ერთხელ სცენაზე ვოცნებობდი, დღეს კი ჩემი შვილიშვილი არც კი იცის, რომ ოდესღაც ვმღეროდი…

„დედა, რატომ არ მღერი?“ – მეკითხება ნინი, ჩემი ექვსი წლის შვილიშვილი, როცა სამზარეულოში ჩუმად ვღიღინებ. მის თვალებში მხოლოდ ცნობისმოყვარეობაა, მაგრამ ჩემში ეს კითხვა რაღაც ძველ ტკივილს აღვიძებს. თითქოს წარსული კედლებიდან გამოდის და ჩემს წინ დგება.

ბავშვობაში, ქუთაისის ერთ პატარა უბანში, საბჭოთა კორპუსის ნაცრისფერ კედლებში ვცხოვრობდი. ჩვენი ბინა მესამე სართულზე იყო, ფანჯრიდან კი მხოლოდ სხვა ბლოკების რუხი კედლები მოჩანდა. მაგრამ როცა დედა სამსახურიდან მოდიოდა დაღლილი და მე მარტო ვრჩებოდი, ვდგებოდი სკამზე სარკის წინ, ხელში თმის ჯაგრისს ვიჭერდი და წარმოვიდგენდი, რომ სცენაზე ვიდექი. ჩემს წარმოსახვაში დარბაზი სავსე იყო ხალხით, ყველა მე მიყურებდა და ტაშს მიკრავდა. იმ წუთებში ყველაფერი შესაძლებელი იყო.

მამა მკაცრი კაცი იყო. მუსიკას არასდროს უსმენდა – ამბობდა, რომ ეს „სისულელეა“. ერთხელ, როცა მეზობლის დაბადების დღეზე სიმღერა დავიწყე, სახლში დაბრუნებულმა მითხრა: „ქალი უნდა იყოს თავმდაბალი და საქმიანი. სიმღერა შენს ოჯახს პურს არ მოუტანს.“

მაგრამ დედა სხვანაირი იყო. ღამით, როცა მამა იძინებდა, ჩუმად შემომაპარებდა ხოლმე თავის ძველ მაგნიტოფონს და მეუბნებოდა: „იმღერე ჩემთვის, ნინო.“ მე ვმღეროდი – ხან რუსულ რომანსებს, ხან ქართულ ხალხურებს. დედას თვალებში ცრემლი უბრწყინავდა. „შენ სცენაზე უნდა იდგე,“ – ჩურჩულებდა.

სკოლაში მუსიკის მასწავლებელი – ქალბატონი მარინე – პირველივე გაკვეთილზე მიხვდა ჩემს სიყვარულს სიმღერისადმი. ერთხელაც მთხოვა, სკოლის კონცერტზე მიმეღო მონაწილეობა. მთელი კვირა ვვარჯიშობდი, დედა კაბას მიკერავდა. მაგრამ კონცერტის წინა დღეს მამამ გაიგო ამის შესახებ და მკაცრად ამიკრძალა: „სირცხვილია! ოჯახში კაცები ვართ და შენ სცენაზე უნდა იდგე?“

მაშინ პირველად ვიგრძენი, როგორ ირღვევა ოცნება შიგნიდან. დედამ ჩუმად ჩამეხუტა და მითხრა: „ერთ დღეს შენს სიმღერას ყველა მოისმენს.“

წლები გავიდა. უნივერსიტეტში ჩავაბარე – ეკონომიკაზე, როგორც მამას უნდოდა. სიმღერა მხოლოდ მეგობრებთან ერთად დარჩა – სტუდენტურ საღამოებზე ან სადღეგრძელოების დროს. მერე გათხოვება იყო – ლევანი კარგი ბიჭი იყო, მაგრამ არც მას ესმოდა ჩემი ოცნების. „ნინო, ოჯახი მთავარია,“ – მეუბნებოდა.

პირველი შვილი რომ შემეძინა, უკვე აღარ მღეროდი. დრო არ მქონდა – სამსახური, ბავშვები, დედამთილი ავადმყოფი… დედა გარდაიცვალა და ერთადერთი ადამიანი დავკარგე, ვინც ჩემს ხმას უსმენდა.

ერთ დღესაც ლევანმა გადაწყვიტა ემიგრაციაში წასვლა – იტალიაში სამუშაოდ წავიდა. მე კი ბავშვებთან ერთად დავრჩი თბილისში. ცხოვრება კიდევ უფრო მძიმე გახდა – მარტოობა, სიღარიბე, ყოველდღიური ბრძოლა არსებობისთვის.

ერთხელ ქუჩაში შემთხვევით შევხვდი ქალბატონ მარინეს – უკვე მოხუცი იყო. „ნინო! შენი ხმა მახსოვს… რატომ აღარ მღერი?“ – მკითხა სევდიანი ღიმილით. ვერაფერი ვუპასუხე.

წლები გავიდა. შვილები გაიზარდნენ და თავიანთი გზით წავიდნენ. მე კი ისევ იმ ნაცრისფერ ბინაში დავრჩი – ახლა უკვე შვილიშვილთან ერთად.

ერთ საღამოს ნინი ტელევიზორთან იჯდა და ბავშვურ კონკურსს უყურებდა. პატარა გოგონა სცენაზე მღეროდა და დარბაზი ტაშს უკრავდა. ნინიმ შემომხედა: „ბებო, შენც ხომ შეგიძლია ასე იმღერო?“

უცებ ყველაფერი გამახსენდა – სკამი სარკის წინ, თმის ჯაგრისი ხელში… გული ამიჩქარდა.

– ნინი, მოდი ჩემთან.

– რა იყო?

– გინდა რაღაც გიჩვენო?

მან თავი დამიქნია და გვერდით მომიჯდა. სიჩუმეში დავიწყე სიმღერა – იმავე ხმაზე, როგორც ბავშვობაში დედას ვუმღეროდი. ნინი გაოცებული მიყურებდა.

– ბებო! შენ ხომ მართლა კარგად მღერი! რატომ არ მიმღერებ ხოლმე?

გავუღიმე და ცრემლი ჩამომიგორდა.

– იმიტომ რომ… ცხოვრებამ ასე გამომიყვანა.

იმ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: რატომ დავთმე ჩემი ოცნება? იქნებ შეიძლებოდა სხვანაირად? იქნებ ახლა მაინც შემიძლია ნინის ვასწავლო სიმღერა? ან უბრალოდ მოვუყვე ჩემი ისტორია?

დილით ნინი ისევ მომადგა:

– ბებო, დღესაც იმღერებ ჩემთვის?

– კი, ნინი… დღესაც და ხვალაც.

ახლა როცა ვმღერი მისთვის, თითქოს წარსულსაც ვუბრუნდები და საკუთარ თავს პატიობ.

ხანდახან ვფიქრობ: რამდენი ქალი ცხოვრობს საქართველოში ჩემსავით? რამდენმა დაკარგა თავისი ოცნება ოჯახის ან საზოგადოების გამო? იქნებ დროა, შვილიშვილებს ჩვენი სიმღერები მოვუყვეთ?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? უნდა გავუზიარო ნინის ჩემი ოცნება თუ ისევ ჩუმად ვიცხოვრო წარსულის ტკივილით?