„მამა, რატომ ვერასდროს ვიგრძენი, რომ გიყვარდი?“ – ჩემი შვილის გულწრფელი აღსარება, რომელმაც მთელი ცხოვრება შემიცვალა

– „დედა, შენ არასდროს გყვარებივარ ისე, როგორც ანა და ლაშა“, – ეს სიტყვები ისე მოულოდნელად გაისმა, რომ ხელში დაჭერილი ფინჯანი ჩაი თითქმის გამივარდა. ნინო ჩემს პირდაპირ იჯდა, თვალებში მიყურებდა და პირველად ვხედავდი მასში ამდენ ტკივილს. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ საათის წიკწიკი ისმოდა და ჩემი გულის აჩქარებული ცემა.

– რას ამბობ, ნინო? – ძლივს ამოვთქვი, ხმა ჩამიწყდა.

– ყოველთვის ასე მეგონა. ბავშვობიდან. როცა ანას ახალ კაბას ყიდულობდი და მე ძველებს მაძლევდი. როცა ლაშას სკოლაში მიჰყავდი და მე თვითონ მივდიოდი. როცა ავად ვიყავი და შენ მაინც სამზარეულოში რჩებოდი, – ნინოს ხმა აუკანკალდა.

გული მომიკვდა. თითქოს მთელი ცხოვრება რაღაცას ვუშვებდი და ახლა ეს ყველაფერი ერთ წამში ამოტივტივდა. ნინოს სიტყვები თავში მიტრიალებდა: „არასდროს გყვარებივარ ისე…“

მახსოვს, როგორ ვცდილობდი სამივე შვილისთვის ყველაფერი გამეკეთებინა. მაგრამ ნინო პირველი იყო – მაშინ ჯერ კიდევ ახალგაზრდა ვიყავი, მეუღლე ემიგრაციაში წავიდა საბერძნეთში და მარტო დავრჩი თბილისში სამ შვილთან ერთად. ყველაფერი ჩემზე იყო დამოკიდებული: სამსახური, სახლი, ბავშვები. ხშირად ვეღარ ვასწრებდი ყველაფერს. ნინო ყველაზე უფროსი იყო და თითქოს თავისით იზრდებოდა – ხშირად ვთხოვდი, ანაზე ეზრუნა ან ლაშას გაკვეთილებში დახმარებოდა.

– ნინო, ხომ იცი, რომ ძალიან მიყვარხარ… უბრალოდ მაშინ რთული დრო იყო… – ვცადე ახსნა, მაგრამ სიტყვები ზედმეტად მშრალი გამომივიდა.

– ვიცი, დედა. მაგრამ ბავშვი ამას ვერ ხვდება. მე უბრალოდ მინდოდა, ერთხელ მაინც გეთქვა: „ნინო, შენ ყველაზე ძლიერი ხარ“. ან უბრალოდ ჩამხუტებოდი ისე, როგორც ანას ეხუტებოდი.

გული შემეკუმშა. მახსოვს, როგორ ვცდილობდი ანასთვის მეტი ყურადღება მიმექცია – ის უფრო სუსტი იყო, ხშირად ავადმყოფობდა. ლაშა კი ბიჭი იყო და მამამისის არყოფნის გამო ზედმეტად განებივრებული მყავდა. ნინო კი ყოველთვის „დიდი გოგო“ იყო ჩემთვის – თითქოს მასზე ზრუნვა აღარ მჭირდებოდა.

– ნინო, მაპატიე… არ ვიცოდი…

– არც მე ვიცოდი, როგორ მეთქვა ეს შენთვის. ახლა უკვე დიდი ვარ და თითქოს აღარ მტკივა ისე, მაგრამ მაინც ვერ გავიზარდე ისე, რომ თავი საკმარისად კარგი მეგონა.

ამ სიტყვებმა სულ მთლად გამანადგურა. რამდენჯერ მიფიქრია, რომ შვილებს ყველაფერი მივეცი – საჭმელი, ტანსაცმელი, განათლება… მაგრამ თურმე მთავარი დამავიწყდა: სიყვარული და ყურადღება.

იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი ნინოზე – როგორ იზრდებოდა ჩუმად, თავისთვის, როგორ ცდილობდა ჩემთვის პრობლემები არ შეექმნა. მახსოვს ერთი შემთხვევა: სკოლაში სპექტაკლი ჰქონდათ და ნინომ არ მითხრა – თვითონ წავიდა და ითამაშა. მაშინ მეგონა, უბრალოდ არ უნდოდა ჩემი იქ ყოფნა. ახლა მივხვდი: ალბათ ეგონა, მაინც არ მივიდოდი.

დილით ანა და ლაშაც შემოვიდნენ სამზარეულოში.

– დედა, რა გჭირს? – მკითხა ლაშამ.

– არაფერი… უბრალოდ ვფიქრობდი…

– გუშინ ნინო ძალიან მოწყენილი იყო. ხომ არ იჩხუბეთ? – ჩაერია ანა.

– არა… უბრალოდ რაღაცები მითხრა… ისეთი რამეები, რაც ადრე არ ვიცოდი.

ლაშამ მხრები აიჩეჩა:

– ნინო სულ ჩუმად იყო ბავშვობაში. მე მეგონა, უბრალოდ ასე უყვარდა.

– არა, ლაშა… ზოგჯერ ადამიანები ჩუმად არიან იმიტომ, რომ არ იციან როგორ თქვან სათქმელი.

მთელი დღე სამსახურში ვერაფერზე ვფიქრობდი – მხოლოდ იმაზე, როგორ შეიძლებოდა გამესწორებინა წარსული შეცდომები. საღამოს ნინოს დავურეკე:

– მოდი დღეს ჩემთან ერთად გაისეირნე.

გზაში ჩუმად მივდიოდით. ბოლოს გავბედე და ვკითხე:

– ნინო, რა გაკლდა ყველაზე მეტად ბავშვობაში?

ისიც ჩუმად იყო ცოტა ხანს:

– ალბათ ის შეგრძნება, რომ mattered… რომ ჩემი პრობლემებიც ისეთივე მნიშვნელოვანი იყო შენთვის, როგორც ანასი ან ლაშასი.

გული მეტკინა. რამდენჯერ მითქვამს: „ნინო დიდი ხარ უკვე“, „ნინო გაუძელი“, „ნინო შენ შეგიძლია“. თურმე ამით უფრო ვაშორებდი საკუთარ თავს.

– ახლა რას გრძნობ? – ვკითხე.

– ახლა? ახლა უკვე დიდი ვარ და ვიცი, რომ შენც ადამიანი ხარ… მაგრამ მაინც მინდა ერთხელ მაინც ჩამეხუტო ისე გულწრფელად, როგორც ბავშვობაში მინდოდა.

გაჩერდი და ჩავეხუტე. პირველად ცხოვრებაში ისე ძლიერად მოვეხვიე ჩემს შვილს, როგორც არასდროს.

მერე სახლში დავბრუნდით და მთელი საღამო ერთად ვისაუბრეთ – ბავშვობის მოგონებებზე, იმაზე, რაც გვტკიოდა და გვიხაროდა. პირველად გავიგე ჩემი შვილის ხმა ისე ნათლად და ღრმად, როგორც არასდროს.

ახლა ხშირად ვფიქრობ: რამდენი დედაა საქართველოში (და არა მარტო აქ), ვინც ყოველდღიურ რუტინაში შვილების ემოციებს ვერ ამჩნევს? რამდენი ბავშვი იზრდება ასე – ჩუმად, გულში ტკივილით?

შვილებო, თუ ოდესმე იგრძენით თავი ნაკლებად საყვარელად – გთხოვთ თქვით! დედებო და მამებო – ნუ დაგავიწყდებათ შვილების გულში ჩახედვა.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ ყველა დედამ ერთხელ მაინც უნდა ჰკითხოს თავის შვილს – „რას გრძნობ?“ იქნებ ეს კითხვა გადაარჩენს ბევრ გულს ტკივილისგან?

თქვენ რას ფიქრობთ? მართლა შეგვიძლია გამოვასწოროთ წარსულის შეცდომები? თუ ზოგჯერ უკვე გვიანია?