„დედა, ჩვენ ვშორდებით“ – ერთი ოჯახის ტრაგედია და არჩევანი, რომელსაც ვერავინ გაექცევა

„დედა, უნდა დაგელაპარაკოთ.“ – ეს სიტყვები ისე მკვეთრად გაისმა ჩემს სამზარეულოში, თითქოს დანით გამჭრეს ჰაერი. სუფრა უკვე გაშლილი მქონდა: ახალი თეთრი სუფრა, ბაბუაჩემის დროინდელი ფაიფურის ჭურჭელი, ჩემი ხელით გამომცხვარი ნიგვზიანი ტორტი და ვარდების თაიგული შუაში. ყველაფერი იდეალურად უნდა ყოფილიყო – ასე მეგონა, ასე მინდოდა. მაგრამ იმ წამს მივხვდი, რომ რაღაც ძალიან ცუდი ხდებოდა.

ჩემი შვილი, ნიკა, და მისი ცოლი, თათია, ჩემს წინ ისხდნენ. ნიკა თვალს არ მისწორებდა, თათია კი თითებს ნერვიულად ათამაშებდა. სიჩუმე ისეთი მძიმე იყო, რომ კოვზის დაცემაც კი აფეთქებას ჰგავდა.

– დედა, ჩვენ ვშორდებით, – თქვა თათიამ მოულოდნელად.

მგონი, რამდენიმე წამი სუნთქვაც კი დამავიწყდა. ნიკას შევხედე – თვალები ჩაწითლებული ჰქონდა, მაგრამ არცერთი ცრემლი არ ჩამოვარდნია. თათია კი თითქოს შვებით ამოისუნთქა.

– რას ნიშნავს ეს? – ძლივს ამოვთქვი.

– უბრალოდ აღარ გამოგვდის ერთად ცხოვრება, – ჩუმად თქვა ნიკამ.

– დედა, გთხოვ, არ გინდა ახლა კითხვები… – თათიამ დაამატა.

მთელი ცხოვრება ვცდილობდი, ჩემი ოჯახი ერთად შემენარჩუნებინა. ქმარი ადრე გარდამეცვალა და ნიკა ჩემი ერთადერთი შვილი იყო. მისთვის ყველაფერს ვაკეთებდი: საუკეთესო სკოლაში ვასწავლე, უცხოეთში გავუშვი სასწავლებლად – გერმანიაში, სადაც თათია გაიცნო. მერე ერთად დაბრუნდნენ თბილისში და მეც მეგონა, რომ ბედნიერები იყვნენ. მაგრამ ბოლო დროს რაღაც შეიცვალა: ნიკა ხშირად ჩაფიქრებული იყო, თათია კი იშვიათად მირეკავდა. მეგონა, უბრალოდ გადაღლილები იყვნენ.

ახლა კი ყველაფერი თავზე დამენგრა.

– დედა, გთხოვ, ნუ შეგვაყვედრი არაფერს… არც შენ ხარ დამნაშავე და არც ჩვენ. უბრალოდ ასე მოხდა, – თქვა ნიკამ.

– და მე რა უნდა გავაკეთო? – ვკითხე ჩურჩულით.

– უბრალოდ… მხარი დაგვიჭირე. ორივეს გვჭირდება შენი მხარდაჭერა. მაგრამ… – თათიამ შეყოვნდა და ნიკას შეხედა.

– მაგრამ რა? – ვკითხე.

– დედა… – დაიწყო ნიკამ უხერხულად. – ალბათ დროა გადაწყვიტო, ვისთან უფრო ახლოს იქნები. მე ხომ შენი შვილი ვარ… მაგრამ თათიასაც ხომ შენი რძალი ჰქვია და შენთვის უცხო არ არის.

მაშინ მივხვდი: ეს მხოლოდ მათი განქორწინება არ იყო. ეს ჩემი გამოცდაც იყო – დედობის გამოცდა.

სუფრაზე აღარავინ ლაპარაკობდა. მხოლოდ საათის წიკწიკი ისმოდა და ჩემი გულისცემის ხმა.

– ნიკა, შენ რა გინდა? რომ თათიასთან ურთიერთობა გავწყვიტო? – ვკითხე მოულოდნელად მკაცრად.

– არა… უბრალოდ მინდა იცოდე, რომ შეიძლება რთული იყოს ორივესთან ერთნაირად ახლოს ყოფნა. მე შენ მჭირდები… მაგრამ თათიაც მარტო რჩება აქ, თბილისში. მისი ოჯახი ბათუმში ცხოვრობს და იშვიათად ჩამოდიან.

თათიამ თავი დახარა. პირველად დავინახე მის თვალებში ნამდვილი ტკივილი.

– მაპატიე, რომ ასე გამოვიდა… მე მართლა ძალიან მიყვარხართ ორივე. უბრალოდ აღარ შეგვიძლია ერთად ცხოვრება. ძალიან ბევრი ვეცადეთ… მაგრამ ბოლოს ყველაფერი ჩხუბში გადაიზარდა. ნიკა სულ სამსახურშია – გერმანულ კომპანიაში მუშაობს დისტანციურად და ღამეებს ათენებს კომპიუტერთან. მე კი მარტო ვარ სახლში… ბოლოს ისე მოხდა, რომ ერთმანეთისთვის უცხოები გავხდით.

ნიკამ ხელი მაგიდაზე დაარტყა:

– გეყოფა! დედას ნუ აწუხებ ამ ყველაფრით!

– მე არაფერს ვამბობ ცუდს… უბრალოდ სიმართლეს ვამბობ! – უპასუხა თათიამ ცრემლიანი თვალებით.

მაშინვე წამოვდექი და სამზარეულოში გავიქეცი. იქვე დავჯექი სკამზე და თავი ხელებში ჩავრგე. მთელი ცხოვრება ასე მეგონა: თუ ყველაფერს სწორად გააკეთებდი – ოჯახი შენთან დარჩებოდა. მაგრამ თურმე ასე არ ყოფილა…

მახსოვს ჩემი დედაც ასე იტანჯებოდა მამაჩემის გარდაცვალების შემდეგ: მარტო დარჩენილი ქალი თბილისში, რომელსაც ყველა რჩევებს აძლევდა და არავინ უსმენდა მის გულისტკივილს. ახლა მეც ასე ვიყავი – მარტო ჩემს სამზარეულოში.

რამდენიმე წუთში ნიკა შემოვიდა:

– დედა… მაპატიე…

– რისთვის უნდა მაპატიო? რომ ბედნიერი ვერ იყავი? თუ იმისთვის, რომ მე ვერ შევნიშნე შენი ტკივილი?

– არც ერთი… არც მეორე…

– ნიკა, შვილო… მე შენ ყოველთვის გვერდით დაგიდგები. მაგრამ თათიასაც ვერ მივატოვებ ასე მარტოსულს თბილისში. მე ხომ ორივეს გიყვარვართ…

– ვიცი… უბრალოდ არ მინდა არჩევანის გაკეთება მოგიწიოს.

– უკვე მომიწია…

იმ საღამოს თათია წავიდა ჩემგან – თავისი ნივთები წაიღო და დროებით მეგობართან გადავიდა. ნიკა კი დარჩა ჩემთან სახლში რამდენიმე დღით – ჩუმად დადიოდა ოთახებში და თითქმის არაფერს ამბობდა.

მეზობლებმა მალევე გაიგეს ყველაფერი: თბილისში ხომ არაფერი იმალება დიდხანს. ზოგი მეუბნებოდა: „შვილს დაუდექი გვერდით! რძალი რა შუაშია?“ ზოგი კი პირიქით – „ქალს უფრო უჭირს ასეთ დროს! შენ ხომ ქალი ხარ!“

მაგრამ მე ვერავის ვუსმენდი – მხოლოდ საკუთარ გულს ვეკითხებოდი: როგორ უნდა იცხოვრო ისე, რომ არც შვილი დაკარგო და არც ის ადამიანი მიატოვო, რომელიც წლები შენი ოჯახის ნაწილი იყო?

ერთ დღესაც თათია დამირეკა:

– მაპატიე, რომ ასე გამოვიდა… ვიცი, შენთვის რთულია. უბრალოდ მინდოდა მეთქვა: მადლობა ყველაფრისთვის…

– თათია, შვილო… შენ ყოველთვის ჩემი ოჯახის ნაწილი იქნები. რაც არ უნდა მოხდეს…

მერე ტელეფონი გავთიშე და ავტირდი.

ნიკასაც ველაპარაკე იმ საღამოს:

– შვილო… ცხოვრება ყოველთვის ისე არ მიდის, როგორც გვინდა. მაგრამ მე შენს გვერდით ვარ – ყოველთვის. უბრალოდ გთხოვ: ნუ მთხოვ არჩევანის გაკეთებას თქვენს შორის…

ნიკამ თავი დამიქნია და პირველად იმ დღის შემდეგ ჩამეხუტა.

ახლა უკვე რამდენიმე თვე გავიდა იმ დღიდან. ნიკა ისევ ჩემთან ცხოვრობს დროებით – სამსახურს ეძებს თბილისში და ცდილობს ახალი ცხოვრება დაიწყოს. თათია ბათუმში დაბრუნდა მშობლებთან და იშვიათად მწერს ხოლმე მესიჯებს: „როგორ ხართ?“

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მეც დავაშავე რამე? იქნებ მეტისმეტად ჩავერიე მათ ცხოვრებაში? ან პირიქით – ზედმეტად დავიჭირე დისტანცია?

მაგრამ მერე საკუთარ თავს ვეუბნები: დედობა მხოლოდ სიყვარულს ნიშნავს და არა არჩევანის გაკეთებას.

ახლა თქვენ გეკითხებით: რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა იცხოვრო ისე, რომ არც შვილი დაკარგო და არც ის ადამიანი მიატოვო, რომელიც წლები შენი ოჯახის ნაწილი იყო?