„ალე, დედა, ყოველთვის შეგეძლო…“ – ჩემი ზაფხული შვილიშვილებთან და მოლოდინების ტვირთი

„ალე, დედა, ყოველთვის შეგეძლო…“ – ეს სიტყვები დღემდე ჩამესმის ყურში, თითქოს გუშინ მითხრეს. ზაფხულის შუაგულია, თბილისში სიცხეა აუტანელი, მაგრამ ჩემი სახლი სავსეა ბავშვების ჟრიამულით. სამზარეულოში ვდგავარ, ხელში ცხელი ქვაბი მიჭირავს და ვცდილობ, არ დავიწვა. ამ დროს ჩემი რძალი, ნინო, შემოდის და ხმამაღლა ამბობს: „დედა, ხომ გთხოვეთ, ბავშვებს ტკბილეული არ მისცეთ ამდენი! გუშინაც გვიან დაიძინეს!“

გული მწყდება. მთელი დღე ვცდილობდი, ბავშვები გამეხალისებინა – პარკში წავიყვანე, ზღაპრები მოვუყევი, საჭმელი მოვუმზადე. მეგონა, მადლობას მეტყოდნენ ან თუნდაც ერთი თბილი სიტყვა მაინც მექნებოდა. მაგრამ არა – მხოლოდ შენიშვნები და უკმაყოფილება.

ეს ყველაფერი კი მარტივად დაიწყო. გაზაფხულზე, როცა ჯერ კიდევ იმედით ვიყავი სავსე, ჩემი შვილი, ლევანი, დამირეკა: „დედა, ხომ იცი, ნინო სამსახურში გადაჰყავთ და მეც ახალი პროექტი მაქვს. ბავშვებს ბაღში ვერ დავტოვებთ – ხომ დაგვეხმარები? მხოლოდ რამდენიმე კვირაა, ზაფხულის ბოლომდე.“

მაშინ მეგონა, რომ ეს დრო ბედნიერებას მომიტანდა. შვილიშვილებთან მეტი დროის გატარება ყოველთვის მინდოდა – ხომ ასე ამბობენ: ბებია შვილიშვილებს ყველაზე მეტად უყვართო. თანაც, ლევანის სიტყვებმა გული გამითბო: „შენ საუკეთესო ბებია ხარ მსოფლიოში!“ ვინ არ ინატრებს ასეთი სიტყვების მოსმენას?

მაგრამ რეალობა სულ სხვანაირი აღმოჩნდა. პირველივე კვირაში მივხვდი, რომ ეს „რამდენიმე კვირა“ სინამდვილეში მთელი ზაფხული იქნებოდა. დილიდან საღამომდე ბავშვები ჩემთან იყვნენ – ორი მოუსვენარი ბიჭი: ოთარი და საბა. ერთი ექვსისაა, მეორე – ცხრის. ორივეს თავისი ხასიათი აქვს: ოთარი ყველაფერს ეჭვობს და მუდამ კითხვებს სვამს, საბა კი ენერგიით სავსეა და წამითაც ვერ ჩერდება.

პირველ დღეებში ყველაფერი კარგად იყო. ერთად ვთამაშობდით, ვხატავდით, ფილმებს ვუყურებდით. მაგრამ მალე დავიღალე – ჩემი ასაკისთვის ეს ყველაფერი ძალიან დამღლელი აღმოჩნდა. საღამოს უკვე ფეხზე ძლივს ვიდექი.

ერთ დღესაც, როცა ბავშვები ეზოში თამაშობდნენ და მე ფანჯრიდან ვუყურებდი, მეზობელი ქალბატონი – თამარი – შემოვიდა ჩემთან ყავაზე. „ნანა, რას აკეთებ? ასე არ შეიძლება! შენი თავი უნდა დაინდო. შვილები ხომ დიდი ხანია ზრდასრული არიან – რატომ უნდა იტვირთო ასე?“

მეცინებოდა მის სიტყვებზე – როგორ უნდა მეთქვა უარი ჩემს შვილზე? განა ამისთვის არ ვართ დედები? მაგრამ ღამე, როცა მარტო ვრჩებოდი და დაღლილობისგან თვალებს ძლივს ვახელდი, საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: „ნანა, შენს თავს აღარაფერს ეკითხები?“

ერთხელაც ლევანი გვიან მოვიდა ბავშვების წასაყვანად. ოთახში შევიდა და არც კი მკითხა როგორ ვიყავი. მხოლოდ ტელეფონში იყურებოდა და ნინოს ეჩხუბებოდა: „რატომ არ გააფრთხილე დედაჩემი, რომ საბას ალერგია აქვს ამ ნამცხვარზე?“ ნინომ თავი იმართლა: „დედა ხომ ყოველთვის ყველაფერს კარგად აკეთებს!“

ის ღამე ტირილით გავათენე. პირველად ვიგრძენი თავი ზედმეტად საკუთარ სახლში. თითქოს ჩემი სიყვარული მხოლოდ მოვალეობად გადაიქცა.

მეორე დღეს დილით ბავშვებმა ისევ გამაღვიძეს – ოთარმა საწოლში შემომიხტუნა: „ბებო, დღეს პარკში წავიდეთ?“ საბამაც მაშინვე დაამატა: „და ნაყინი ვიყიდოთ!“

გული ვერ გავიმეტე უარისთვის. ისევ ჩავიცვი და ბავშვებთან ერთად პარკში წავედი. გზაში ოთარმა მკითხა: „ბებო, შენ რატომ არ მუშაობ?“ დავიბენი – რა უნდა მეთქვა? რომ მთელი ცხოვრება მათთვის ვიმუშავე? რომ ჩემი ოცნებები დავთმე ოჯახის გამო?

შუადღისას სახლში დავბრუნდით. დაღლილმა თავი ძლივს მივიტანე სამზარეულომდე. ამ დროს ნინო შემოვიდა და მკაცრად მითხრა: „დედა, საბას მაისური რატომ აქვს დასვრილი? ასე როგორ შეიძლება?“

მივხვდი – რაც არ უნდა გავაკეთო, არასდროს იქნება საკმარისი.

ერთ საღამოს ლევანმა მითხრა: „დედა, შენ ხომ ყოველთვის შეგეძლო ყველაფერი…“ ეს სიტყვები გულში მეჩხვლიტა. განა მართლა ყოველთვის შემეძლო? განა არ მაქვს უფლება დავიღალო?

იმ ღამით პირველად გავბედე და საკუთარ თავთან ხმამაღლა ვილაპარაკე:

– ნანა, როდემდე უნდა იყო ყველასთვის ძლიერი? როდის იქნება დრო შენთვის?

მეორე დილით ბავშვებს რომ ვუყურებდი, ისევ სითბოთი ამევსო გული – მათი სიცილი ჩემი ცხოვრების ყველაზე ნათელი წერტილია. მაგრამ როცა ლევანი და ნინო მოვიდნენ მათ წასაყვანად და არც კი მკითხეს როგორ ვიყავი ან მადლობა არ უთქვამთ, მივხვდი – რაღაც უნდა შევცვალო.

იმ საღამოს ლევანს დავურეკე:
– ლევან, მინდა ვისაუბროთ.
– რა მოხდა დედა?
– მგონი დროა ცოტა დაისვენოთ თქვენც და მეც. ბავშვებს ძალიან ვუყვარვარ, მაგრამ მე აღარ შემიძლია ასე გაგრძელება.
– დედა… ხომ იცი…
– ვიცი ლევან. ვიცი რომ გიყვარვართ. მაგრამ მე აღარ შემიძლია მხოლოდ ბებია ვიყო – მინდა ცოტა დრო ჩემთვისაც მქონდეს.

გრძელი სიჩუმე ჩამოვარდა.

– დედა… მაპატიე თუ ვერ შევამჩნიეთ…
– მთავარია ახლა მიხვდეთ.

იმ ღამით პირველად დავიძინე მშვიდად მთელი ზაფხულის განმავლობაში.

ახლა ხშირად ვფიქრობ: ღირს კი საკუთარი თავი ასე მსხვერპლად გაიღო, თუ არავინ აფასებს შენს სიყვარულსა და ზრუნვას? იქნებ დროა ბებიებიც საკუთარ თავზე იფიქრონ? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?