„მარტოობის ზამთარი და მოულოდნელი მეგობრობა: როგორ გახდა ჩემი მეზობელი ჩემი ოჯახის ნაწილი“

„ნინო, მოდი, გთხოვ, ნუ წახვალ ასე ჩუმად! სადღესასწაულო სუფრა მარტო ჩემთვის არ გამიშლია!“ – ხმამაღლა დავუძახე, როცა დავინახე, როგორ ცდილობდა მეზობელი ქალბატონი უხერხულად გაეპარებინა თავი ჩემი ბინის კართან. გარეთ თოვლი ისე მძვინვარებდა, თითქოს მთელი ქალაქი სიჩუმეში გაეხვია და მხოლოდ ჩემი ბინის ფანჯრიდან გამოდიოდა სინათლე.

იმ საღამოს, როცა ნინოს დავპატიჟე, გულში მხოლოდ სიბრალული მქონდა – ვიცოდი, რომ მარტოხელა იყო, ქმარი რამდენიმე წლის წინ გარდაეცვალა, შვილები კი გერმანიაში ცხოვრობდნენ და იშვიათად ეკონტაქტებოდნენ. მეც მარტო ვიყავი – ჩემი ორი შვილი ემიგრაციაში წავიდა, ქმარი კი სამი წლის წინ დაგვტოვა. სახლში მხოლოდ მე და ჩემი მოგონებები დავრჩით. სუფრა გავაწყვე, მაგრამ მეორე თეფში ცარიელი იყო – თითქოს ჩემი მარტოობის სიმბოლო.

ნინო უხერხულად ჩამოჯდა მაგიდასთან. თვალებში სევდა ედგა. „მადლობა, მაკა, რომ დამპატიჟე. იცი, ზოგჯერ მგონია, რომ აღარავის ვჭირდები“, – მითხრა ჩუმად. მეც თავი დავუქნიე და ვიგრძენი, როგორ ამომივიდა ყელში ბურთი. „ჩვენ ერთმანეთს გვჭირდებით“, – ძლივს ამოვთქვი.

საღამო ნელ-ნელა გათბა. ნინო მიყვებოდა თავისი ახალგაზრდობის ამბებს – როგორ გათხოვდა სიყვარულით, როგორ გაუჭირდა უცხო ქვეყანაში ცხოვრება, როგორ დაკარგა ქმარი მოულოდნელად და როგორ გაუცივდა ურთიერთობა შვილებთან. მეც ვუყვებოდი ჩემს ტკივილებს – როგორ გამიჭირდა შვილების გაშვება უცხოეთში უკეთესი მომავლის საძიებლად, როგორ გამიცივდა ურთიერთობა ქმარსთან და როგორ ვცდილობდი ყოველდღე გამეღიმა, რომ მარტოობისთვის არ დავნებებულიყავი.

„იცი, მაკა, ზოგჯერ მგონია, რომ ჩვენი ცხოვრება პატარა ბინებში იკარგება. გარეთ ყველას თავისი საქმე აქვს, ჩვენ კი აქ ვართ – ორი ქალი, ორი დედა, ორი მარტოხელა სული“, – თქვა ნინომ და ცრემლი მოიწმინდა.

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო არ ვიყავი. თითქოს ჩვენს შორის უხილავი ძაფი გაჩნდა – საერთო ტკივილი და საერთო იმედი.

შემდეგი დღეები უცნაურად შეიცვალა. ნინო ხშირად მოდიოდა ჩემთან ჩაის დასალევად ან უბრალოდ სალაპარაკოდ. მე მას ვეხმარებოდი ბაზარში სიარულში ან ექიმთან წასვლაში. ნელ-ნელა ჩვენი ურთიერთობა მეგობრობად გადაიქცა.

ერთ დღესაც ჩემმა შვილმა დამირეკა გერმანიიდან. „დედა, ჩვენ ვერ ჩამოვალთ ახალ წელს. ძალიან ბევრი საქმე გვაქვს“, – მითხრა დაღლილი ხმით. გული ჩამწყდა. ნინოსთან გავიქეცი და ყველაფერი მოვუყევი.

„იცი რა? მოდი ერთად ავღნიშნოთ ახალი წელი! არც ერთი არ დავრჩეთ მარტო!“ – შემომთავაზა ნინომ.

იმ ღამით ერთად მოვამზადეთ საცივი და გოზინაყი. ნინოს ბავშვობის ისტორიებს ვუსმენდი და პირველად ბოლო წლების განმავლობაში სიცილით ამევსო სახლი.

მაგრამ ბედნიერება დიდხანს არ გაგრძელებულა. ერთ დღესაც ნინოს შვილმა დაურეკა და უთხრა: „დედა, გერმანიაში ჩამოდი! აქ დაგეხმარებით ყველაფერში.“ ნინო დაბნეული იყო – წასულიყო შვილებთან თუ დარჩენილიყო თბილისში, სადაც ბოლოს და ბოლოს მეგობარი იპოვა?

„მაკა, რა ვქნა? იქ შვილები მელოდებიან, მაგრამ აქ შენ ხარ… პირველად წლების შემდეგ ვიგრძენი თავი საჭირო ადამიანად“, – მითხრა ცრემლიანი თვალებით.

მე ვერაფერს ვეუბნებოდი – ვიცოდი, რომ შვილების ნახვა ყველა დედისთვის უმთავრესია. მაგრამ გულში მეშინოდა მარტო დარჩენის.

რამდენიმე დღე ორივე ჩუმად ვიყავით. ბოლოს ნინომ გადაწყვიტა: „მაკა, მე აქ დავრჩები! შვილებს ვეტყვი, რომ ახლა ჩემი ადგილი აქაა.“

ეს გადაწყვეტილება ყველასთვის მოულოდნელი იყო. მისი შვილები გაბრაზდნენ: „დედა, ჩვენთვის აღარაფერს ნიშნავს?“ – ეკითხებოდნენ ტელეფონით. ნინო ტიროდა ღამღამობით.

ერთ დღესაც მე და ნინო ეზოში ვისხედით და ჩაის ვსვამდით. მოულოდნელად ჩემი შვილი დამირეკა ვიდეოზარით: „დედა, შენ კარგად ხარ?“ ეკრანზე მისი პატარა გოგონა გამოჩნდა – ჩემი შვილიშვილი.

„კი, კარგად ვარ… აქ მეგობარი მყავს“, – ვუპასუხე და ნინოს გავუღიმე.

„დედა, მაპატიე, რომ ვერ ჩამოვდივართ… მაგრამ გთხოვ, იყავი ბედნიერი“, – მითხრა ჩემმა შვილმა.

იმ ღამით მე და ნინომ ერთმანეთს ჩავეხუტეთ. პირველად მივხვდი, რომ ოჯახი მხოლოდ სისხლით ნათესაობას არ ნიშნავს – ზოგჯერ ოჯახი ის ადამიანია, ვინც შენს მარტოობას იზიარებს.

ახლა უკვე რამდენიმე წელია ერთად ვხვდებით ყველა დღესასწაულს. ჩვენი შვილები უცხოეთში არიან, მაგრამ ჩვენ აქ ვართ – ორი ქალი თბილისში, ორი მეგობარი.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ სწორედ მარტოობამ გვასწავლა ერთმანეთის დაფასება? იქნებ ბედნიერება იქ არის, სადაც ყველაზე ნაკლებად ელოდები?

თქვენ რას ფიქრობთ? შეიძლება თუ არა უცხო ადამიანი გახდეს შენი ოჯახის ნაწილი მაშინაც კი, როცა ყველაფერი დაკარგული გგონია?