არასდროს არის გვიან სიყვარულისთვის: ჩემი მეორე გაზაფხული

„მარინე, რამდენჯერ უნდა გითხრა, რომ ამ ასაკში ასეთი რამეები არ შეგეფერება?!“ – დედაჩემის ხმა ისევ ყურში ჩამესმის, თითქოს გუშინ კი არა, ახლა მეუბნება. სამზარეულოში ვდგავარ, ფანჯრიდან გარეთ ვიყურები და ვხედავ, როგორ ეშვება მზის სხივები ჩვენი ძველი კორპუსის ეზოში. ჩემი შვილი, ნინო, ჩუმად შემოდის ოთახში და მეკითხება: „დედა, მართლა აპირებ მასთან შეხვედრას?“ მის თვალებში შიში და გაკვირვება ერთდროულად იკითხება.

ამასობაში ჩემი გული ისე ძლიერად მიცემს, როგორც მაშინ, როცა პირველად გავიცანი თომა. 58 წლის ვარ. ქმარი ხუთი წლის წინ დავკარგე – ავარიაში დაიღუპა. მას შემდეგ თითქოს ყველაფერი გაჩერდა ჩემს ცხოვრებაში. დილაობით ვიღვიძებდი და მხოლოდ ერთი კითხვა მქონდა: „რატომ მე?“ ოჯახი გვერდით მყავდა, მაგრამ მათი მზერა მუდამ მსჯიდა – თითქოს ჩემი სევდა და მარტოობა მათთვის ზედმეტი ტვირთი იყო.

ერთ დღეს, როცა ბაზარში პროდუქტებს ვყიდულობდი, შემთხვევით შევეჯახე თომას. უცხო იყო ჩემთვის – მაღალი, ჭაღარა თმით და თბილი ღიმილით. „ბოდიში, ქალბატონო,“ მითხრა და ხელი გამომიწოდა. იმ წამს რაღაც უცნაური ვიგრძენი – თითქოს წლების შემდეგ პირველად ამოვისუნთქე თავისუფლად. რამდენიმე დღეში ისევ შევხვდით – ამჯერად ბიბლიოთეკაში. წიგნებზე ვილაპარაკეთ, მერე ცხოვრებაზე. აღმოჩნდა, რომ ისიც მარტო იყო – ცოლი გარდაეცვალა და შვილები საზღვარგარეთ ჰყავდა.

თომასთან საუბრები სულ სხვა სამყაროში მაბრუნებდა. მისი ხმის გაგონებაზე ბავშვივით ვღელავდი. მაგრამ შინ დაბრუნებისთანავე ისევ რეალობაში ვბრუნდებოდი – დედაჩემი ჩუმად მიყურებდა და თავს აქნევდა: „მარინე, ხალხი რას იტყვის? შენი ქმარი სულ ცოტა ხნის წინ გარდაიცვალა.“

ერთ დღესაც ნინომ პირდაპირ მკითხა: „დედა, შენ რა, გიყვარს?“ მისი ხმა დაბალი იყო, მაგრამ სიტყვები – მძიმე. ვერაფერი ვუპასუხე. მხოლოდ ცრემლები წამსკდა. ნინო მიხვდა, რომ პასუხი უკვე იცოდა.

თომამ შემომთავაზა ერთად წავსულიყავით მცხეთაში – უბრალოდ გასეირნება და საუბარი. მთელი გზა ვფიქრობდი: „მართლა მაქვს უფლება ვიყო ბედნიერი?“ გზად დედაჩემის სიტყვები მახსენდებოდა: „ქალს ერთხელ უყვარს ცხოვრებაში.“ მაგრამ მე ხომ ისევ ვგრძნობდი? ისევ მინდოდა სიცოცხლე.

მცხეთაში პატარა კაფეში ვისხედით. თომამ ხელი ჩამკიდა და მითხრა: „მარინე, ცხოვრება ძალიან მოკლეა იმისთვის, რომ სხვის აზრზე ვიცხოვროთ.“ იმ წამს მივხვდი – მე აღარ მინდოდა სხვისი ჩრდილქვეშ ცხოვრება.

მაგრამ სახლში დაბრუნებულმა ნინოს ცივი მზერა დავინახე. „დედა, მამას ასე მალე ივიწყებ?“ მისი სიტყვები გულში მეჩხვლიტა. მთელი ღამე ვერ დავიძინე. საკუთარ თავთან ბრძოლაში ვიყავი – ერთი მხარე მეუბნებოდა, რომ ბედნიერება არ უნდა შემრცხვეს; მეორე მხარე კი – რომ ოჯახის ტრადიციები და მეზობლების აზრი უფრო მნიშვნელოვანია.

რამდენიმე კვირის შემდეგ ოჯახური სადილი გვქონდა. დედაჩემი ჩვეული სიმკაცრით მიყურებდა. ნინოც ჩუმად იყო. ბოლოს ხმამაღლა ვთქვი: „მე თომა მიყვარს.“ ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა. დედაჩემმა თავი დახარა და თქვა: „შენ აღარ ხარ ჩემი შვილი.“ ნინომ ცრემლები ვერ შეიკავა და ოთახიდან გავიდა.

იმ ღამით მარტო დავრჩი ჩემს ოთახში. ფანჯრიდან ქალაქის შუქებს ვუყურებდი და ვფიქრობდი: „ღირს კი სიყვარული ამდენ ტკივილად?“ მაგრამ მეორე დღეს თომას შეტყობინება მივიღე: „მარინე, მე შენს გვერდით ვარ.“

დრო გავიდა. ნინო ნელ-ნელა შეეგუა ჩემს არჩევანს – დაინახა, რომ თომა მართლა მაბედნიერებდა. დედაჩემი კი დღემდე არ მელაპარაკება. მეზობლები ჩურჩულებენ ჩემს ზურგს უკან – მაგრამ მე აღარ მადარდებს.

ახლა ყოველ დილას თომასთან ერთად ვსვამ ყავას და ვფიქრობ: „რატომ უნდა დავთმო საკუთარი ბედნიერება სხვისი მოსაზრებების გამო?“ ცხოვრება ხომ ერთხელ გვერგო.

ხანდახან ღამით ფანჯარასთან ვდგავარ და საკუთარ თავს ვეკითხები: „ნუთუ მართლა ასე რთულია ბედნიერების უფლება? იქნებ ჩვენ თვითონვე ვიქმნით ბორკილებს?“ იქნებ თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?