„არ მინდა, რომ ჩემს ქორწილში მოხვიდე“ — როცა შვილისგან ეს სიტყვები გავიგონე, სამყარო წამით გაჩერდა
„არ მინდა, რომ ჩემს ქორწილში მოხვიდე.“
ეს სიტყვები ისე მშვიდად, თითქმის გულგრილად თქვა ნინომ, რომ თავიდან მეგონა, მომესმა. სამზარეულოში ვიდექი, ფანჯრიდან ვუყურებდი წვიმას და ხელში ჩაის ფინჯანი მეჭირა. თითქოს ყველაფერი ჩვეულებრივად იყო — მაგრამ იმ წამს, როცა ეს სიტყვები გავიგონე, ჰაერი გამიხშირდა, გულში რაღაც ჩამწყდა.
— რატომ? — ძლივს ამოვილუღლუღე. ხმა ჩამიწყდა, მაგრამ მაინც ვცადე სიმშვიდის შენარჩუნება. — ეს ხომ შენი ცხოვრების ყველაზე მნიშვნელოვანი დღეა.
ნინომ თავი დახარა. მისი თვალები ცარიელი იყო, თითქოს სადღაც შორს იყურებოდა.
— უბრალოდ… — დაიწყო და მერე გაჩუმდა. — მა, შენ და მამა ვერ ეწყობით. არ მინდა, რომ ჩემი ქორწილი თქვენი ჩხუბის სცენად გადაიქცეს.
მაშინვე მივხვდი, რომ ეს მხოლოდ ზედაპირული მიზეზი იყო. ნინოს და მამამისს შორის ყოველთვის დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდათ, მაგრამ მე? მე ხომ მის გვერდით ვიყავი მაშინაც კი, როცა ემიგრაციაში წავედი იტალიაში, რომ მისთვის უკეთესი მომავალი შემექმნა.
— ნინო, მე ხომ ყველაფერი შენთვის გავაკეთე… — ვთქვი ჩურჩულით.
— ვიცი, მა. მაგრამ ახლა ასე ჯობია. გთხოვ, ნუ გამიჭირდება.
მის ხმაში სევდა და ბრაზი ერთდროულად იგრძნობოდა. თითქოს რაღაც დიდი და მძიმე გვაშორებდა ერთმანეთს — წლები, ემიგრაცია, გაუგებრობები, უთქმელი სიტყვები.
მახსოვს, როგორ ვტოვებდი თბილისს თოთხმეტი წლის ნინო რომ დამრჩა სახლში მამასთან და ბებიასთან. მაშინ მეგონა, დროებით მივდიოდი. ვმუშაობდი მოხუცებთან მილანში, ვაგზავნიდი ფულს და ყოველ ზაფხულს ვბრუნდებოდი სახლში. მაგრამ ნინო თანდათან შეიცვალა — უფრო ჩუმი გახდა, უფრო დამოუკიდებელი. ერთხელაც მითხრა: „მა, შენ აქ აღარ ცხოვრობ.“
ახლა კი, როცა მისი ქორწილი ახლოვდებოდა, მეგონა, რომ ყველაფერი გამოსწორდებოდა. მეგონა, რომ ერთად ავაწყობდით მის ბედნიერებას. მაგრამ თურმე შეცდომაში ვიყავი.
— ნინო, გთხოვ… — კიდევ ერთხელ ვცადე. — მე ხომ შენი დედა ვარ.
— ვიცი. მაგრამ ახლა ასე სჯობს.
მის ხმაში საბოლოო გადაწყვეტილება იგრძნობოდა. ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. მხოლოდ საათის ტიკტიკი ისმოდა და წვიმის წკაპუნი ფანჯარაზე.
იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვიწექი საწოლში მილანის პატარა ბინაში და ვიხსენებდი ყველაფერს: როგორ ვასწავლიდი ნინოს პირველ ნაბიჯებს; როგორ ვუყიდე პირველი თოჯინა; როგორ ვეხუტებოდი მაშინ, როცა მამამისი უყვიროდა; როგორ ვტიროდი ჩუმად ბალიშში ემიგრაციაში მარტოობისგან.
დილით დედაჩემმა დამირეკა თბილისიდან:
— რა მოხდა, შვილო? ნინო ძალიან ცუდ ხასიათზეა.
— არაფერი, დედა… — ვუპასუხე ცივად. — ალბათ დაღლილია.
მაგრამ დედაჩემმა მაშინვე მიხვდა ყველაფერს:
— შვილო, არ შეიძლება ასე. დედა-შვილს შორის ასეთი ბზარი არ უნდა იყოს.
— დედა, მე რა გავაკეთო? თვითონ არ უნდა…
— შენ უნდა აპატიო. უნდა გაუგო. შენ ხომ მისთვის ყველაფერი გააკეთე.
მაგრამ როგორ უნდა აპატიო შვილი, რომელიც შენს გარეშე იწყობს ახალ ცხოვრებას?
მილანში მუშაობისას სულ ვფიქრობდი: იქნებ მართლა დავაშავე? იქნებ არ უნდა დამეტოვებინა ბავშვი საქართველოში? იქნებ ის წლები ვერ ავუნაზღაურე სიყვარულით?
ერთ დღესაც ნინოს მამამ დამირეკა:
— ლელა, რა ხდება? ნინო არ მელაპარაკება. შენ მაინც დაელაპარაკე.
— მე რა ვუთხრა? თვითონ გადაწყვიტა…
— შენ დედა ხარ! დედას არავინ ცვლის!
მაგრამ ეს სიტყვები ცარიელი იყო ჩემთვის იმ წამს. თითქოს ყველა ჩემგან ელოდა რაღაცას — მაგრამ მე აღარ ვიცოდი, რა უნდა გამეკეთებინა.
ქორწილის დღე ახლოვდებოდა. სოციალურ ქსელებში ნინოს ფოტოებს ვუყურებდი: ბედნიერი იყო თავის მომავალ მეუღლესთან ერთად — ლაშასთან, რომელიც გერმანიაში ცხოვრობდა და იქვე აპირებდნენ ცხოვრებას ქორწილის შემდეგ.
ერთ დღესაც ნინომ ისევ დამირეკა:
— მა…
მის ხმაში ყოყმანი იგრძნობოდა.
— გისმენ.
— მინდა იცოდე… მე არ გიბრაზდები. უბრალოდ… ასე უფრო მშვიდად ვიქნები იმ დღეს.
— ნინო…
— გთხოვ, ნუ გამიძნელებ…
ვიგრძენი, როგორ ჩამწყდა გული მეორედ. მაგრამ ამჯერად აღარაფერი მითქვამს. მხოლოდ ჩუმად ვუსმენდი მის სუნთქვას ტელეფონში.
ქორწილის დღეს მილანში ვიყავი. დილით ადრე ავდექი, ჩავიცვი ჩემი ყველაზე ლამაზი კაბა და სამზარეულოში ჩავჯექი ჩაის ფინჯნით ხელში. ტელევიზორში ქართული არხი ჩავრთე — იქნებ შემთხვევით მაინც გადაეცათ რამე ნინოს ქორწილზე.
მთელი დღე ცრემლები მდიოდა თვალებიდან. მერე დედაჩემმა დამირეკა:
— ლელა, ნინო ძალიან ლამაზია… მაგრამ გეძებს თვალებით.
— ვიცი…
იმ ღამით პირველად მივხვდი: ემიგრაციამ მხოლოდ ფიზიკურად დაგვაშორა ერთმანეთს — სინამდვილეში კი ჩვენი გულებიც დაშორდნენ იმ წლებთან ერთად.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ნინომ მესენჯერში მომწერა ფოტოები ქორწილიდან. ერთ-ერთ ფოტოზე მარტო იდგა ეკლესიასთან და მზერა სადღაც შორს ჰქონდა მიპყრობილი.
— ლამაზი ხარ… — მივწერე მოკლედ.
— მადლობა…
მერე ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა ჩვენს შორის.
ახლა ხშირად ვფიქრობ: იქნებ მართლა მე დავაშავე? იქნებ ზედმეტად ბევრი მოვითხოვე მისგან? იქნებ ის წლები ემიგრაციაში ვერასდროს ავუნაზღაურებ შვილს?
ხანდახან მინდა დავურეკო და ვუთხრა: „ნინო, მაპატიე…“ მაგრამ მერე ისევ ჩუმად ვრჩები.
ალბათ ყველაზე რთულია იყო დედა მაშინაც კი, როცა შენი შვილი შენს გარეშე იწყობს ახალ ცხოვრებას.
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა აპატიო საკუთარ თავს ან შვილს ასეთი ტკივილი?