„დედა, არ მინდა, რომ ჩემს ქორწილში იყო“ – მონიკას სიტყვები, რომლებმაც ჩემი ცხოვრება სამუდამოდ შეცვალეს
„დედა, არ მინდა, რომ ჩემს ქორწილში იყო.“
ეს სიტყვები ისე მკვეთრად ჩამესმა ყურში, თითქოს ვიღაცამ ყინულიანი წყალი გადამასხა. მონიკა ჩემს წინ იდგა, თვალებში ცრემლი კი არა, რაღაც უცნაური სიმტკიცე და სევდა ედგა. მე კი ხელები მიკანკალებდა. სამზარეულოს მაგიდაზე ჩაის ჭიქა შემრჩა ხელში – ისიც კი ვერ დავდგი თავის ადგილზე.
– რას ამბობ, შვილო? – ძლივს ამოვთქვი. – ხომ იცი, როგორ ველოდი ამ დღეს…
მონიკამ თავი დახარა. მისი გრძელი თმა სახეს უფარავდა. ბავშვობაში სულ ასე იქცეოდა, როცა რაღაცის ეშინოდა ან რცხვენოდა.
– გთხოვ, ნუ დამაძალებ… უბრალოდ არ მინდა.
მეგონა, რომ მრცხვენოდა. ალბათ ჩემი უბრალოება, ჩემი სოფლის აქცენტი ან ის, რომ წლებია მარტო ვზრდი მას და მის ძმას უცხო ქვეყანაში – იტალიაში. ყოველთვის ვფიქრობდი, რომ მონიკას ვუყვარდი ისეთი, როგორიც ვიყავი. მაგრამ ახლა, როცა ეს სიტყვები მითხრა, ყველაფერი თავზე დამენგრა.
იმ ღამით არ დამიძინია. ვიჯექი ფანჯარასთან და ვუყურებდი ქალაქის შუქებს. მახსენდებოდა ჩვენი პირველი დღე იტალიაში: როგორ ვტიროდით ორივე, როცა ენა არ ვიცოდით და ქუჩაში დავიკარგეთ; როგორ ვმუშაობდი მოხუცების მომვლელად, რომ მონიკას და გიორგის არაფერი მოჰკლებოდათ; როგორ ვცდილობდი, მათთვის ყველაფერი საუკეთესო მიმეცა, მიუხედავად იმისა, რომ მამამისი საქართველოში დარჩა და ჩვენთან მხოლოდ ტელეფონით საუბრობდა.
დილით მონიკა უკვე წასული დამხვდა. სამზარეულოს მაგიდაზე წერილი დამიტოვა: „დედა, მაპატიე. გთხოვ, ნუ გაბრაზდები.“
რამდენიმე დღე ერთმანეთს არ ველაპარაკებოდით. გიორგიმაც შეამჩნია დაძაბულობა.
– დედა, რა ხდება? – მკითხა ერთხელ საღამოს.
– არაფერი, შვილო… – ვუპასუხე და ცრემლი ძლივს შევიკავე.
მაგრამ გიორგიმ ყველაფერი იცოდა. მონიკამ მასაც უთხრა თავისი გადაწყვეტილების შესახებ.
– დედა, იქნებ დროა მონიკასაც მოვუსმინოთ? – მითხრა ერთხელ ჩუმად.
– რას ნიშნავს მოვუსმინოთ? მე ხომ ყველაფერი გავაკეთე მათთვის! – ხმამაღლა წამომცდა.
– ხანდახან სიყვარული საკმარისი არ არის… – ჩუმად თქვა გიორგიმ და ოთახიდან გავიდა.
მთელი დღე ვფიქრობდი მის სიტყვებზე. იქნებ მართლა რაღაც გამომრჩა? იქნებ მონიკასთვის რაღაც უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ვიდრე ჩემი სიახლოვე? იქნებ ჩემი მუდმივი შიში და დაღლილობა გადავეცი შვილებსაც?
ერთ საღამოს მონიკა სახლში გვიან დაბრუნდა. ჩუმად შემოვიდა ოთახში და გვერდით მომიჯდა.
– დედა…
მის ხმაში ისევ ის ბავშვური ტონი იგრძნობოდა, რომელიც დიდი ხანია აღარ გამეგონა.
– ვიცი, რომ გტკენ… მაგრამ გთხოვ, მომისმინე.
თავი დავუქნიე. ხმა აღარ მქონდა.
– შენ ყოველთვის ძლიერი იყავი. ყველაფერს მარტო უმკლავდებოდი. მაგრამ ხანდახან ისე გეშინოდა, რომ ჩვენც გვაშინებდი…
გავოცდი.
– რას გულისხმობ?
– გახსოვს ის ღამე, როცა მამამ დაგვტოვა? შენ მთელი ღამე ტიროდი და ფიქრობდი, რომ ვერაფერს შევძლებდით უცხო ქვეყანაში… მე მაშინ ძალიან შემეშინდა. მეგონა, რომ ყველაფერი დამთავრდა. მერე შენ სულ მუშაობდი და სახლში დაღლილი ბრუნდებოდი… მე კი მეშინოდა, რამე არ შეგემთხვეს. სულ ვფიქრობდი: თუ დედა წავა ან დაემართება რამე – მე რა უნდა გავაკეთო?
მონიკა ტიროდა.
– ახლა კი… ახლა როცა ჩემი ქორწილი მოდის… მინდა ეს დღე მშვიდად გავატარო. არ მინდა ისევ იმ შიშმა მომიცვას… არ მინდა შენი ცრემლები დავინახო იმ დღეს… გთხოვ, მაპატიე… უბრალოდ ასე უფრო მშვიდად ვიქნები.
გული შემეკუმშა. მეგონა, რომ მრცხვენოდა – სინამდვილეში კი ჩემი შიში იყო მიზეზი. ჩემი დაღლილობა და მუდმივი წუხილი შვილებზეც გადავიდა.
– შვილო… მე ხომ მხოლოდ შენი ბედნიერება მინდოდა…
– ვიცი, დედა… მაგრამ ხანდახან შენი სიყვარული ძალიან მძიმე იყო ჩემთვის…
ის ღამე ორივემ ტირილში გავატარეთ. პირველად ვიგრძენი, რომ ჩემი შვილი უკვე დიდი იყო – თავისი ტკივილით და თავის არჩევანით.
ქორწილის დღეს სახლში დავრჩი. ფანჯრიდან ვუყურებდი როგორ გადიოდნენ მანქანები ქუჩაში და ვფიქრობდი: იქნებ მართლა ასე ჯობდა? იქნებ მონიკას სიმშვიდე უფრო მნიშვნელოვანია ვიდრე ჩემი სიამაყე?
მერე გიორგიმ დამირეკა ქორწილიდან:
– დედა, მონიკა გიყვარს… მაგრამ ახლა დროა შენც დაისვენო და საკუთარ თავზე იფიქრო.
გავიღიმე ცრემლებით სავსე თვალებით. პირველად მივეცი თავს უფლება მეც ვყოფილიყავი სუსტი.
ახლაც ხშირად ვფიქრობ იმ დღეზე: იქნებ სხვანაირად უნდა მოვქცეულიყავი? იქნებ მეტი უნდა მესაუბრა შვილებთან? მაგრამ ერთი რამ ვიცი – სიყვარული ზოგჯერ ნიშნავს იმასაც, რომ უნდა გაუშვა ადამიანი და მის არჩევანს პატივი სცე.
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილზე? შეიძლება დედამაც დაუშვას შეცდომები – მაგრამ ნუთუ ეს საკმარისია იმისთვის, რომ ყველაზე მნიშვნელოვან დღეს გვერდით არ დაგიდგეს?