„დედაჩემს სახლი ვუყიდე, მაგრამ დღეს მისთვის ადგილი აღარ მაქვს“ – ერთი ქართველი ემიგრანტის გულწრფელი აღსარება

„ნანა, გთხოვ, ნუ მოდიხარ ამ კვირაში, სტუმრები მყავს და… უბრალოდ, არ გამოვა.“

ეს იყო ბოლო ზარი ჩემს შვილთან, თათულთან. ზუსტად ასე მითხრა – მშვიდად, თითქოს არაფერს განსაკუთრებულს ამბობდა. მე კი ტელეფონის მეორე მხარეს ვიდექი, ხელში ჩემოდანი მიჭირა და გულში რაღაც ჩამწყდა. ჩემი ცხოვრება სულ ასე იყო – სულ სხვებისთვის ვცხოვრობდი, სულ სხვისთვის ვზრუნავდი. ჩემი ოცნებები სადღაც გზაში დავკარგე, როცა ემიგრაციაში წავედი.

თათული რომ დაიბადა, მაშინვე გადავწყვიტე: ყველაფერს გავაკეთებდი, რომ მას უკეთესი ცხოვრება ჰქონოდა. ჩემი ქმარი ადრე გარდაიცვალა – ავარიაში დაიღუპა, როცა თათული მხოლოდ ექვსი წლის იყო. მას შემდეგ მარტო დავრჩი და მთელი ტვირთი ჩემს მხრებზე გადავიდა. საქართველოში პედაგოგად ვმუშაობდი, მაგრამ ხელფასი არაფერს ჰყოფნიდა. ამიტომაც წავედი საბერძნეთში – მაშინ ბევრი ქართველი ქალი მიდიოდა იქ.

პირველი წლები საშინელი იყო. უცხო ენა, უცხო ხალხი, მარტოობა… მაგრამ არ ვტიროდი – არ მქონდა ამის უფლება. ყოველ თვე ფულს ვუგზავნიდი დედაჩემს და თათულს. ვთხოვე, კარგად ესწავლა, რომ არასოდეს ყოფილიყო ისეთი უძლური, როგორიც მე ვიყავი.

წლები გადიოდა. თათული გაიზარდა, უნივერსიტეტში ჩააბარა. მე კი ისევ საბერძნეთში ვიყავი – მოხუცებს ვუვლიდი, სახლებში ვალაგებდი, ზოგჯერ ღამითაც ვმუშაობდი. ფულს ვაგროვებდი – თითოეულ ევროზე ვფიქრობდი: „ეს თათულის მომავალია.“

ერთ დღესაც, თათულმა დამირეკა: „დედა, ბინა მინდა თბილისში. ქირით ცხოვრება აღარ შემიძლია.“

მაშინვე მივხვდი – ეს იყო ის მომენტი, რისთვისაც მთელი ცხოვრება ვიშრომე. ყველა დანაზოგი გამოვიტანე საბანკო ანგარიშიდან და თბილისში პატარა ბინა ვიყიდეთ – თათულის სახელზე. მაშინ მეგონა, რომ ეს იყო ჩემი ყველაზე დიდი გამარჯვება.

ბევრი წელი გავიდა მას შემდეგ. მე ისევ საბერძნეთში ვიყავი – უკვე ასაკიც მომემატა, ჯანმრთელობაც აღარ მქონდა ისეთი ძლიერი. ბოლოს გადავწყვიტე, საქართველოში დავბრუნებულიყავი. მეგონა, რომ ახლა უკვე მეც მქონდა უფლება მშვიდად მეცხოვრა – ჩემს შვილთან ერთად.

პირველად რომ მივედი თათულის ბინაში, ყველაფერი უცხო მომეჩვენა. კედლებზე ჩემი სურათები არ ეკიდა – მხოლოდ თათულის და მისი მეგობრების ფოტოები იყო. სამზარეულოში ჩემი საყვარელი ჭურჭელი არ იდო – ყველაფერი ახალი და უცხო იყო.

„დედა, ცოტა ხნით თუ დარჩები? მერე მეგობრები უნდა მოვიწვიო და… ხომ იცი, პატარა ბინაა.“

გავიღიმე და თავი დავუქნიე. იმ ღამით დივანზე დავიძინე – თათული თავის ოთახში შევიდა და კარი მიიხურა.

შემდეგ დღეებში სულ უფრო მეტად ვგრძნობდი თავს ზედმეტად. თათული სამსახურში იყო მთელი დღე; საღამოს დაღლილი ბრუნდებოდა და თავის საქმეებს აკეთებდა. მე კი ჩუმად ვალაგებდი სახლს, ვამზადებდი საჭმელს და ვცდილობდი არ შემეწუხებინა.

ერთ დღესაც მითხრა:

– დედა, ხომ იცი, რომ მიყვარხარ… მაგრამ შენს ასაკში სჯობს სოფელში დაბრუნდე ან ბინას იქირავებდე. აქ ძალიან პატარა სივრცეა.

გავშრი. ეს ხომ ჩემი სახლი იყო – ჩემი შრომით ნაყიდი! მაგრამ ხმა ვერ ამოვიღე. მხოლოდ თავი დავუქნიე და მეორე დღეს ჩემოდანი ჩავალაგე.

ახლა სოფელში ვარ – დედაჩემის ძველ სახლში ვცხოვრობ მარტო. თათული იშვიათად მირეკავს; ზოგჯერ მხოლოდ მესიჯით მწერს: „დედა, კარგად ხარ?“

ყოველ ღამით ვფიქრობ: ნუთუ ასე უნდა იყოს? ნუთუ დედის სიყვარული მხოლოდ მსხვერპლია? ნუთუ შვილებს მართლა არ ახსოვთ ის ტკივილი და შრომა, რაც მათთვის გავიღეთ?

ხანდახან მინდა დავურეკო და ვუთხრა: „თათულ, ეს სახლი ჩემი სიცოცხლის ფასად გიყიდე.“ მაგრამ მერე ისევ ჩუმად ვარ – არ მინდა ტვირთად დავაწვე.

ახლა მხოლოდ ერთი კითხვა მაწუხებს: ნუთუ ასე უნდა დამთავრდეს დედისა და შვილის ისტორია? იქნებ თქვენ იცით პასუხი?