გაყრის შემდეგ რძალმა დამივიწყა: როგორ დავკარგე საყვარელი ადამიანი და საკუთარი თავი
— ნინო დეიდა, გთხოვ, ნუ მირეკავ. ახლა ასე ჯობია — მისი ხმა ისეთი ცივი იყო, რომ ტელეფონი ხელში გამეყინა. თითქოს ყინულმა დამიარა ძარღვებში. ეს იყო ბოლო ზარი, როცა ჩემი რძალი, თათია, ჩემთან ნებაყოფლობით ისაუბრა.
მახსოვს, პირველად რომ შემოაბიჯა ჩვენს სახლში, ჩემი შვილის, ლევანის გვერდით, მაშინვე მივხვდი — ეს გოგო სხვანაირი იყო. თბილი ღიმილი ჰქონდა, თვალებში რაღაც ნათელი ელავდა. მაშინვე მომეწონა. თავიდან, რა თქმა უნდა, ფრთხილად ვიყავი — ყველა დედა ასეა, ხომ იცით? მაგრამ თათიას ვერ გაექცეოდი: გულწრფელი იყო, უბრალო და თან ისეთი სითბო მოჰქონდა, რომ უნებურად გინდოდა მასთან ახლოს ყოფნა.
ლევანი და თათია მალე დაქორწინდნენ. ქორწილი პატარა იყო, მაგრამ სავსე სიყვარულით. მე და ჩემი ქმარი, გია, მაშინ ჯერ კიდევ ერთად ვიყავით. ყველაფერი თითქოს კარგად მიდიოდა — ოჯახი, შვილიშვილის დაბადება… მაგრამ მერე ყველაფერი აირია.
ლევანი გერმანიაში წავიდა სამუშაოდ. თათია და პატარა ნიკუშა თბილისში დარჩნენ. მე ვეხმარებოდი — ბავშვზე ვზრუნავდი, საჭმელს ვუმზადებდი, თათიას გვერდით ვიდექი. მაგრამ ნელ-ნელა რაღაც შეიცვალა. ლევანი იშვიათად რეკავდა, თათია ჩუმი გახდა. ერთხელაც მითხრა:
— ნინო დეიდა, მგონი ლევანი შეიცვალა… აღარ ვუყვარვარ ისე.
არ ვიცოდი რა მეთქვა. დედას ხომ არ უნდა უთხრა, რომ მისი შვილი აღარ უყვარს ცოლს? ვცადე დამემშვიდებინა:
— შვილო, ყველა ოჯახში ხდება ასეთი რამეები. დრო გავა და ყველაფერი დალაგდება.
მაგრამ არაფერი დალაგდა. პირიქით — ერთ დღეს თათიამ მითხრა, რომ ლევანი სხვა ქალთან იყო. გული ჩამწყდა. ვერ ვიჯერებდი. ჩემი შვილი ხომ ასეთი არ უნდა ყოფილიყო! მაგრამ ფაქტები თავისას ამბობდა.
გაყრა სწრაფად მოხდა. ლევანი გერმანიაში დარჩა, თათია და ნიკუშა — თბილისში. მე კი შუაში დავრჩი: ერთი მხრიდან შვილი მტკიოდა, მეორე მხრიდან — რძალი და შვილიშვილი.
처음ში ვცდილობდი ორივესთან ურთიერთობა შემენარჩუნებინა. ლევანს ვურეკავდი, ვეხვეწებოდი დაბრუნებულიყო ან მაინც შვილს ყურადღება მიექცია. თათიას გვერდით ვიდექი — ბავშვზე ვზრუნავდი, საჭმელს ვუმზადებდი, ექიმთან დავყავდი. მაგრამ ნელ-ნელა თათია შორდებოდა. თითქოს კედელი აშენდა ჩვენს შორის.
ერთ დღესაც მითხრა:
— ნინო დეიდა, გთხოვთ, ცოტა დრო დამიტოვეთ საკუთარ თავთან.
მეწყინა. მეგონა, რომ მე მაინც დავრჩებოდი მისთვის ახლობელი ადამიანი. მაგრამ არა — თითქოს ჩემი შვილის შეცდომა მეც გადმომეცა.
მეზობლები ჩურჩულებდნენ: „დედამთილი და რძალი ვერ შეეწყნენ“, „ალბათ ნინო დეიდამ რაღაც უთხრა“. არავინ იცოდა სიმართლე. მე კი მარტო დავრჩი ჩემს ტკივილთან.
ერთ საღამოს ნიკუშას დაბადების დღეზე მივედი. კარი თათიამ გამიღო — თვალები ჩაწითლებული ჰქონდა.
— ნინო დეიდა… არ მეგონა მოხვიდოდით.
— როგორ არ მოვიდოდი? ნიკუშას ხომ ვუყვარვარ…
მაგიდასთან უხერხული სიჩუმე ჩამოვარდა. სტუმრები ცოტანი იყვნენ — თათიას მეგობრები და მისი დედა. მე უცხოდ ვგრძნობდი თავს საკუთარ ოჯახში.
ნიკუშამ მკითხა:
— ბებო, მამიკო როდის ჩამოვა?
თათიას თვალები აემღვრა. მე ხმა ვერ ამოვიღე.
— მალე ჩამოვა, შვილო — ძლივს ამოთქვა თათიამ.
საღამოს სახლში რომ დავბრუნდი, მთელი ღამე არ მძინებია. ვფიქრობდი: რა დავაშავე? რატომ დამეკარგა რძალი ისე, თითქოს არასდროს ვარსებობდი მის ცხოვრებაში?
მეორე დღეს ისევ ვცადე დარეკვა:
— თათია, იქნებ დაგეხმარო რამეში?
— არა, ნინო დეიდა… ახლა ასე ჯობია.
მთელი დღე ცრემლები მდიოდა. გიასაც დავურეკე — ისიც მარტო იყო გერმანიაში.
— გია, ხომ არ შეგვიძლია რამე გავაკეთოთ? თათია ძალიან შეიცვალა…
— ნინო, ჩვენ უკვე აღარაფერი შეგვიძლია… ეს მათი ცხოვრებაა.
მაგრამ მე ვერ შევეგუე ამ აზრს. რამდენჯერაც ნიკუშას ნახვა მინდოდა, იმდენჯერ თათიამ თავაზიანად უარი მითხრა: „ბავშვს სკოლაში ბევრი საქმე აქვს“, „ახლა ავადაა“, „მეც არ მცალია“…
ერთხელ ქუჩაში შემხვდა თავისი დედასთან ერთად. თავი დახარა და ისე ჩამიარა, თითქოს არ მიცნობდა.
— თათია! — დავუძახე.
ის შეჩერდა:
— გისმენთ…
— ასე უნდა ვიყოთ? უცხოები?
— ნინო დეიდა… ძალიან გთხოვთ…
ვიგრძენი, რომ ტიროდა. მეც მეტირებოდა.
ახლა უკვე წლები გავიდა იმ დღიდან. ლევანი ისევ გერმანიაშია — ახალი ოჯახი აქვს. მე კი თბილისში მარტო ვარ ჩემს მოგონებებთან და კითხვებთან: სად დავუშვი შეცდომა? იქნებ ზედმეტად ჩავერიე მათ ცხოვრებაში? იქნებ უფრო მეტი უნდა მელაპარაკა თათიასთან? ან პირიქით — ნაკლები?
ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ საქართველოში ასე ხდება — როცა ოჯახი ინგრევა, ყველა თავის კუთხეში იკეტება და აღარავის უნდა ძველი კავშირების შენარჩუნება? იქნებ სხვა ქვეყანაში ასე არ იქნებოდა?
ერთხელ გერმანიაში ვიყავი სტუმრად ლევანთან — მისი ახალი ცოლი გერმანელია. იქ დედამთილები და რძლები ერთად სვამენ ყავას, ბავშვებს ერთად უვლიან… მაგრამ ჩვენთან ასე იშვიათად ხდება.
ახლა მხოლოდ ერთი რამ მინდა: ნიკუშას ნახვა. მაგრამ თათია ისევ არ მპასუხობს ზარებზე.
ხანდახან ქუჩაში პატარა ბიჭებს ვუყურებ და ვფიქრობ: იქნებ რომელიმე მათგანი ჩემი შვილიშვილია? იქნებ ოდესმე ისევ შევძლებთ საუბარს ისე, როგორც ადრე?
ახლა მხოლოდ ერთი კითხვა მაწუხებს: ღირს თუ არა ბრძოლა იმ ადამიანებისთვის, ვინც თავად აღარ უნდა შენს ცხოვრებაში დარჩენა? იქნებ დროა მეც გავუშვა წარსული და საკუთარი თავი ვიპოვო?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?