მოღალატე მეგობრის ჩრდილში: როგორ დამეხმარა მღვდლის რჩევამ ამერიკაში გადარჩენაში

„შენც ხომ იცი, რომ ასე არ უნდა მოქცეულიყავი! ნიკა, გესმის?!“ – ყვიროდა დედაჩემი ტელეფონში, როცა მე უკვე მეოთხე ღამე იყო, ნიუ-იორკის პატარა ბინაში მარტო ვიჯექი და ვერ ვხვდებოდი, სად დავუშვი შეცდომა. ჩემი ბავშვობის მეგობარი, ლაშა, რომელიც ამერიკაში ჩამოსვლიდან პირველივე დღიდან გვერდში მედგა, მოულოდნელად ჩემი ყველაზე დიდი მტერი გახდა.

ყველაფერი იმ დღეს დაიწყო, როცა სამსახურში პრობლემები შემექმნა. ლაშამ მითხრა: „ნიკა, მე დაგეხმარები. ჩემი ბიძაშვილი ახალ რესტორანს ხსნის ბრუკლინში, შენს გამოცდილებას და ენას დააფასებს.“ იმედით სავსე წავედი გასაუბრებაზე. ყველაფერი კარგად მიდიოდა, სანამ რამდენიმე დღეში გავიგე, რომ ლაშამ ჩემი რეზიუმე თავის სახელზე გადააკეთა და თავად დაიწყო მუშაობა იმავე პოზიციაზე. მე კი არც პასუხი დამიბრუნეს.

ამ ამბავმა გამანადგურა. ემიგრაციაში, სადაც ყველა შენი ნაცნობი ოქროს ფასად გეჩვენება, ასეთი ღალატი ყველაზე მწარეა. რამდენიმე დღე სახლიდან არ გავსულვარ. დედაჩემი საქართველოში ყოველდღე მირეკავდა და ცდილობდა გაეგო, რა მჭირდა. მე კი ვერ ვუბედავდი სიმართლის თქმას – როგორ მეთქვა, რომ ჩემი ერთადერთი მეგობარი ამერიკაში ასე მომექცა?

ერთ საღამოს, როცა უკვე სიბნელეში ვიჯექი და ფანჯრიდან მანჰეტენის შუქებს ვუყურებდი, ტელეფონზე უცნობი ნომერი გამოჩნდა. ავიღე – მამა დავითის ხმა იყო. ის ნიუ-იორკის ქართულ ეკლესიაში მღვდელია და ერთხელ შემთხვევით გავიცანი ქართულ ბაზარში.

„ნიკა, როგორ ხარ შვილო? რაღაც გიჭირს, ხომ ასეა?“ – მისი მშვიდი ხმა უცნაურად მამშვიდებდა.

„მამაო… არ ვიცი, ვის ვენდო. მგონია, რომ ყველა მატყუებს. ლაშამაც მიღალატა…“ – სიტყვები ძლივს ამოვთქვი.

„იცოდე, შვილო, ღალატი ყველაზე დიდი გამოცდაა ადამიანის რწმენისთვის. მაგრამ შენ თუ ამ ტკივილს სწორად მიიღებ, საკუთარ თავსაც და სხვებსაც აპატიებ.“

„როგორ უნდა ვაპატიო? მან ხომ ყველაფერი წამართვა! ახლა სამსახურის გარეშე ვარ, ფული აღარ მაქვს…“

„შენ ახლა ყველაზე მეტად საკუთარ თავთან უნდა იყო მართალი. აპატიე არა იმიტომ, რომ ის იმსახურებს, არამედ იმიტომ, რომ შენ თავისუფლება გჭირდება. თორემ ეს ტკივილი შენს გულში დარჩება და ყველაფერს გაგიმწარებს.“

მამაოს სიტყვები თითქოს ჰაერში დარჩა. მთელი ღამე ვფიქრობდი მის ნათქვამზე. მეორე დღეს კი გადავწყვიტე – უნდა მეპოვა ძალა და ლაშასთვის თვალებში ჩამეხედა.

ლაშას ბინასთან მივედი. კარი თავად გამიღო – გაკვირვებული იყო.

„ნიკა? აქ რას აკეთებ?“

„უნდა გელაპარაკო.“

მისი სახე წამში შეეცვალა – თავდაჯერებულობა გაქრა.

„ვიცი, რაც მოხდა… მაპატიე… უბრალოდ ძალიან მიჭირდა… ბიძაშვილი ჩემზე დაჟინებით ითხოვდა…“ – დაიწყო თავის მართლება.

„ლაშა, მე შენსგან სიმართლეს ველოდი. მე კი ზურგში დანა ჩამარტყი.“

ის ჩუმად იდგა. ოთახში უხერხული სიჩუმე ჩამოვარდა.

„იცი რა მითხრა მამაომ? აპატიეო… მაგრამ ახლა მგონია, რომ ეს შეუძლებელია.“

ლაშამ თავი დახარა.

„შენთვისაც რთულია ახლა? მე ხომ ყველაფერი დავკარგე!“ – ხმას ავუწიე.

„მაპატიე ნიკა… მართლა არ მინდოდა ასე გამოსულიყო…“

გავბრუნდი და კარი მივხურე. ქუჩაში გამოვედი და პირველად ვიგრძენი თავი სრულიად მარტო ამ უზარმაზარ ქალაქში.

რამდენიმე კვირა დეპრესიაში ვიყავი. სამსახურს ვეძებდი – უშედეგოდ. დედაჩემი ისევ რეკავდა ყოველდღე.

ერთ დღეს მამაომ ისევ დამირეკა.

„ნიკა, მოდი ეკლესიაში. დღეს ახალგაზრდების შეხვედრა გვაქვს.“

არ მინდოდა წასვლა, მაგრამ მაინც წავედი. ეკლესიაში შევედი და იქ უამრავი ქართველი დავინახე – ზოგი სტუდენტი იყო, ზოგი ოჯახით ემიგრაციაში წამოსული. ყველანი რაღაცას ეძებდნენ – მხარდაჭერას, სითბოს ან უბრალოდ თანამოსაუბრეს.

შეხვედრის ბოლოს მამაომ თქვა:

„ყველაზე დიდი ტვირთი გულში ჩარჩენილი წყენაა. ვინც აპატიებს, ის თავისუფლდება.“

იმ ღამით პირველად ვიგრძენი შვება. თითქოს ტკივილი ოდნავ შემიმსუბუქდა.

შემდეგ კვირებში ნელ-ნელა დავიწყე ახალი ადამიანების გაცნობა. ერთმა ქართველმა გოგომ – თაკომ – დამირეკა: „ნიკა, ჩვენი რესტორანი ოფიციანტს ეძებს. მოდი გასაუბრებაზე.“

ეს იყო ჩემი შანსი თავიდან დამეწყო ყველაფერი.

გასაუბრებაზე მივედი და თაკოს უფროსმა გულთბილად მიმიღო: „ქართველებს ყოველთვის ვაფასებ შრომისმოყვარეობისთვის.“

სამსახურში მალე შევეჩვიე ახალ გარემოს. თანამშრომლები მეგობრულები იყვნენ – განსაკუთრებით თაკო, რომელიც მალე ჩემთვის ყველაზე ახლობელი ადამიანი გახდა ამერიკაში.

ერთ საღამოს თაკომ მკითხა:

„მართლა აპატიე ლაშას?“

გავჩუმდი.

„არ ვიცი… ალბათ ჯერ არა ბოლომდე. მაგრამ აღარ მინდა ამ ტკივილმა მომკლას.“

თაკომ ხელი მომკიდა: „შენ ძლიერი ხარ ნიკა.“

დრო გავიდა და ნელ-ნელა მივხვდი – ცხოვრება წინ მიდის მაშინაც კი, როცა გგონია ყველაფერი დასრულდა.

ერთ დღეს ლაშამ მომწერა: „ნიკა, მინდა კიდევ ერთხელ მოგიბოდიშო… ვიცი, რომ ვერაფერს გამოვასწორებ, მაგრამ მინდა იცოდე – შენს ადგილას რომ ვიყო, მეც ასე მეტკინებოდა.“

არაფერი მივწერე პასუხად. უბრალოდ გულში ვთქვი: „გპატიობ.“

ახლა უკვე ერთი წელია ახალ სამსახურში ვარ. თაკოსთან ერთად ბრუკლინის პატარა ბინაში ვცხოვრობ. დედაჩემი ხშირად მირეკავს და მეუბნება: „შვილო, მთავარია ადამიანობა არ დაკარგო.“

ხანდახან ისევ მიბრუნდება ტკივილი – ღამეებს ვათენებ ფიქრში: რატომ გვღალატობენ ყველაზე ახლობლები? იქნებ იმიტომ, რომ თვითონაც ეშინიათ მარტო დარჩენის? ან იქნებ იმიტომ, რომ ჩვენც ოდესმე ვიღაცას ვაწყენინეთ ისე, რომ ვერ შევამჩნიეთ?

ახლა ვიცი – ცხოვრება წინ მიდის მაშინაც კი, როცა გგონია ყველაფერი დასრულდა.

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? აპატიებდით თუ სამუდამოდ გაწყვეტდით ურთიერთობას?