სამოცდამეათე გაზაფხული და ერთი სიმართლე: ჩემი ცხოვრების ყველაზე მტკივნეული დიალოგი

„ნინო, უნდა გითხრა რაღაც…“ – ეს სიტყვები ისე ჩუმად თქვა, რომ მეგონა, ქარი შემოიჭრა სამზარეულოში და ფარდებს შეახო. მაგრამ არა, ეს ჩემი ქმარი იყო – გელა, ჩემი ცხოვრების ნახევარი საუკუნის თანამგზავრი. სამოცდამეათე გაზაფხული ახლახან დამდგარა თბილისში, მაგრამ იმ საღამოს ჩემში ყველაფერი გაყინული იყო.

სამზარეულოს მაგიდაზე ორი ჭიქა ჩაი იდგა. გელას თითები კანკალებდა. მე ვუყურებდი მის სახეს – ნაცნობი ხაზები, ნაოჭები, რომლებიც წლების განმავლობაში ერთად დაგვიგროვდა. „გელა, რა ხდება?“ – ვკითხე ჩუმად, თითქოს წინასწარ ვიცოდი, რომ პასუხი მომკლავდა.

„ნინო… მე… მე გიღალატე.“

ეს სიტყვები ისე დაეცა ჩემს გულზე, როგორც ზამთრის ყინვა ახალ გაღვივებულ ყვავილს. რამდენიმე წამი ხმა არ ამომიღია. მხოლოდ საათის წიკწიკი ისმოდა და სადღაც მეზობლის ბავშვების სიცილი.

„ვინ?“ – ეს კითხვა ინსტინქტურად წამომცდა, მაგრამ მაშინვე მივხვდი, რომ სულ სხვა რამ მაინტერესებდა. „რატომ?“ – ეს იყო მთავარი.

გელამ თავი დახარა. „არ ვიცი… მარტო ვიყავი. ემიგრაციაში რომ წავედი იტალიაში, შენ ხომ იცი, როგორ გამიჭირდა. იქ ერთი ქალი გავიცანი… ლელა ჰქვია. ისიც საქართველოდან იყო. თავიდან მეგობრობა იყო, მერე…“

მისი ხმა წყდებოდა. მე კი ვგრძნობდი, როგორ მეყინებოდა სხეული. მთელი ცხოვრება თვალწინ ჩამიქროლა: ჩვენი პირველი შეხვედრა უნივერსიტეტში, ქორწილი სიღნაღში, შვილების დაბადება, ემიგრაციაში წასვლა – ჯერ გელა წავიდა იტალიაში სამუშაოდ, მერე მე დავრჩი თბილისში შვილებთან და მოხუც დედასთან.

„შენ ხომ იცოდი, როგორ მიჭირდა აქ მარტო ყოფნა,“ – ვუთხარი ჩუმად. „შენთან საუბარი მჭირდებოდა, შენი წერილები… მაგრამ შენ სულ უფრო იშვიათად მირეკავდი.“

გელამ თავი ხელებში ჩარგო. „მრცხვენია… მაგრამ მაშინ მეგონა, რომ ასე უფრო ადვილად გადავიტანდი მარტოობას.“

„და ახლა?“ – ვკითხე.

„ახლა აღარაფერი ვიცი,“ – მიპასუხა გელამ. „ლელასთან აღარ მაქვს ურთიერთობა. მაგრამ შენთანაც აღარ ვარ ის ადამიანი, ვინც ვიყავი.“

იმ ღამით არ მძინებია. ფანჯრიდან მთვარე შემოიჭროდა და ჩემს თავში ათას კითხვას აჩენდა: რა დავაშავე? რატომ ვერ შევინარჩუნეთ ის უბრალო ბედნიერება, რომელიც გვქონდა? იქნებ მეც დავაშავე რამე? იქნებ ძალიან ბევრი მოვითხოვე? ან პირიქით – ძალიან ცოტა?

მეორე დილით შვილებმა დამირეკეს: „დედა, როგორ ხარ?“ – მათი ხმა ისეთი თბილი იყო, რომ ცრემლები წამსკდა. ვერაფერი ვუთხარი – მხოლოდ ვუთხარი, რომ კარგად ვიყავი.

დღეები გადიოდა. გელა ისევ სახლში იყო, მაგრამ თითქოს უხილავი კედელი აღმართულიყო ჩვენს შორის. ერთხელაც ვკითხე: „გელა, შენ ისევ გიყვარვარ?“

ისევ ჩუმად იყო. მერე მითხრა: „არ ვიცი… მიყვარხარ როგორც ოჯახის წევრი, როგორც ჩემი ცხოვრების ნაწილი… მაგრამ ის გრძნობა აღარ არის.“

ეს სიტყვები ყველაზე მეტად მტკიოდა. არა ის, ვისთან მიღალატა – არამედ ის, რომ აღარ ვუყვარდი ისე, როგორც ადრე.

მეგობრებს ვერაფერს ვეუბნებოდი. თბილისში ასეთი ამბები სირცხვილად ითვლება – ქალს უნდა აეტანოს ყველაფერი ოჯახის გულისთვის. მაგრამ მე აღარ შემეძლო თავის მოტყუება.

ერთ დღეს დედაჩემმა მკითხა: „ნინო, შენ ბედნიერი ხარ?“

ვუპასუხე: „არ ვიცი.“

დედამ ხელი მომიჭირა: „შენთვისაც იფიქრე ერთხელ მაინც.“

მაშინ პირველად დავფიქრდი: რა მინდა მე? მინდა თუ არა ამ კაცთან ერთად ცხოვრება მხოლოდ იმიტომ, რომ ასეა მიღებული? მინდა თუ არა საკუთარი თავი დავკარგო იმისთვის, რომ სხვებმა არ ილაპარაკონ?

ერთ საღამოს გელას ვუთხარი: „მე აღარ შემიძლია ასე ცხოვრება. მინდა დრო ჩემთვის.“

გელამ არაფერი თქვა – მხოლოდ თავი დაუქნია.

იმ ღამით პირველად გავიარე მარტო თბილისის ქუჩებში. ჰაერი სუფთა იყო და თითქოს ყველაფერი თავიდან იწყებოდა.

ახლა უკვე სამი თვე გავიდა იმ დღის შემდეგ. ჯერ კიდევ მტკივა – მაგრამ ნელ-ნელა ვსწავლობ მარტო ცხოვრებას. შვილები გვერდით მიდგანან. მეგობრებმა გაიგეს სიმართლე და ზოგი მხარში დამიდგა, ზოგი კი დამცინა.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ ყველაფერი სხვანაირად ყოფილიყო, რომ მეტი გვესაუბრა ერთმანეთთან? იქნებ ემიგრაციამ დაგვაშორა? ან იქნებ უბრალოდ სიყვარული თავისით მთავრდება ხოლმე?

ახლა ხშირად ვუსვამ საკუთარ თავს კითხვას: ღირს თუ არა საკუთარი თავი დაკარგო იმისთვის, რომ ოჯახი შეინარჩუნო? ან შეიძლება თუ არა ნდობის აღდგენა ერთხელ გატეხილი გულის შემდეგ?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილზე? შეიძლება თუ არა თავიდან დაწყება სამოცდამეათე გაზაფხულზე?