„ყველასთვის მშვიდობის მტვირთველი“ – ჩემი ცხოვრების დაუნახავი ტვირთი

„ნინო, გთხოვ, კიდევ ერთხელ სცადე და დაურეკე ლაშას, ხომ იცი, მარტო შენ გისმენს“, – დედაჩემის ხმა ტელეფონში დაძაბული და მუდარით სავსეა. უკვე მერამდენედ ვარ შუამავალი ჩემს ძმასა და დას შორის, რომლებიც ერთმანეთზე ნაწყენები არიან. მე კი, როგორც ყოველთვის, ვცდილობ, ყველაფერი დავალაგო. თითქოს ეს ჩემი მოვალეობაა – ოჯახის მშვიდობის მტვირთველი ვიყო.

მახსოვს ბავშვობიდანვე ასე იყო. როცა მამა დედაზე გაბრაზდებოდა, მე ვიჯექი მათ შორის და ვცდილობდი, ორივესთვის დამეწყნარებინა გული. „დედა, მამა უბრალოდ გადაღლილია, ხომ იცი, რომ გიყვარს“, – ვეუბნებოდი დედას, მერე მამას ვეხუტებოდი ჩუმად და ვთხოვდი, ცოტა უფრო თბილი ყოფილიყო. ჩემი და და ძმა სულ ჩხუბობდნენ – მე კი მათ შორის ვდგებოდი, როგორც ხიდი.

მერე გავიზარდე და გავთხოვდი. მეგონა, რომ ჩემი ცხოვრება შეიცვლებოდა, მაგრამ იგივე სცენარი განმეორდა. ჩემი ქმარი, გიორგი, ხშირად დაღლილი ბრუნდებოდა სახლში და უხასიათოდ იყო. მე კი ვცდილობდი, მისთვის ყველაფერი გამემარტივებინა: ცხელი სადილი, სიწყნარე სახლში, ბავშვების ჩუმად თამაში. როცა დედამთილი მოდიოდა და რაღაც არ მოსწონდა, ისევ მე ვიყავი ის, ვინც ყველაფერს ამშვიდებდა.

ერთ დღესაც, როცა უკვე ემიგრაციაში ვიყავი საბერძნეთში – როგორც ბევრი ქართველი ქალი – მივხვდი, რომ ეს როლი ჩემთვის უკვე აუტანელი გახდა. დილით ადრე ავდექი, რომ ბებიასთვის მომევლო, ვისაც ვუვლიდი. ტელეფონი აწკრიალდა – დედა იყო საქართველოდან: „ნინო, ლაშამ ისევ არ უპასუხა ნატოს… იქნებ შენ დაელაპარაკო?“

ვიგრძენი, როგორ დამაწვა გულზე ეს სიტყვები. თითქოს მთელი ოჯახის სიმძიმე ისევ ჩემს მხრებზე იყო. ბებიას ოთახში შევედი და ფანჯრიდან გავიხედე – ათენის ცა ნაცრისფერი იყო იმ დღეს. საკუთარ თავს ჩავჩურჩულე: „რატომ ყოველთვის მე?“

საღამოს გიორგიმ დამირეკა საქართველოდან: „ნინო, ბავშვები ვერ აწყნარე დღეს… შენ რომ იყო სახლში, ასე არ იქნებოდა.“

მინდოდა მეყვირა: „მეც ადამიანი ვარ! მეც მტკივა! მეც მენატრება სიმშვიდე!“ მაგრამ ხმა ვერ ამოვიღე. მხოლოდ ჩუმად ვთქვი: „ყველაფერი კარგად იქნება.“

ბავშვობაში მეგონა, რომ თუ ყველას დავეხმარებოდი და დავამშვიდებდი, მეც ბედნიერი ვიქნებოდი. მაგრამ ახლა, როცა ათენის ერთ პატარა ბინაში მარტო ვზივარ და ფანჯრიდან უცხო ქალაქს ვუყურებ, ვხვდები – საკუთარი თავი დავკარგე.

ერთხელ დედამთილმა დამირეკა: „გიორგი ძალიან დაღლილია… იქნებ რამე უთხრა?“

გული მომეწურა. თითქოს ყველა ჩემგან ელოდება გამოსავალს. თითქოს მე არ მაქვს უფლება დავიღალო ან გავბრაზდე.

ერთ დღესაც, როცა ბებიას წამალი მივეცი და მის გვერდით ჩამოვჯექი, მან შემომხედა და მითხრა:
– ნინო, შენ ძალიან კარგი გოგო ხარ… მაგრამ საკუთარ თავს ხომ არ ივიწყებ?

ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: როდის იყო ბოლოს მე ვინმემ მკითხა – როგორ ვარ? ან მე თვითონ როდის ვკითხე საკუთარ თავს?

მეორე დღეს დილით დედამ დავურეკე და ვუთხარი:
– დედა, იქნებ ამჯერად შენ სცადო ლაშასთან დარეკვა? მეც ცოტა დავიღალე.

დედამ გაკვირვებულმა მიპასუხა:
– ნინო, შენ ხომ ყოველთვის ყველაფერს აგვარებდი…

– ჰო, მაგრამ მეც ადამიანი ვარ…

ტელეფონი გავთიშე და პირველად ცხოვრებაში თავი ოდნავ თავისუფლად ვიგრძენი.

იმ საღამოს გიორგისაც მივწერე: „გთხოვ, ბავშვებს თავად დაელაპარაკე. მეც მჭირდება დასვენება.“

გიორგიმ ცოტა გაბრაზებულმა მიპასუხა: „შენ ხომ ძლიერი ხარ…“

მაგრამ მე აღარ მინდოდა ძლიერი ვყოფილიყავი მხოლოდ სხვისთვის.

დღეები გადიოდა და ნელ-ნელა ვსწავლობდი – როგორ უნდა მოვუსმინო საკუთარ თავს. როგორ უნდა ვთქვა „არა“, როცა აღარ შემიძლია.

ერთხელ ლაშამ თავად დამირეკა:
– ნინო, ნატოსთან ვერაფერს გავხდები… მაგრამ მადლობა, რომ ყოველთვის ცდილობდი.

– ლაშა, ახლა შენც სცადე…

ახლა უკვე ვიცი: თუ ყოველთვის სხვებს დავაყენებ საკუთარ თავზე წინ – ბოლოს მე აღარ დავრჩები.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ ასე უნდა იცხოვრო? ნუთუ მართლა მხოლოდ სხვებისთვის უნდა იყო ძლიერი? იქნებ დროა საკუთარ თავზეც ვიზრუნო?

თქვენ რას ფიქრობთ? მართალია თუ არა საკუთარი თავის დავიწყება ოჯახის სიყვარულის გამო?