მამაკაცი უგონოდ მიიყვანეს ორი კვირის წინ – დოკუმენტები არ ჰქონდა.

გული გამიჩერდა.

ანა გვერდით მედგა გზაზე საავადმყოფოსკენ მიმავალ გზაზე: „ყველაფერი კარგად იქნება…“

პალატაში შევედი და დავინახე ჩემი გიორგი – სახე დასიებული ჰქონდა, ხელი შეხვეული… მაგრამ ცოცხალი იყო.

„დედა?“ – ძლივს ამოილაპარაკა.

ცრემლები წამომივიდა და ხელზე მოვეფერე: „აქ ვარ შვილო… აღარ წავალ.“

ექიმმა გვითხრა: თავში ძლიერი დარტყმა ჰქონდა მიღებული და დროებით მეხსიერება დაეკარგა.

ანა გიორგის გვერდით დაჯდა და ხელი ჩაკიდა: „ყველაფერი კარგად იქნება… ერთად ვართ.“

რამდენიმე დღე საავადმყოფოში ვიყავით. გიორგი ნელ-ნელა იხსენებდა მომხდარს: „ბიჭებმა დამიჭირეს… ფული უნდოდათ… წინააღმდეგობა გავუწიე და დამარტყეს… მერე არაფერი მახსოვს.“

პოლიციამ ბართეკი და მისი მეგობარი დააკავა.

გიორგი გამოჯანმრთელდა. ანასთან ერთად დაბრუნდა თბილისში – ახლა უკვე ოფიციალურად საცოლედ წარმოგვიდგინა.

ოჯახში დიდი საუბრები გვქონდა – ლევანი ბრაზობდა: „რატომ დამიმალე ყველაფერი?“ გიორგი ჩუმად იყო: „მრცხვენოდა… არ მინდოდა თქვენთვის ტკივილი მომეყენებინა.“

მე კი მხოლოდ ერთი რამ ვიცოდი: მთავარია ცოცხალი დაბრუნდა.

ახლა ხშირად ვფიქრობ იმ დღეებზე პოლონეთში – უცხო ქვეყანაში მარტოობის შიშზე, დედის გულში გამეფებულ სიცარიელეზე და იმაზე, როგორ შეიძლება ერთი ზარი ყველაფერს შეცვალოს.

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნეტავ რატომ გვიჭირს ყველაზე ახლობლებთან გულწრფელად საუბარი? რატომ გვგონია, რომ ტკივილის დამალვა სხვებს დაიცავს? იქნებ სწორედ ეს გვაშორებს ერთმანეთს ყველაზე მეტად?