„დედამთილის სიჩუმე“ – როცა ოჯახური ტრადიცია უცებ იცვლება

— ნინო დეიდა, შეიძლება რაღაც გკითხოთ? — რძლის ხმა ტელეფონში უჩვეულოდ ფრთხილი იყო.

— რა თქმა უნდა, მარიამ, გისმენ…

— ხომ არ იქნებოდა პრობლემა, რომ ამ კვირას… ანუ, საერთოდ, ცოტა ხნით კვირა დღეებში აღარ მოხვიდეთ ჩვენთან? უბრალოდ, გვინდა, რომ სახლი მხოლოდ ჩვენთვის იყოს… ბავშვებსაც ასე სურთ…

სიჩუმე ჩამოვარდა. თითქოს ოთახში ჰაერი აღარ იყო. ტელეფონის ეკრანზე მარიამის სახელი ციმციმებდა, მე კი სიტყვებს ვერ ვპოულობდი. გული ისე ამიჩქარდა, თითქოს ვიღაცამ კარი ცხვირწინ მომიხურა.

მახსოვს, როგორ ველოდი ყოველთვის კვირა დღეს. ჩემთვის ეს იყო ოჯახური სითბოს, ბავშვების სიცილის, სუფრის გემოს და სიყვარულის დღე. როცა ჩემი შვილი დაოჯახდა და მარიამი ჩვენს ოჯახში შემოვიდა, ვიფიქრე, რომ ეს ტრადიცია გაგრძელდებოდა. ყოველ კვირას ვამზადებდი ჩემს ცნობილ ქათმის ხარჩოს, ვაცხობდი ხაჭაპურს და ბავშვებს საყვარელ ნამცხვარს ვუცხობდი. მჯეროდა, რომ ჩემი ადგილი მათ ცხოვრებაში ისევ იყო.

მაგრამ ახლა… ახლა მარიამმა მთხოვა, რომ აღარ მივსულიყავი. თითქოს ჩემი არსებობა ზედმეტი გახდა.

ტელეფონი დავდე და ფანჯარასთან მივედი. გარეთ გაზაფხულის მზე ანათებდა, ეზოში ბავშვები თამაშობდნენ. მე კი მარტო ვიდექი და საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: სად დავუშვი შეცდომა?

— ნინო, რა მოხდა? — ოთახში ჩემი ქმარი, გია შემოვიდა.

— არაფერი… უბრალოდ მარიამმა მთხოვა, რომ კვირას აღარ მივიდე მათთან.

გიამ მხრები აიჩეჩა. — ახალგაზრდები არიან, ალბათ სურთ მარტო ყოფნა. ნუ იღელვებ.

მაგრამ მე ვერ ვჩერდებოდი. მთელი დღე თავში ერთი და იგივე კითხვა მიტრიალებდა: ნუთუ ზედმეტი გავხდი? ნუთუ ჩემი სიყვარული და ზრუნვა მათთვის ტვირთი გახდა?

მეორე დღეს შვილმა დამირეკა.

— დედა, ხომ კარგად ხარ?

— კი, ლაშა… უბრალოდ ცოტა უცნაურად ვგრძნობ თავს. მარიამმა მთხოვა…

— ვიცი, დედა. უბრალოდ გვინდა ცოტა დრო მარტო ვიყოთ. ბავშვებიც გაიზარდნენ, თავიანთი სივრცე სჭირდებათ.

— მაგრამ მე ხომ მხოლოდ კვირაობით მოვდიოდი… ხომ არ შეგაწუხეთ?

— არა, დედა! უბრალოდ… მარიამს უნდა, რომ ოჯახური ტრადიციები ჩვენით შევქმნათ.

გული მეტკინა. ნუთუ ჩემი ტრადიციები აღარავის სჭირდება?

მეგობარს დავურეკე — მანანას.

— მანანა, შენც ასე გრძნობ ხოლმე თავს? თითქოს შვილებმა დაგივიწყეს?

მანანამ ამოიოხრა:

— კი, ნინო… ჩემი გოგოც იშვიათად მირეკავს. ადრე ერთად ვატარებდით შაბათ-კვირას, ახლა კი სულ დაკავებულია. მგონია, რომ დედობა მხოლოდ მაშინ გვჭირდება, როცა ბავშვები პატარა არიან.

მთელი კვირა ფიქრში გავატარე. ვიხსენებდი ჩემს დედამთილს — ქალს, რომელიც არასდროს ერეოდა ჩვენს ცხოვრებაში. მაშინ ვფიქრობდი: რატომ არ მოდის? რატომ არ აინტერესებს ჩვენი ამბავი? ახლა კი მესმის — ალბათ ისიც ასე გრძნობდა თავს.

კვირას დილით ჩვეულებრივად ავდექი. ინსტინქტურად დავიწყე ხარჩოს მზადება, მაგრამ მერე გავჩერდი. ვისთვის ვაკეთებდი ამას? ვის სჭირდებოდა ჩემი ზრუნვა?

საღამოს ლაშამ დამირეკა:

— დედა, ხომ არ გეწყინა?

— არა, შვილო… უბრალოდ ცოტა მიჭირს. მთელი ცხოვრება თქვენთვის ვცხოვრობდი და ახლა უცებ მარტო დავრჩი.

— დედა… ხომ იცი, რომ ძალიან გვიყვარხარ.

— ვიცი, ლაშა… მაგრამ სიყვარული ყოველთვის საკმარისი არ არის.

მთელი ღამე ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი იმაზე, როგორ იცვლება ცხოვრება. როგორ ხდება ადამიანი საჭირო და მერე უცებ — ზედმეტი.

ერთ დღეს ქუჩაში მეზობელი შემხვდა — თამარი.

— ნინო დეიდა, რატომ აღარ ჩანხართ შვილებთან?

— ასე სურთ… ახლა ახალგაზრდებს თავიანთი სივრცე უნდათ.

თამარმა თავი გააქნია:

— ძნელია დედობის როლი საქართველოში. ყველა გვასწავლის როგორ ვიყოთ კარგი დედები, მაგრამ არავინ გვასწავლის როგორ ვიყოთ კარგი დედამთილები ან ბებია-ბაბუები.

სახლში დაბრუნებულმა ძველი ფოტოები გადმოვიღე. პატარა ლაშა ხელში მიჭირავს — იღიმის და მე ყველაზე ბედნიერი ქალი ვარ მსოფლიოში. მაშინ მეგონა, რომ ეს ბედნიერება სამუდამოდ გაგრძელდებოდა.

მაგრამ ცხოვრება იცვლება. შვილები იზრდებიან და საკუთარ გზას ირჩევენ. ჩვენ კი — მშობლები — ხშირად მარტო ვრჩებით ჩვენს მოგონებებთან.

ერთ დღეს მარიამმა დამირეკა:

— ნინო დეიდა… ხომ არ გეწყინა?

— არა, მარიამ… უბრალოდ მიჭირს შეგუება. მთელი ცხოვრება ოჯახისთვის ვიცხოვრე და ახლა არ ვიცი რა გავაკეთო.

— მესმის… უბრალოდ გვინდა ჩვენი წესები შევქმნათ. მაგრამ ძალიან გვიყვარხართ და ყოველთვის გელოდებით.

გავიგე მისი სიტყვები, მაგრამ გულში მაინც სიცარიელე დარჩა.

ახლა კვირაობით მარტო ვარ. ვკითხულობ წიგნებს, ვუყურებ ტელევიზორს და ვცდილობ ახალი ინტერესები ვიპოვო. მაგრამ მაინც მენატრება ის ხმაური, ბავშვების სიცილი და სუფრის გემო.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მართლა ზედმეტი ვიყავი? იქნებ უნდა მესწავლა როგორ გავუშვა შვილები თავისუფლებაში?

მაგრამ მაინც მიყვარს ისინი ისე როგორც ადრე. და ყოველთვის მზად ვარ დავუბრუნდე მათ ცხოვრებას — თუნდაც მხოლოდ მაშინ როცა დამიძახებენ.

ახლა თქვენ გეკითხებით: ნუთუ დედობა მხოლოდ მაშინ მთავრდება როცა შვილები სახლიდან მიდიან? თუ არსებობს გზა ვიყოთ საჭირო — მაგრამ ზედმეტი არ გავხდეთ?