„შენთვის დრო ჯერ არ მოსულა“ — ჩემი ამბავი, ჩემი ბრძოლა და ჩემი არჩევანი

„შენთვის დრო ჯერ არ მოსულა, ნინო. ბავშვები ჯერ პატარები არიან, სახლში უფრო გჭირდებიან“, — ლევანის ხმა ისევ ყურში ჩამესმის. სამზარეულოში ვდგავარ, ფანჯრიდან ბერლინის ნაცრისფერ ცას ვუყურებ და ვცდილობ, არ ვიტირო. პატარა ანა ფეხებთან დამყავს, თოჯინას ათამაშებს და ხანდახან მიყურებს, თითქოს სურს დარწმუნდეს, რომ აქ ვარ.

სამი წლის წინ, როცა მეორე შვილი გავაჩინე, საკუთარ თავს პირობა მივეცი: როგორც კი ანა ბაღში წავიდოდა, სამსახურში დავბრუნდებოდი. მაშინ 33 წლის ვიყავი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის დიპლომით, სამი წლით გამოცდილი რედაქტორი ერთ-ერთ ქართულ გამომცემლობაში და თავში უამრავი იდეით.

ლევანი მაშინ უკვე კარგ სამსახურში მუშაობდა გერმანიაში — ინჟინერი იყო და ჩვენი ემიგრანტული ცხოვრება სტაბილურად გამოიყურებოდა. „არაფერს გაკლებთ,“ მეუბნებოდა ხოლმე. „სახლში იყავი, ბავშვებს მიხედე. შენი დრო კიდევ მოვა.“

მე მჯეროდა. მჯეროდა იმიტომ, რომ დაღლილი ვიყავი ორსულობით, ძილის გარეშე ღამეებით და უცხო ქვეყანაში მარტოობით. მჯეროდა იმიტომაც, რომ მინდოდა ოჯახი მყოლოდა, მშვიდი და ბედნიერი.

მაგრამ როცა ანა ბაღში წავიდა და სახლში მარტო დავრჩი, სიჩუმემ შემჭამა. თითქოს ჩემი არსებობა მხოლოდ ბავშვების გარშემო ტრიალებდა. ვცდილობდი წიგნების კითხვას, ახალ რეცეპტებს ვსწავლობდი, მაგრამ შინაგანი სიცარიელე არ მტოვებდა.

ერთ დღესაც ლევანს ვუთხარი:
— მინდა სამსახურში დაბრუნება. აქაც ხომ არის ქართული გამომცემლობები ან ჟურნალები. იქნებ ვცადო?

ლევანმა ჩაიცინა:
— ნინო, აქ ისეთი კონკურენციაა… გერმანული კარგად არ იცი, ბავშვები ჯერ კიდევ პატარები არიან. რა გინდა ამდენი სტრესი? მე ხომ კარგად ვ稚არაბებ. ოჯახს არაფერი აკლია.

— მაგრამ მე მინდა…

— რას გინდა? რომ ბავშვები ძიძას ჩააბარო? ანას ჯერ კიდევ დედა სჭირდება.

ამ საუბარმა გული მატკინა. თითქოს ჩემი სურვილები მეორეხარისხოვანი იყო. თითქოს მე მხოლოდ დედა ვიყავი და მეტი არაფერი.

მეგობრებს დავურეკე თბილისში. ეკატერინე, ჩემი კურსელი, ახლა ერთ-ერთ გამომცემლობას ხელმძღვანელობდა.
— ნინო, აქ რომ იყო, აუცილებლად დაგასაქმებდი! მაგრამ დისტანციურადაც ხომ შეიძლება რამე? იქნებ ტექსტების რედაქტირება ან თარგმნა სცადო?

ამ იმედით ლეპტოპი გავხსენი და რამდენიმე ქართულ გამომცემლობას მივწერე. პასუხი მხოლოდ ერთგან მივიღე: „სამწუხაროდ, დისტანციური პოზიციები არ გვაქვს.“

ამასობაში ლევანი უფრო ხშირად აგვიანებდა სახლში მოსვლას. ერთხელაც გვიან ღამით მოვიდა და უხასიათოდ ჩამოჯდა მისაღებში.
— რა ხდება? — ვკითხე.
— არაფერი… უბრალოდ დაღლილი ვარ.
— ასე ხშირად რატომ აგვიანებ?
— ნინო, ნუ მეკითხები სულ რაღაცეებს! შენ ხომ სახლში ხარ და არაფერი გაწუხებს!

ეს სიტყვები გულში დამრჩა: „შენ ხომ სახლში ხარ და არაფერი გაწუხებს.“ თითქოს ჩემი ყოველდღიური რუტინა — ბავშვების ბაღში წაყვანა-მოყვანა, საჭმლის მომზადება, სახლის დალაგება — არაფრად ითვლებოდა.

ერთ დღესაც ლევანმა მითხრა:
— იცი რა? მგონია, რომ საკმარისად ამბიციური არ ხარ. სხვა ქალები აქ სწავლობენ, მუშაობენ… შენ კი მხოლოდ სახლში ზიხარ.

გავშრი. ეს ის ლევანი იყო, რომელიც წლები მეუბნებოდა: „სახლში იყავი, შენი დრო მოვა.“ ახლა კი მე თვითონ ვიყავი დამნაშავე იმაში, რომ საკუთარი თავი დავკარგე.

მთელი ღამე არ მძინებია. ვფიქრობდი იმ ნინოზე, რომელიც უნივერსიტეტში ლექციებს ატარებდა, მეგობრებთან ერთად ლიტერატურულ საღამოებზე დადიოდა და ოცნებობდა წიგნის გამოცემაზე. სად გაქრა ის ნინო?

მეორე დღეს ბავშვები ბაღში წავიყვანე და ბერლინის ქუჩებში უიმედოდ დავიწყე ხეტიალი. ერთ პატარა კაფეში შევედი და იქვე ჩამოვჯექი. გვერდით ორი ქართველი გოგო საუბრობდა:
— იცი რა ძნელია აქ მუშაობის დაწყება? გერმანული უნდა იცოდე იდეალურად…
— კი მაგრამ სხვანაირად როგორ უნდა განვითარდე?

მათ საუბარში საკუთარი თავი დავინახე — სურვილი მქონდა განვითარებისა და შიში მარცხის წინაშე.

საღამოს სახლში დაბრუნებულმა ლევანს ვუთხარი:
— გადავწყვიტე გერმანულის კურსებზე წავიდე.
მან მხრები აიჩეჩა:
— როგორც გინდა…

კურსებზე სიარული ადვილი არ იყო. ბავშვების ავადმყოფობები, სახლის საქმეები და მუდმივი დაღლილობა ხელს მიშლიდა. მაგრამ ყოველ გაკვეთილზე თავს უფრო ძლიერად ვგრძნობდი.

ერთ დღესაც კურსის მასწავლებელმა მკითხა:
— რატომ სწავლობთ გერმანულს?
— მინდა მუშაობა დავიწყო. მინდა ჩემი თავი ისევ ვიპოვო.
მან გამიღიმა:
— ეს საუკეთესო მოტივაციაა.

რამდენიმე თვეში უკვე მარტივად ვკითხულობდი გერმანულ ტექსტებს და პატარა სტატიებსაც ვწერდი. ერთ-ერთ ქართულ-გერმანულ ჟურნალში სტაჟირება შევთავაზე — უფასოდაც კი.

ლევანი ისევ უკმაყოფილო იყო:
— დრო ტყუილად არ დაკარგო! ეს სტაჟირება არაფერს მოგიტანს!
მაგრამ მე აღარ ვუსმენდი.

სტაჟირების შემდეგ პატარა ანაზღაურებადი პროექტიც მივიღე — თარგმანი ქართულიდან გერმანულად. პირველად წლების შემდეგ საკუთარი ფული მქონდა ხელში.

ერთ საღამოს ლევანმა მკითხა:
— აბა, კმაყოფილი ხარ ახლა?
— კი… იმიტომ რომ ისევ მე ვარ.
მან ჩაიცინა:
— ეგოისტი ხარ.

ამ სიტყვებმა ისევ მატკინა გული. მაგრამ ამჯერად აღარ შემშინებია. მივხვდი: თუ საკუთარ თავს არ მივცემ უფლებას ვიყო ის, ვინც ვარ — არც დედა და არც ცოლი ვიქნები ბოლომდე ბედნიერი.

დედაჩემი ხშირად მეუბნებოდა თბილისში: „ქალს თავისი საქმე უნდა ჰქონდეს.“ მაშინ ვერ ვიგებდი ბოლომდე ამ სიტყვებს. ახლა კი ვიცი: საკუთარი თავის პოვნა ყველაზე რთული ბრძოლაა ოჯახშიც კი.

დღეს უკვე ნახევარ განაკვეთზე ვმუშაობ ერთ ქართულ-გერმანულ გამომცემლობაში. ბავშვები ბედნიერები არიან — ხედავენ დედას ბედნიერს და დამოუკიდებელს.

ლევანი ისევ ხშირად ამბობს: „შენი ამბიცია არასაკმარისია.“ მაგრამ მე ვიცი: ჩემი ამბიცია საკმარისია იმისთვის, რომ ვიყო ის ნინო, რომელიც ოდესღაც ვიყავი და რომელიც ახლა თავიდან იბადება.

ხანდახან ვფიქრობ: რამდენ ქალს აქვს მსგავსი ბრძოლა საკუთარ ოჯახში? რამდენი ქალი კარგავს საკუთარ თავს სხვების სურვილებში? იქნებ დროა ერთმანეთს მოვუსმინოთ და გავუზიაროთ ჩვენი გამოცდილება?

„თუ საკუთარ თავს არ იპოვი — ვინ გიპოვის შენ?“ — ეს კითხვა დღემდე მაწუხებს… თქვენ რას ფიქრობთ?