მეგობრის ქმარი, რომელმაც მამობა ვერ აიტანა – ჩემი თვალით დანახული დრამა

„არ მინდა სახლში დაბრუნება… არ მინდა!“ – ეს სიტყვები ყურში ჩამესმოდა, როცა ბრიტანი თავჩაღუნული მიყვებოდა თავისი ცხოვრების ყველაზე მტკივნეულ ამბავს. ქუჩაში შემთხვევით შევხვდით ერთმანეთს – მე სამსახურში ვჩქარობდი, ის კი ეტლით ხელში, თვალებში ჩამქრალი სინათლით მოდიოდა. ვერ მოვითმინე და ვკითხე: „ბრიტანი, კარგად ხარ?“

თავიდან უხერხულად გამიღიმა, მერე კი თითქოს რაღაც გადაეწყვიტა და დაიწყო: „იცი, ნინო, ზოგჯერ მგონია, რომ ანდრია საერთოდ არ იცნობს ჩვენს შვილს. თითქოს მისთვის უცხოა…“

ბრიტანი და ანდრია ბავშვობის მეგობრები იყვნენ. ორივე თბილისში გაიზარდნენ, მაგრამ ცხოვრების გზებმა ემიგრაციაში – საბერძნეთში გადაისროლა. იქ შეხვდნენ ერთმანეთს ხელახლა და მალევე დაქორწინდნენ. თავიდან ყველაფერი ზღაპარს ჰგავდა: პატარა ბინა ათენში, ქართული სუფრები შაბათ-კვირას, მეგობრების წრე და ოცნება – ერთ დღეს საქართველოში დაბრუნებაზე.

მაგრამ როცა შვილი შეეძინათ, ყველაფერი შეიცვალა. ანდრია თითქოს გაქრა. სახლში გვიან ბრუნდებოდა, ბავშვის ტირილზე ყურს იბეზრებდა და ბრიტანისკენ ბრაზით იყურებოდა. „შენი საქმეა,“ – ეუბნებოდა ცივად. „მე ფული მომაქვს.“

ერთხელ ღამით, როცა ბავშვი ძლიერად ტიროდა და ბრიტანი უკვე ძალაგამოცლილი იყო, ანდრიამ ხმამაღლა იყვირა: „გეყოფა! ბავშვი გააჩუმე! მე ხვალ დილით ადრე უნდა ავდგე!“

ბრიტანი მიყვებოდა: „იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი თავი მარტო. თითქოს ანდრია აღარ იყო ჩემი პარტნიორი. თითქოს უბრალოდ ორი უცხო ვიყავით ერთ ბინაში.“

მეგობრები ცდილობდნენ დახმარებას – ზოგი რჩევებს აძლევდა, ზოგი ბავშვს უვლიდა ხოლმე. მაგრამ ანდრიასთვის ეს ყველაფერი ზედმეტი იყო. ერთხელაც თქვა: „ბავშვი შენი იდეა იყო. მე მზად არ ვიყავი.“

ბრიტანი ცდილობდა გაეგო ქმრის მდგომარეობა – ემიგრაციაში ყოფნა მარტივი არ არის, მით უმეტეს კაცისთვის, რომელსაც ოჯახში ტრადიციული როლი აქვს ჩაბეჭდილი: მარჩენალი უნდა იყოს, ძლიერი უნდა იყოს. მაგრამ ანდრიას ეს ყველაფერი აწვებოდა.

ერთ დღესაც ბრიტანიმ შემთხვევით ნახა ქმრის მესენჯერის მიმოწერა მეგობართან:

– „ვერ ვიტან ამ ყველაფერს. მინდა უბრალოდ წავიდე სადმე შორს.“
– „რატომ არ მიდიხარ?“
– „ბავშვი რომ არ იყოს…“

ბრიტანი მიყვებოდა: „გული მომიკვდა. მეგონა, რომ ერთად ყველაფერს გავუძლებდით. მაგრამ ანდრიასთვის ჩვენი შვილი ტვირთი იყო.“

მალე ანდრიამ დაიწყო სახლში ღამის გათენება – ხან მეგობართან რჩებოდა, ხან სამსახურში იმიზეზებდა ზედმეტ საათებს. ბრიტანი მარტო დარჩა ახალ ქვეყანაში, პატარა ბავშვთან ერთად.

ერთხელაც, როცა ბავშვს სიცხე ჰქონდა და ბრიტანი სასწრაფოში რეკავდა, ანდრიამ ტელეფონი გათიშა და დაწერა: „მე აღარ შემიძლია ასე ცხოვრება.“

ბრიტანი ამბობს: „იმ ღამეს პირველად ვიფიქრე განქორწინებაზე. მაგრამ მეშინოდა – ემიგრაციაში მარტოს როგორ უნდა გამეძლო?“

მეგობრები ურჩევდნენ დაბრუნებულიყო საქართველოში, მაგრამ იქაც არავინ ელოდა – დედა ავად იყო, მამა გარდაცვლილი. ბრიტანი არჩევანის წინაშე იდგა: დარჩენილიყო საბერძნეთში მარტო ან დაბრუნებულიყო სამშობლოში უსახსროდ.

ანდრიას საბოლოოდ აღარ დაუბრუნებია თავი სახლში. ერთხელაც მხოლოდ წერილი დატოვა:

„მაპატიე, ბრიტანი. მე არ ვარ ის ადამიანი, ვისაც შენ გგონია. მამობა ჩემთვის ჯოჯოხეთია. მინდა თავისუფლება.“

ბრიტანიმ ეს წერილი ცრემლებით წამიკითხა.

„ნინო, იცი რა მტკივნეულია? როცა ადამიანი, რომელსაც მთელი ცხოვრება ენდობოდი, ასე უბრალოდ გტოვებს… და შენ მარტო რჩები უცხო ქვეყანაში პატარა ბავშვთან ერთად.“

ვუსმენდი და ვხედავდი მის თვალებში იმედგაცრუებას, შიშს და რაღაც უცნაურ სიმშვიდესაც კი – თითქოს უკვე შეეგუა ბედს.

ბრიტანი ახლა მუშაობს მოხუცების მომვლელად და ცდილობს შვილს ყველაფერი მისცეს. ამბობს: „ზოგჯერ ვფიქრობ, იქნებ მე დავაშავე რამე? იქნებ ზედმეტი მოვთხოვე ანდრიას? მაგრამ მერე ვხვდები – მამობა არჩევანია და პასუხისმგებლობაა.“

მისი პატარა ბიჭი ახლა სამი წლისაა და დედას ქართულად ელაპარაკება: „დედიკო, მამიკო სად არის?“ ბრიტანი პასუხობს: „მამიკო შორს არის…“

ხშირად ვფიქრობ ამ ისტორიაზე – რამდენი ბრიტანია ცხოვრობს ჩვენს გარშემო? რამდენი ქალი რჩება მარტო შვილთან ერთად უცხო ქვეყანაში? რამდენი ანდრია გარბის პასუხისმგებლობისგან?

ბრიტანის ბოლო სიტყვები დღემდე ჩამესმის:

„შვილს რომ უყურებ და ხედავ მის თვალებში მამის მონატრებას – ეს ყველაზე დიდი ტკივილია დედისთვის. მაგრამ მაინც უნდა გაუძლო… აბა სხვა გზა გაქვს?“

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? როგორ უნდა აპატიო ადამიანს ასეთი გაქცევა? იქნებ მართლა არსებობს ისეთი ტვირთი, რომელსაც ზოგი ვერ უძლებს?