წლები მეგონა, რომ დედობა არ გამომდიოდა — სანამ ჩემი ზრდასრული შვილი არ მითხრა ის, რაც ცხოვრებას შემიცვლიდა

„არ მინდა, რომ ისევ ამ თემაზე ვილაპარაკოთ, დედა!“ — მითხრა ნინომ, როცა უკვე მესამედ ვცადე მასთან საუბარი სკაიპით. მისი ხმა მკაცრი იყო, თვალებში კი დაღლილობა და რაღაც გაუგებარი სევდა ჩანდა. ეკრანზე მისი ოთახის კედლები უცხო ქალაქის სინათლით იყო განათებული — ბერლინი, სადაც უკვე მესამე წელია ცხოვრობს. მე კი ისევ თბილისში ვარ, ჩვენს ძველ ბინაში, სადაც ყოველ დილით ვიღვიძებ იმ განცდით, რომ რაღაც დავაკელი, რაღაც ვერ გავაკეთე სწორად.

წლებია ასე ვარ. თითქოს უხილავი ტვირთი მაქვს კისერზე ჩამოკიდებული — არც არავინ ხედავს, არც არავინ ახსენებს, მაგრამ მე სულ თან დამყვება. დილით, როცა ცარიელ სახლში ვიღვიძებ და საღამოს, როცა მტვერს ვწმენდ ნინოს ბავშვობის ფოტოებს. „არ ვარ კარგი დედა“, — ვიმეორებ გულში და ეს სიტყვები ისე მჭრის გულს, როგორც მაშინ, როცა პირველად გავიგე ნინოსგან: „დედა, შენ ვერასდროს გესმოდა ჩემი“.

ყველაფერი მაშინ დაიწყო, როცა ნინო თხუთმეტი წლის გახდა. მამამისი უკვე წასული იყო — ჩვენი ოჯახი დაინგრა ისე ჩუმად და უხმაუროდ, თითქოს ძველი ავეჯი გაიტანეს სახლიდან. მე დავრჩი ნინოსთან მარტო და ვცდილობდი ორივესთვის მეყო ძალა. მაგრამ ნინო სულ უფრო იკეტებოდა თავის თავში. სკოლიდან გვიან ბრუნდებოდა, ოთახში იკეტებოდა და მუსიკას უსმენდა. ერთხელაც მითხრა: „დედა, შენ არ იცი, რა მინდა ცხოვრებაში“. მაშინ გავბრაზდი — როგორ არ ვიცი? მე ხომ ყველაფერი გავიღე მისთვის! მაგრამ ახლა ვხვდები: არც მე ვიცოდი, რა მინდოდა.

ნინოს ოცნება იყო გერმანიაში წასვლა. თავიდან მეგონა, უბრალოდ ახირება იყო — ყველა ბავშვი ოცნებობს უცხოეთში ცხოვრებაზე. მაგრამ ნინო სერიოზული იყო. სწავლობდა ენას, ეძებდა სტიპენდიებს. მე კი ვცდილობდი დავერწმუნებინე დარჩენილიყო: „აქაც შეგიძლია წარმატებას მიაღწიო! ოჯახი აქ ვართ!“. მაგრამ ნინო თავისას არ იშლიდა.

როცა წავიდა, მეგონა, რომ ყველაფერი დამთავრდა. პირველი თვეები თითქოს სხვის ცხოვრებას ვუყურებდი: სამსახურში დავდიოდი, მეგობრებს ვხვდებოდი, მაგრამ შინ დაბრუნებისას სიჩუმე ისეთი მძიმე იყო, რომ ხანდახან მეჩვენებოდა — კედლები ჩამოინგრევა.

ერთ დღესაც ნინომ დამირეკა და მითხრა: „დედა, აქ ყველაფერი სხვანაირია. თავისუფლება მაქვს, მაგრამ მარტო ვარ“. მაშინ პირველად გავბედე და ვკითხე: „ნინო, გინდა რომ ჩამოვიდე?“. მიპასუხა: „არა, დედა. მინდა მარტო ვიყო“. ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა.

მას შემდეგ ჩვენი საუბრები უფრო იშვიათი გახდა. ხანდახან მგონია, რომ ნინო ჩემგან შორსაა არა მხოლოდ ფიზიკურად — თითქოს ემოციურადაც აღარ მენდობა. ერთხელაც მეგობარმა მითხრა: „შენი შვილი გაიზარდა და თავისი ცხოვრება აქვს. შენც უნდა ისწავლო მარტო ცხოვრება“. მაგრამ როგორ უნდა ისწავლო მარტო ცხოვრება მაშინ, როცა მთელი ცხოვრება მხოლოდ დედობა იცი?

ერთ საღამოს, როცა ისევ ფოტოებს ვუწმენდდი მტვერს და ნინოს ბავშვობის ხმები მესმოდა თავში — მისი სიცილი, პირველი ნაბიჯები, პირველი სიტყვები — უცებ მივხვდი: მთელი ცხოვრება ისე გავიდა, რომ საკუთარ თავს არასდროს დავუსვი კითხვა: „რას ვგრძნობ მე?“.

იმ ღამით ნინოს მივწერე: „მინდა გითხრა რაღაც მნიშვნელოვანი. მაპატიე ყველაფერი ის, რაც ვერ გავაკეთე სწორად. მაპატიე თუ ვერ გაგიგე მაშინ, როცა ყველაზე მეტად გჭირდებოდა.“

რამდენიმე საათში მომწერა: „დედა, შენს თავს ძალიან მკაცრად ექცევი. მე არასდროს მიფიქრია, რომ ცუდი დედა იყავი. უბრალოდ შენც გიჭირდა და მეც.“

ეს სიტყვები თითქოს გულში ჩამეღვარა. პირველად გავბედე და ხმამაღლა ვიტირე — არა იმიტომ, რომ ცუდი დედა ვიყავი, არამედ იმიტომ, რომ მთელი ეს წლები საკუთარ თავს ვერ ვპატიობდი იმ შეცდომებს, რომლებიც ყველა დედას მოსდის.

მეორე დღეს ნინომ დამირეკა ვიდეოზარით. ეკრანზე მისი სახე მშვიდი იყო.

— დედა, იცი რა? შენ რომ არ ყოფილიყავი ასეთი ძლიერი და ჯიუტი, მე აქამდე ვერ მოვიდოდი.

— მაგრამ ხომ გტკენდი ხოლმე…

— კი, ხანდახან გტკენდი. მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ცუდი დედა ხარ. უბრალოდ ადამიანები ვართ.

— ნინო… შენ მაპატიე?

— არაფერია საპატიებელი. უბრალოდ მინდა იცოდე: მეც მიჭირდა შენსავით.

ამ საუბრის შემდეგ თითქოს რაღაც შეიცვალა ჩემში. მივხვდი: დედობა არ არის სრულყოფილება. არც ერთი დედა არ არის იდეალური. ჩვენ ყველანი ვცდილობთ ისე მოვიქცეთ, როგორც შეგვიძლია — ხანდახან ვუშვებთ შეცდომებსაც.

ახლა როცა დილით ვიღვიძებ ცარიელ სახლში და ისევ ვწმენდ მტვერს ნინოს ფოტოებს — აღარ ვფიქრობ იმაზე, რომ ცუდი დედა ვარ. ვფიქრობ იმაზე, რამდენად რთულია იყო დედა და შვილი ერთდროულად.

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: ნეტავ რამდენი დედაა საქართველოში ან სხვაგან მსოფლიოში, ვინც ასე ფიქრობს თავის თავზე? რამდენი ქალი ცხოვრობს ამ უხილავი ტვირთით? იქნებ დროა ერთმანეთს მეტი სითბო და პატიება ვაჩუქოთ?

თქვენ რას ფიქრობთ — არსებობს იდეალური დედობა? ან იქნებ მთავარია უბრალოდ გვიყვარდეს ერთმანეთი ისეთი როგორიც ვართ?