თორმეტი წელი ტყუილში — როგორ გავზარდე შვილიშვილი, როცა სიმართლე არ მინდოდა გამეგო
— ბებო, რატომ არასდროს მირეკავს დედა? — ნინოს ხმა ღამით, სიბნელეში ჩამესმა. თითქოს გულში რაღაც ჩამწყდა. თორმეტი წლის განმავლობაში ვცდილობდი ამ კითხვას თავი ამერიდებინა, მაგრამ ახლა, როცა ნინო უკვე თინეიჯერი იყო, ვეღარაფერს ვმალავდი.
მახსოვს, იმ დღესაც წვიმდა, როცა პოლიციამ სამი წლის ნინო მომიყვანა. თვალები ცრემლებით ჰქონდა სავსე, ხელში კი თავისი ერთადერთი სათამაშო — ძველი დათუნია ეჭირა. მითხრეს, რომ ჩემი შვილი, თამარი, საზღვარგარეთ წავიდა სამუშაოდ და დროებით ვზრუნავდი ნინოზე. მაშინ მეგონა, რამდენიმე კვირა თუ თვე იქნებოდა ეს ყველაფერი. მაგრამ თვეები წლებად იქცა.
თამარი ყოველთვის ამბობდა, რომ უკეთესი ცხოვრების საძიებლად წავიდა იტალიაში. თავიდან ხშირად მწერდა მესიჯებს: „დედა, ნინოს მიხედე, მალე დავბრუნდები.“ ნინოსაც უგზავნიდა ხმოვან შეტყობინებებს: „დედიკო გიყვარს და მალე ჩამოვა.“ მაგრამ წლები გადიოდა და თამარი არ ბრუნდებოდა. მესიჯებიც იშვიათი გახდა. ბოლოს საერთოდ გაქრა.
მე კი ვცდილობდი ნინოსთვის ყველაფერი მიმეცა: სკოლაში დავარეგისტრირე, მუსიკაზე ვატარებდი, ზაფხულობით ბორჯომში დავასვენე. მაგრამ ყოველთვის ვგრძნობდი, რომ რაღაც აკლდა — დედის სითბო.
ერთ დღეს სკოლიდან ატირებული დაბრუნდა. ოთახში შევედი და დავინახე, როგორ ეხუტებოდა თავის დათუნიას.
— ბებო, დედა მართლა დაბრუნდება? ყველა ბავშვი დედასთან ცხოვრობს…
გული მომიკვდა. რა უნდა მეთქვა? რომ არც მე ვიცოდი სად იყო თამარი? რომ არც მე მქონდა პასუხები?
— დედიკო მუშაობს და მალე ჩამოვა… — ჩავჩურჩულე და თავი ავარიდე მის დიდ მწვანე თვალებს.
ასე გავიდა წლები. ნინო გაიზარდა. უკვე თორმეტი წლისაა. ბოლო დროს უფრო ხშირად ჩუმადაა. მეგობრებთანაც ნაკლებად ურთიერთობს. ერთხელ შემთხვევით მისი დღიური ვიპოვე (არ მინდოდა წამეკითხა, მაგრამ გვერდი გადამეშალა): „ვერ ვიტან ტყუილებს. მინდა ვიცოდე სიმართლე.“
იმ საღამოს, როცა მითხრა: „ბებო, რატომ არასდროს მირეკავს დედა?“ — მივხვდი, რომ დრო იყო სიმართლეს შევხვედროდი.
— ნინო… დედაშენი… — სიტყვები გამიწყდა. როგორ უნდა მეთქვა?
— ბებო, ვიცი რომ იტალიაში არ არის! ვიცი! — წამოიძახა მოულოდნელად. — ლუკამ მითხრა სკოლაში, რომ დედაჩემი ციხეშია! მართალია?
გავშრი. თითქოს ყველაფერი ერთ წამში ჩამენგრა თავზე. ლუკა მისი კლასელი იყო — ალბათ მშობლებმა გაიგეს და ბავშვებს უთხრეს.
— ბებო… გთხოვ… მითხარი სიმართლე…
ცრემლები წამომივიდა. პირველად ცხოვრებაში ვერაფერი ვუპასუხე.
— კი, დედაშენი ციხეშია… — ძლივს ამოვთქვი.
ნინო გაჩუმდა. მერე ადგა და ოთახიდან გავიდა. მთელი ღამე არ გვისაუბრია.
მეორე დღეს სკოლაში არ წავიდა. დილას ჩუმად ჩამოვიდა სამზარეულოში.
— ბებო… რატომ დამიმალე?
— მეშინოდა… მეშინოდა რომ გეტკინებოდა… მინდოდა დაგეცავი…
— მაგრამ ხომ გითხარი ყოველთვის სიმართლე მითხარი-მეთქი…
მივხვდი, რომ ჩემი მცდელობა ნინოსთვის ტკივილის აცილებისა მხოლოდ უფრო მეტ ტკივილს აყენებდა.
იმ საღამოს თამარის წერილები ამოვიღე უჯრიდან. ერთად წავიკითხეთ მისი ძველი წერილები: „ნინო ჩემო პატარა, ძალიან მიყვარხარ…“
ნინო ჩუმად კითხულობდა და ცრემლები სდიოდა.
— ბებო… დედას ოდესმე ვნახავ?
— აუცილებლად ნახავ… როცა გაიზრდები და მზად იქნები…
მერე ნინომ მკითხა:
— ბებო… შენ არ გეშინია რომ მეც დაგტოვებ?
გული შემეკუმშა. მივხვდი, რომ ჩემი შიშები მასაც გადავეცი.
— არა, ჩემო გოგო… მე შენს გვერდით ყოველთვის ვიქნები…
მაგრამ ღამით ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: იქნებ სხვანაირად უნდა მოვქცეულიყავი? იქნებ თავიდანვე სიმართლე უნდა მეთქვა? იქნებ თამარისთვის მეტი უნდა მეძებნა? იქნებ მე ვარ დამნაშავე იმაში, რომ ჩემი შვილი ციხეში აღმოჩნდა?
თითქოს მთელი ცხოვრება ტყუილში ვიცხოვრე — ჯერ საკუთარი თავისთვის ვიტყუებოდი, მერე ნინოსთვის…
ახლა კი მხოლოდ ერთი რამ ვიცი: სიყვარულს ვერაფერი შეცვლის, მაგრამ სიმართლესაც ვერ გაექცევი.
ხანდახან ვფიქრობ: რა უფრო მეტ ტკივილს აყენებს ადამიანს — სიმართლის ცოდნა თუ ტყუილში ცხოვრება? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?