„შენ ახლა არ გცალია, ნინო, სერიოზულ თემებზე ვსაუბრობთ“ – როგორ გავხდი ყველასთვის „სათადარიგო მხარი“ და რატომ აღარ მინდა ასე ცხოვრება

„შენ ახლა არ გცალია, ნინო, სერიოზულ თემებზე ვსაუბრობთ“, – მითხრა ლაშამ, ჩემს ქმარმა, როცა სამზარეულოში ჩაის ჭიქით ხელში შევედი. მისი ხმა მკაცრი იყო, თითქოს ჩემი ყოფნა ზედმეტი იყო ამ სახლში. ბავშვები მისაღებში ტელევიზორს უყურებდნენ, დედამთილი ფანჯარასთან იჯდა და ჩუმად ჩხუბობდა ტელეფონზე. მე კი, როგორც ყოველთვის, ჩუმად დავბრუნდი უკან – ჩემი ადგილი თითქოს არსად იყო.

ყოველთვის ასე იყო. ბავშვობიდანვე. დედა ხშირად მეუბნებოდა: „ნინო, შენ ისეთი მშვიდი ხარ, ყველას შეგიძლია დაეხმარო“. მამა კი მხოლოდ მაშინ მეძახდა, როცა რამე სჭირდებოდა – წყალი მიუტანე, პულოვერი მოუტანე. ჩემი და თამარი სულ რაღაცას ითხოვდა: „ნინო, დამეხმარე დავალებაში“, „ნინო, წამომყევი მაღაზიაში“. მე კი არასდროს ვამბობდი უარს. თითქოს ჩემი არსებობის აზრი სხვების დახმარება იყო.

მერე გავიზარდე. უნივერსიტეტში მეგობრები მეძახდნენ „სათადარიგო მხარს“. როცა ვინმეს შეყვარებულთან უჩხუბდებოდა ან გამოცდაზე ჩაიჭრებოდა, პირველი მე მირეკავდნენ. „ნინო, შენთან რომ ვლაპარაკობ, თითქოს ყველაფერი ლაგდება“, – მეუბნებოდნენ. მეც ვიღიმოდი და ვუსმენდი მათ ტკივილებს. მაგრამ ჩემი ტკივილი? ჩემი ოცნებები? თითქოს სადღაც შორს დარჩა.

ლაშა გავიცანი უნივერსიტეტში. თავიდან მეგონა, რომ ის განსხვავებული იყო – ყურადღებიანი, მზრუნველი. მაგრამ ქორწინების შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. მისი საქმეები სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდებოდა, ჩემი კი – უმნიშვნელო. როცა ემიგრაციაში წასვლა გადავწყვიტეთ იტალიაში, მეგონა, რომ ერთად ყველაფერს გავუძლებდით. მაგრამ აღმოჩნდა, რომ მარტო ვიყავი.

იტალიაში ცხოვრება რთული აღმოჩნდა. დილით ადრე ვდგებოდი მოხუცის მოსავლელად, საღამოს ბავშვებს ვეხმარებოდი გაკვეთილებში. ლაშა კი სამშენებლო ობიექტზე მუშაობდა და სახლში დაღლილი ბრუნდებოდა. ხშირად ვცდილობდი მისთვის მესაუბრა ჩემს განცდებზე, მაგრამ ყოველთვის ერთი პასუხი ჰქონდა: „ახლა არა, ნინო, სერიოზულ თემებზე ვფიქრობ“. თითქოს ჩემი ემოციები არასდროს იყო საკმარისად მნიშვნელოვანი.

ერთხელ ღამით, როცა ბავშვები უკვე ეძინათ, დედამთილი კი თავის ოთახში იყო ჩაკეტილი, ლაშას ვკითხე:
– ლაშა, შენ გგონია, რომ მე ბედნიერი ვარ?
მან ტელეფონი გვერდით გადადო და უხალისოდ შემომხედა:
– რა გჭირს ახლა? ხომ ყველაფერი გვაქვს? ბავშვები ჯანმრთელები არიან, სამსახური გვაქვს… რა გაწუხებს?
– უბრალოდ… მგონია, რომ აღარავინ მხედავს. თითქოს მხოლოდ მაშინ ვარსებობ, როცა რამე გჭირდებათ.
ლაშამ მხრები აიჩეჩა:
– ეგ ქალებს უყვართ ხოლმე ასე ლაპარაკი. დაიძინე ახლა.

იმ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ფანჯრიდან ქალაქის შუქებს ვუყურებდი და ვფიქრობდი: ნუთუ მართლა ასე უნდა ვიცხოვრო? ნუთუ ჩემი ცხოვრება მხოლოდ სხვისი პრობლემების მოსმენა და გადაჭრაა?

მეორე დღეს სამსახურში მოხუცმა ქალმა – სიგნორა როზამ – მკითხა:
– ნინო, შენ რა გინდა ცხოვრებაში?
ვერაფერი ვუპასუხე. პირველად დავფიქრდი ამაზე სერიოზულად. რა მინდოდა? რაზე ვოცნებობდი ბავშვობაში? იქნებ მინდოდა მემღერა სცენაზე? ან მემოგზაურა? ან უბრალოდ… ვინმესთვის მნიშვნელოვანი ვყოფილიყავი არა როგორც მოსამსახურე ან დედა, არამედ როგორც ნინო.

იმ საღამოს თამარმა დამირეკა საქართველოდან:
– ნინოოო! ისევ შენ გირეკავ… დედას რაღაც დაემართა, ძალიან ნერვიულობს…
მივხვდი: ისევ მე უნდა მესმინა სხვისი პრობლემები.
– თამარ, იქნებ ამჯერად შენ სცადო დედასთან ლაპარაკი? მეც ცოტა დავიღალე…
ჩემი ხმა უცნაურად ჟღერდა – პირველად ვთქვი უარი.
– რა გჭირს შენ? – გაკვირვებულმა მკითხა თამარმა.
– უბრალოდ… მეც ადამიანი ვარ.

იმ ღამით პირველად ვიტირე ხმამაღლა. თითქოს წლების ტკივილი ერთიანად ამოხეთქა ჩემში. მეორე დღეს სარკეში ჩავიხედე და საკუთარი თავი ვერ ვიცანი – თვალები ჩაწითლებული მქონდა, სახეზე დაღლილობა და სიცარიელე ეწერა.

სამსახურში სიგნორა როზამ ისევ მკითხა:
– ნინო, რატომ ხარ ასეთი მოწყენილი?
– არ ვიცი… მგონია, რომ აღარავინ მხედავს.
მან ხელი ჩამკიდა:
– შენ კარგი ადამიანი ხარ. მაგრამ გახსოვდეს: თუ საკუთარ თავს არ მოუსმენ, სხვებიც ვერასდროს დაგინახავენ.

იმ დღეს პირველად დავჯექი პარკში მარტო და დავიწყე წერილის წერა საკუთარ თავს:
„ნინო,
შენ გაქვს უფლება იყო ბედნიერი. გაქვს უფლება თქვა „არა“. გაქვს უფლება გიყვარდეს საკუთარი თავი.“

საღამოს სახლში დაბრუნებულმა ლაშას ვუთხარი:
– მინდა ფსიქოლოგთან საუბარი დავიწყო.
მან ირონიულად გაიცინა:
– ეგ ამერიკელების გამოგონილია… ჩვენ ქართველები ვართ!
– მე მინდა! – ხმამაღლა ვთქვი პირველად ცხოვრებაში.

ბავშვები გაკვირვებულები მიყურებდნენ. დედამთილი ჩუმად გავიდა ოთახიდან.

იმ ღამით პირველად დავიძინე მშვიდად.

რამდენიმე კვირაში ფსიქოლოგთან პირველი შეხვედრა მქონდა. პირველად ვისაუბრე გულწრფელად საკუთარ ემოციებზე – იმაზე, რომ ყოველთვის სხვისი მხარი ვიყავი და საკუთარი თავი დავკარგე ამ გზაზე.

ნელ-ნელა ყველაფერი შეიცვალა. დავიწყე საკუთარი სურვილების დაფასება – კვირაში ერთხელ პარკში მარტო გავდიოდი, მუსიკას ვუსმენდი ან უბრალოდ წიგნს ვკითხულობდი. ბავშვებთანაც უფრო მეტი დრო გავატარე არა როგორც მასწავლებელმა ან მზარეულმა, არამედ როგორც დედამ – ვისაც თავისი ოცნებები აქვს.

ლაშასთან ურთიერთობა რთული გახდა – მას არ ესმოდა ჩემი ცვლილებები. ხშირად ჩხუბობდა:
– შენ აღარ ხარ ისეთი მშვიდი და დამყოლი როგორც ადრე!
– იმიტომ რომ აღარ მინდა მხოლოდ სხვისი სურვილებით ვიცხოვრო!

ერთ დღესაც ჩემმა უფროსმა დამირეკა და მითხრა:
– ნინო, შენ ძალიან შეცვლილი ხარ… უფრო ბედნიერი ჩანხარ.
– შეიძლება იმიტომ რომ ბოლოსდაბოლოს საკუთარ თავს მოვუსმინე.

ახლა ვიცი: მე მაქვს უფლება ვიყო ბედნიერი. მაქვს უფლება ვიყო მნიშვნელოვანი არა მხოლოდ სხვისთვის, არამედ საკუთარი თავისთვისაც.

ხშირად ვფიქრობ: რამდენი ქალი ცხოვრობს ასე – ჩუმად იტანს ყველაფერს და საკუთარ თავს ივიწყებს? იქნებ დროა ერთმანეთს მოვუსმინოთ და საკუთარ თავსაც მივცეთ უფლება ვიყოთ ბედნიერები?

თქვენ რას ფიქრობთ? მართლა ასე უნდა იცხოვროს ქალმა – მხოლოდ სხვისი მხარი იყოს? თუ ყველას გვაქვს უფლება ვიყოთ მთავარი ჩვენს ცხოვრებაში?