ორმოცდაათი წლის შემდეგაც შეიძლება გიყვარდეს: ნინო და ჩემი მეორე სიცოცხლე

„შენ რა, გაგიჟდი? ამ ასაკში გიყვარდება? რას იტყვის ხალხი, ნინო?!“ – დედაჩემის ხმა ისევ ყურში ჩამესმის, თითქოს გუშინ კი არა, წლების წინ არ ეთქვას ეს სიტყვები. მაშინ სამზარეულოში ვიდექით, გაზქურაზე ჩაიდანი ხურდებოდა და ფანჯრიდან შემოსული მზის სხივი ჩემს სახეზე ეცემოდა. დედა კი, ხელში ჩაის ჭიქით, თვალებში მიყურებდა – იმედგაცრუებული და გაბრაზებული.

არ ვიცი, რა უფრო მეტკინა – მისი სიტყვები თუ ის სიჩუმე, რომელიც ამ დიალოგის შემდეგ ჩვენს შორის ჩამოწვა. მე ორმოცდაორი წლის ვიყავი მაშინ, უკვე ორი შვილი მყავდა, ქმარს დიდი ხნის წინ დავშორდი და მეგონა, რომ ცხოვრება ასე უნდა გამეგრძელებინა – სამსახური, შვილები, ყოველდღიური რუტინა. მაგრამ მერე გამოჩნდა ლევანი.

ლევანი ჩემზე ექვსი წლით უმცროსია. პირველად რომ შევხვდი, ბიბლიოთეკაში ვიყავი – წიგნებს ვარჩევდი ბავშვებისთვის. მან მკითხა, „რომელი წიგნი გირჩევნიათ მოზარდებისთვის?“ და მე დავინახე მისი თბილი ღიმილი. მაშინვე მივხვდი, რომ რაღაც შეიცვალა ჩემში. თითქოს გულში რაღაც ამიჩქარდა.

ჩვენი ურთიერთობა მალევე დაიწყო. თავიდან ვცდილობდით ფრთხილად ვყოფილიყავით – არც მე მინდოდა ჭორების მსხვერპლი გავმხდარიყავი და არც მას უნდოდა ჩემი ოჯახის გაღიზიანება. მაგრამ სიყვარული ხომ ვერ იმალება? შვილებმა მალევე შეამჩნიეს ჩემი შეცვლილი განწყობა – უფრო ხშირად ვიღიმოდი, მუსიკას ვუსმენდი, საღამოობით სახლიდან გავდიოდი.

ერთ დღესაც, როცა სახლში დავბრუნდი, სამზარეულოში ჩემი უფროსი შვილი მელოდებოდა. „დედა, მართალია რომ ლევანთან ხარ?“ – მკითხა პირდაპირ. დავიბენი. არ ვიცოდი რა მეთქვა. „ხო, მართალია…“ – ძლივს ამოვილუღლუღე. ის გაბრაზდა, ოთახიდან გავარდა და კარი მიაჯახუნა.

ამის შემდეგ ყველაფერი აირია. დედაჩემი ყოველდღე მირეკავდა და მეჩხუბებოდა: „შენ შვილებზე არ ფიქრობ? რა მაგალითს აძლევ? ხალხი რას იტყვის?“ მამაჩემი საერთოდ აღარ მელაპარაკებოდა. მეზობლები ჩუმად მიყურებდნენ სადარბაზოში.

მხოლოდ ლევანი იყო ჩემ გვერდით. ერთხელ მითხრა: „ნინო, შენს გამო ყველაფერს გავუძლებ.“ მაგრამ მე ხომ ვიცოდი, რომ ეს მარტივი არ იქნებოდა.

ერთ დღესაც, როცა უკვე თითქმის ყველა წინააღმდეგი იყო ჩვენი ურთიერთობისა, გადავწყვიტე შვილებთან გულწრფელად მესაუბრა. საღამოს ორივე სახლში იყვნენ – ანა და გიორგი. ჩაის ვადუღებდი და გულში ვიმეორებდი სათქმელს.

– ვიცი, რომ თქვენთვის რთულია ეს ყველაფერი. ვიცი, რომ გიჭირთ ჩემი გაგება… მაგრამ მინდა იცოდეთ: მე პირველად ვგრძნობ თავს ცოცხლად ამდენი წლის შემდეგ. ლევანი ჩემთვის მხოლოდ მამაკაცი არაა – ის მეგობარია, ადამიანი, ვისთანაც შემიძლია ვიყო ისეთი, როგორიც ვარ.

ანა ჩუმად მიყურებდა. გიორგიმ თავი დახარა.

– დედა… უბრალოდ არ გვინდა რომ გეტკინოს. მამა წავიდა და ახლა კიდევ ახალი კაცი… ხალხი ლაპარაკობს…

– ხალხი ყოველთვის ილაპარაკებს! – ხმამაღლა ვთქვი და ცრემლები წამომივიდა.

იმ ღამით ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი: ღირს კი საკუთარი ბედნიერებისთვის ასე ებრძოლო ყველას? მაგრამ მეორე დილით ლევანმა დამირეკა: „ნინო, მოდი წავიდეთ ქალაქგარეთ, ცოტა ჰაერი შევიცვალოთ.“

მივედით მცხეთაში. მდინარის პირას ვისხედით და ჩუმად ვიყავით. მერე მან ხელი ჩამჭიდა:

– ნინო, შენს გამო ყველაფერს გავუძლებ. მთავარია შენ არ დანებდე.

მაშინ მივხვდი – თუ ახლა დავთმობდი საკუთარ თავს, მთელი ცხოვრება ვინანებდი.

დავბრუნდით თბილისში და გადავწყვიტეთ ერთად გვეცხოვრა. ეს იყო ყველაზე რთული გადაწყვეტილება ჩემს ცხოვრებაში. დედაჩემი საერთოდ აღარ მელაპარაკებოდა; მამაჩემი მხოლოდ ერთხელ დამირეკა და მკითხა: „შვილებს რას უშვები?“ შვილები თავიდან ძალიან გაგვინაწყენდნენ – ანა საერთოდ აღარ მოდიოდა სახლში.

მაგრამ დრო გავიდა… ნელ-ნელა ყველაფერი შეიცვალა. ლევანი ცდილობდა ბავშვებთან დაემყარებინა ურთიერთობა – გიორგის ფეხბურთზე დაჰყავდა, ანას წიგნებს ჩუქნიდა. ერთ დღესაც ანამ დამირეკა: „დედა, შეიძლება მოვიდე თქვენთან?“

ის მოვიდა და პირველად ნახა ლევანი სახლში. უხერხული სიჩუმე იყო.

– ანა, მიხარია რომ მოხვედი… – უთხრა ლევანმა.

– მეც მიხარია… უბრალოდ ცოტა დრო მჭირდება…

მაშინ მივხვდი – სიყვარული მხოლოდ საკუთარ თავთან ბრძოლა კი არა, სხვების მოთმინებაცაა.

რამდენიმე თვე გავიდა და ოჯახში ნელ-ნელა სიმშვიდემ დაისადგურა. დედაჩემი ჯერ კიდევ არ მირეკავდა ხშირად, მაგრამ ერთხელ მაინც დამირეკა: „შვილო, მთავარია შენ ბედნიერი იყო.“

ახლა უკვე ორმოცდახუთი წლის ვარ. ლევანთან ერთად ვცხოვრობ პატარა ბინაში საბურთალოზე. შვილები ხშირად მოდიან სტუმრად; ანას უკვე თავისი ოჯახი ჰყავს, გიორგი უნივერსიტეტში სწავლობს.

ხანდახან ვფიქრობ იმ დღეებზე – როგორ შემეშინდა ყველას წინააღმდეგ წასვლა… მაგრამ ახლა ვიცი: ბედნიერება ასაკს არ ეკითხება.

ხანდახან ღამით ფანჯარასთან ვდგავარ და ვფიქრობ: ღირს კი საკუთარი თავი სხვების აზრის გამო დათმო? იქნებ სწორედ ახლა იწყება ჩემი ნამდვილი ცხოვრება?