„დედა აღარ ვარ?“ – როცა შვილი გათხოვდება და შენი ადგილი უცებ იცვლება

„ნინო, გთხოვ, ერთი წუთით დამელაპარაკე მაინც! სულ ორი სიტყვა მინდა გითხრა…“ – ვამბობ ხმამაღლა, მაგრამ ტელეფონის მეორე მხარეს სიჩუმეა. მესმის, როგორ ფეთქავს ჩემი გული, თითები მიკანკალებს, თითქოს პირველად ვრეკავ ჩემს შვილს და არა – დედა ვარ, დედა! მაგრამ ნინო აღარ არის ის პატარა გოგო, რომელსაც ყოველ საღამოს ზღაპარს ვუკითხავდი.

ის გათხოვდა. ახლა უკვე ორი წელია, რაც სხვა ოჯახში ცხოვრობს – პოლონეთში. მე კი აქ ვარ, თბილისში, ჩვენს ძველ ბინაში, სადაც ყველაფერი ისევ ისეა, როგორც ბავშვობაში უყვარდა: თეთრი ფარდები, მისი საყვარელი წიგნები თაროზე, კედელზე მისი ბავშვობის ფოტოები. მაგრამ ნინო აღარ მირეკავს ისე ხშირად. ადრე ყოველ საღამოს ვსაუბრობდით, ახლა კი კვირაში ერთხელ თუ გამიმართლებს.

„დედა, ძალიან ვმუშაობ. დაღლილი ვარ. ხვალ დაგირეკავ“, – მეუბნება მოკლედ და ვგრძნობ, როგორ მტკივა ეს სიტყვები. თითქოს ახალი ოჯახი ძველს ანაცვლებს და მე ნელ-ნელა ვშორდები მის ცხოვრებას.

ერთხელაც, როცა უკვე მესამე დღე იყო, არ მპასუხობდა, გადავწყვიტე თავად დამერეკა. ტელეფონი აიღო მისი ქმარმა – პიოტრიმ. ქართულად კარგად ვერ ლაპარაკობს, მაგრამ ზრდილობიანად მითხრა: „ნინო ახლა არ არის სახლში. დაგირეკავთ.“

მაშინ პირველად ვიგრძენი თავი ზედმეტად. თითქოს ჩემი ადგილი აღარ იყო იქ. თითქოს დედობა მხოლოდ მანამდე გრძელდება, სანამ შვილი გათხოვდება.

მახსოვს, როგორ ვოცნებობდი მის ბედნიერებაზე. როგორ ვამზადებდი მზითევს – თეთრეულს, ხელით ნაქარგ ტილოს, მისთვის შეკერილ კაბას… როგორ ვეხმარებოდი ყველაფერში. მაგრამ ახლა, როცა ყველაზე მეტად მჭირდება მისი ხმა, მისი სითბო – ის შორსაა.

ერთ საღამოს მეგობარმა დამირეკა: „ლელა, რატომ ხარ ასეთი ჩუმი? ნინო როგორ არის?“

„კარგადაა… ალბათ“, – ვუპასუხე უხალისოდ.

„ალბათ? ხომ არ იჩხუბეთ?“

„არა… უბრალოდ აღარ მირეკავს ისე ხშირად. თითქოს დავავიწყდი.“

მეგობარმა ამოიოხრა: „ასეა ცხოვრება. შვილები მიდიან… ჩვენ კი მარტო ვრჩებით.“

მაგრამ ასე მარტივად ვერ შევეგუე. ერთ დღესაც გადავწყვიტე, რომ პოლონეთში ჩავიდოდი. ნინოს წინასწარ არ ვუთხარი – სიურპრიზი მინდოდა გამეკეთებინა.

ვზივარ თვითმფრინავში და ვფიქრობ: იქნებ ზედმეტი ვარ? იქნებ მართლა აღარ სჭირდება დედა? მაგრამ გულში იმედი მაქვს – როცა დამინახავს, ისევ ისე ჩამეხუტება როგორც ადრე.

ვარშავაში ჩავედი. მის მისამართზე მივედი და ზარი დავრეკე. კარი პიოტრიმ გამიღო – გაკვირვებული მიყურებს.

„ლელა! რა სიურპრიზია! ნინო სახლში არ არის… მუშაობს.“

გული ჩამწყდა. დავჯექი მისაღებში და საათობით ველოდებოდი. ბოლოს ნინო დაბრუნდა – დაღლილი სახით შემოვიდა და როცა დამინახა, გაოცდა.

„დედა?! აქ რას აკეთებ?“

მის ხმაში სიხარული ვერ დავინახე. უფრო დაბნეულობა იყო და ცოტა გაღიზიანებაც კი.

„მომენატრე… უბრალოდ მომენატრე“, – ვუთხარი ჩუმად.

„დედა, ხომ გითხარი, რომ ძალიან დაკავებული ვარ… აქ ყველაფერი სხვანაირადაა. სამსახური მაქვს, საქმეები…“

ვიგრძენი, რომ ჩემი სიურპრიზი არ გამოუვიდა ისე როგორც მინდოდა. მთელი საღამო უხერხულ სიჩუმეში გავატარეთ. პიოტრი ცდილობდა საუბრის დაწყებას, მაგრამ ნინო თავის ოთახში შევიდა და კარი მიხურა.

იმ ღამეს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: სად დავუშვი შეცდომა? იქნებ ზედმეტად ვიყავი მის ცხოვრებაში? იქნებ უნდა გამეშვა უფრო ადრე?

დილით ნინომ მითხრა:

„დედა, გთხოვ… მესმის შენი ტკივილი, მაგრამ ახლა ჩემი ცხოვრება მაქვს. შენც უნდა ისწავლო მარტო ცხოვრება.“

ეს სიტყვები გულში მეჩხვლიტა. მთელი ცხოვრება მას ვუძღვნიდი – ახლა კი უნდა ვისწავლო მარტო ყოფნა?

საქართველოში დაბრუნებულმა ყველაფერი სხვანაირად დავინახე. ქუჩაში რომ მივდიოდი და დედებს ვუყურებდი შვილებთან ერთად, გულში რაღაც მტკიოდა. ვფიქრობდი: ნუთუ ყველა დედა ასე განიცდის შვილის წასვლას? რატომ არ გვასწავლიან ამას ბავშვობაში?

ერთ დღესაც ნინომ დამირეკა:

„დედა… მაპატიე თუ გეწყინა ჩემი სიტყვები. უბრალოდ ძალიან მიჭირს აქაურ ცხოვრებაში და ზოგჯერ შენთან ლაპარაკიც მტკივნეულია.“

„მესმის შვილო… უბრალოდ მინდა იცოდე, რომ ყოველთვის გელოდები.“

ამ საუბრის შემდეგ ცოტა დავმშვიდდი. მივხვდი – დედობა არ მთავრდება შვილის გათხოვებით. უბრალოდ იცვლება ფორმა.

ახლა კვირაში ერთხელ მაინც ვურეკავთ ერთმანეთს. ზოგჯერ მხოლოდ რამდენიმე წუთით ვსაუბრობთ – მაგრამ ეს წუთები ჩემთვის ყველაფერია.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ ასე უნდა იყოს? ნუთუ ყველა დედამ უნდა ისწავლოს მარტო ცხოვრება? იქნებ ესეც სიყვარულის ერთ-ერთი ფორმაა – როცა უშვებ იმას, ვინც ყველაზე მეტად გიყვარს?

თქვენ რას ფიქრობთ? მართლა მთავრდება დედობა მაშინ, როცა შვილი მიდის? თუ უბრალოდ სხვა სახეს იღებს?