არავინ იცოდა ჩემი ტკივილი: ერთი ქართველი ქალის უხილავი ბრძოლა ემიგრაციაში
— ნინო, კიდევ ერთხელ გეკითხები, როდის ჩამოხვალ საქართველოში? — დედაჩემის ხმა ტელეფონში მკაცრი და დაღლილი იყო.
— არ ვიცი, დედა… ჯერ ვერა, — ძლივს ამოვილუღლუღე და ცრემლები შევიკავე.
სამზარეულოს პატარა ფანჯრიდან რომში მოღრუბლული ცა მოჩანდა. გარეთ წვიმდა. მე კი უკვე მეხუთე წელია, ამ უცხო ქვეყანაში მარტო ვცხოვრობდი. ჩემი ქმარი, ლევანი, საქართველოში დარჩა. შვილები — ანა და საბა — დედაჩემთან იზრდებოდნენ. მე კი აქ, იტალიაში, მოხუცი ქალის მომვლელად ვმუშაობდი.
ყოველ დილით ერთი და იგივე რუტინა: ავდექი, მოხუცს წამალი მივეცი, საჭმელი გავუმზადე, სახლი დავალაგე. მერე ცოტა ხნით ფანჯარასთან ვჩერდებოდი და საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: “ეს ცხოვრებაა? ესაა ჩემი ბედნიერება?”
საღამოობით ლევანი მირეკავდა. მისი ხმა შორიდან მოდიოდა, თითქოს სხვა სამყაროდან. თავიდან გვიჭირდა, მაგრამ მერე თითქოს ყველაფერი ჩაწყნარდა. ლევანი სამსახურში დადიოდა, ბავშვები სკოლაში. მე კი აქ ვიყავი — უხილავი, ყველასთვის ძლიერი ქალი, რომელსაც არაფერი უჭირდა.
მაგრამ სინამდვილეში შინაგანად ვიხრჩობოდი.
ერთ დღესაც, როცა მოხუცი ქალბატონი მძიმედ გახდა და ღამითაც მომიწია მისი მოვლა, ძალა გამომელია. დილით ტელეფონზე დედაჩემის ზარი დამხვდა: “ანა ცუდადაა, სიცხიანიაო.”
— ნინო, ასე აღარ შეიძლება! ბავშვებს დედა სჭირდებათ! — მითხრა დედამ.
— ვიცი… ვიცი… — ამოვიტირე და პირველად წლების შემდეგ ხმამაღლა ავტირდი.
მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ აღარ შემეძლო ძლიერი ქალის თამაში. დავიღალე. დავიღალე მარტოობით, სიჩუმით, უცხო ენის გაუგებრობით, იმით, რომ ჩემს შვილებს დედობა ტელეფონით უნდა მესწავლა.
იმ საღამოს ლევანს დავურეკე.
— ლევან…
— რა იყო, ნინო?
— აღარ შემიძლია… მინდა სახლში დაბრუნება…
— ახლა? ასე უცებ?
— კი! აღარ მინდა აქ ყოფნა! მინდა ჩემი შვილები ჩავიხუტო! მინდა შენთან ვიყო! — ვიყვირე და ცრემლები წამომივიდა.
ლევანი გაჩუმდა. მერე ჩუმად თქვა:
— ნინო, ხომ იცი, რომ იქიდან ფულს რომ არ გამოგვიგზავნი, ძალიან გაგვიჭირდება…
— ვიცი… მაგრამ მე აღარ შემიძლია…
ტელეფონი გავთიშე და მთელი ღამე ვტიროდი.
მეორე დღეს სამსახურში უფროსმა მკითხა:
— Tutto bene, Nino? Sei pallida oggi… (ყველაფერი კარგადაა, ნინო? დღეს ფერმკრთალი ხარ…)
— Sì… solo un po’ stanca… (კი… უბრალოდ ცოტა დაღლილი ვარ…)
მაგრამ სინამდვილეში სულს ვეღარ ვიკავებდი.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ანას დაბადების დღე იყო. ვიდეოზარით მივულოცე. ბავშვები ეკრანზე იღიმოდნენ, მაგრამ ანას თვალებში სევდა დავინახე.
— დედა, როდის ჩამოხვალ? — მკითხა ანამ.
— მალე, ჩემო გოგო…
მაგრამ ვიცოდი, რომ ეს ტყუილი იყო. არც ფული მქონდა დასაბრუნებლად და არც გამბედაობა.
ერთ საღამოს ემიგრანტი ქართველების ჯგუფში წავედი ეკლესიაში. იქ ქალები ერთმანეთს უყვებოდნენ ამბებს — ვის ქმარი ღალატობს საქართველოში, ვის შვილები აღარ სცნობენ დედას დაბრუნების შემდეგ… მე ჩუმად ვიჯექი და ვუსმენდი.
ერთმა ქალმა თქვა:
— მე აქ ოცდახუთი წელია ვარ. ჩემი შვილი ახლა ამერიკაში ცხოვრობს. მე მისთვის უბრალოდ ბანკომატი ვარ…
ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა.
მერე ერთმა ახალგაზრდა გოგომ ატირდა:
— დედაჩემი სულ მუშაობდა და მე მარტო ვიზრდებოდი… ახლა მეც აქ ვარ და ზუსტად ისე ვიქცევი…
მაშინ მივხვდი: მარტო მე არ ვიყავი ასე. ჩვენ ყველანი უხილავი ქალები ვიყავით — ძლიერი გარედან და გატეხილი შიგნით.
იმ ღამეს სახლში დაბრუნებულმა წერილი დავწერე ლევანს:
“ლევან,
ვიცი, რომ შენთვისაც რთულია. ვიცი, რომ ფული გვჭირდება. მაგრამ მე აღარ შემიძლია ასე ცხოვრება. მინდა შვილებთან ვიყო. მინდა ოჯახი ერთად გვყავდეს. იქნებ შენც ჩამოხვიდე აქ? იქნებ ერთად რაღაც ახალი დავიწყოთ?”
პასუხი მეორე დღეს მივიღე:
“ნინო,
მე არ შემიძლია ყველაფერი დავტოვო და წამოვიდე. აქ ჩემი ცხოვრებაა. შენ თუ გინდა დაბრუნდი… მაგრამ იცოდე, ძალიან გაგვიჭირდება…”
გული მომიკვდა. მივხვდი, რომ არჩევანის წინაშე ვიდექი: ან ისევ უხილავი ქალი უნდა ვყოფილიყავი ყველასთვის ძლიერი და ბედნიერი — ან საკუთარ თავს უნდა მოვუსმინე.
რამდენიმე დღე ვფიქრობდი. მერე უფროსს ვუთხარი:
— Signora Maria, vorrei prendere una pausa… (ქალბატონო მარია, მინდა ცოტა ხნით ვისვენო…)
მან გამიღიმა:
— Nino, anche tu sei umana… (ნინო, შენც ადამიანი ხარ…)
ეს სიტყვები თითქოს გულში ჩამივარდა.
დედაჩემს დავურეკე:
— დედა…
— რა იყო?
— მინდა ჩამოვიდე…
დედამ ამოიოხრა:
— ნინო, ჩვენ ყველანი დაგელოდებით…
სამ კვირაში საქართველოში ვიყავი.
ბავშვები აეროპორტში დამხვდნენ. ანამ ჩამეხუტა და ატირდა:
— დედა…
საბამაც ჩამეხუტა. სახლში მივედით. ლევანი ჩუმად იყო.
საღამოს ოჯახური სადილი გვქონდა. ყველა ჩუმად იყო. ბოლოს დედამ თქვა:
— ნინო, ვიცი რომ გაგიჭირდა…
მე ავხედე ყველას:
— აღარ შემეძლო მარტოობა… აღარ შემეძლო ძლიერი ქალის თამაში…
ლევანმა თავი დახარა:
— მეც დავიღალე…
იმ ღამეს პირველად წლების შემდეგ მშვიდად დავიძინე.
ახლა ისევ საქართველოში ვარ. სამსახური არ მაქვს. ფული ცოტაა. მაგრამ ბავშვებთან ვარ. ოჯახთან ვარ.
ხანდახან ისევ მიჩნდება კითხვა: სწორად მოვიქეცი? იქნებ ისევ უნდა წავიდე ემიგრაციაში? იქნებ ოჯახისთვის მსხვერპლი აუცილებელია?
მაგრამ როცა ანას და საბას ვუყურებ, ვიცი — ჩემი ადგილი აქაა.
ხანდახან ვფიქრობ: რატომ გვგონია ქართველ ქალებს, რომ ყოველთვის ძლიერი უნდა ვიყოთ? რატომ გვრცხვენია სუსტი ვიყოთ და დახმარება ვითხოვოთ?
თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?