გულის გზაჯვარედინი: ჩემი ერთგულების გამოცდა და მოულოდნელი არჩევანი
„შენ გგონია, რომ მე ვერ ვხვდები? გგონია, რომ ვერ ვგრძნობ, როგორ იცვლები ბოლო დროს?“ – ნინოს ხმა ზუსტად ისე ჟღერდა, როგორც წვიმის წვეთები ფანჯარაზე: მტკივნეულად და დაუსრულებლად. სამზარეულოში ვიდექით, შუაღამისას, როცა ბავშვები უკვე ეძინათ და მხოლოდ ჩვენ ორნი ვიყავით დარჩენილი ამ უცხო ქვეყნის პატარა ბინაში. მე ვუყურებდი მის თვალებს და ვგრძნობდი, როგორ მეწვოდა სირცხვილისგან სახე.
საფრანგეთში გადმოსვლის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. ნინო ჩემი ბავშვობის სიყვარული იყო, ერთად გავიზარდეთ თბილისში, ერთად ვიოცნებეთ უკეთეს ცხოვრებაზე. მაგრამ ემიგრაციამ ჩვენ შორის უხილავი კედელი ააშენა. მე ვმუშაობდი სამშენებლო კომპანიაში, ნინო კი ბავშვებს უვლიდა და ქართულ სკოლაში ასწავლიდა. თითქოს ყველაფერი რიგზე იყო, მაგრამ შინაგანად ვგრძნობდი სიცარიელეს.
ლიზა შემთხვევით გავიცანი – ისიც საქართველოდან იყო ჩამოსული, მაგრამ სულ სხვანაირი: თავისუფალი, უშიშარი, მუდამ ღიმილიანი. პირველად რომ შევხვდით, ბარში ვიჯექით რამდენიმე ქართველთან ერთად. ლიზამ ისე გაიცინა ჩემს ხუმრობაზე, როგორც დიდი ხანია არავის გაეცინება. იმ ღამით პირველად ვიგრძენი, რომ ისევ შემეძლო ბედნიერება.
„შენთან საუბარი მინდა,“ – მითხრა ლიზამ ერთ საღამოს, როცა სამუშაოდან გვიან გამოვედი. პარკში ვისხედით და სიგარეტს ვეწეოდით. „იცი, რომ შენს გვერდით თავს მშვიდად ვგრძნობ? თითქოს ყველაფერი მარტივია.“
მაშინ პირველად შემეშინდა საკუთარი თავის. ვიცოდი, რომ ეს გრძნობა არ იყო სწორი – მე ხომ ნინოსთან ვიყავი დაქორწინებული! მაგრამ გულს ვერ უბრძანებ.
დღეები გადიოდა და ჩემი შინაგანი ბრძოლა ძლიერდებოდა. ნინოსთან სულ უფრო იშვიათად ვსაუბრობდი გულწრფელად. ის კი ყველაფერს გრძნობდა – დედასავით შეეძლო ჩემი ფიქრების ამოცნობა.
ერთ დღესაც, როცა სახლში დავბრუნდი, ნინო სამზარეულოში ტიროდა. ბავშვები ოთახში თამაშობდნენ და ვერ იგებდნენ დედის ცრემლების მიზეზს. მივედი და ჩავეხუტე.
„მითხარი სიმართლე,“ – ჩურჩულით მითხრა ნინომ. „არის ვინმე?“
სუნთქვა შემეკრა. ვიცოდი, რომ ტყუილს აზრი აღარ ჰქონდა.
„არის… მაგრამ არაფერი მომხდარა,“ – ძლივს ამოვთქვი.
ნინომ თავი დახარა და ჩუმად თქვა: „შენ უკვე წახვედი ჩემგან.“
იმ ღამით სახლიდან გავედი. ქუჩაში დავდიოდი და საკუთარ თავს ვეკითხებოდი: რა უნდა გავაკეთო? ვის უნდა ავირჩიო – ქალი, რომელსაც მთელი ცხოვრება შევპირდი ერთგულებას თუ ქალი, რომელმაც თავიდან გამაცოცხლა?
იმ ღამით ერეკლეს დავურეკე – ჩემს ბავშვობის მეგობარს, რომელიც აქვე ცხოვრობდა. ის ყოველთვის ბრძენი იყო და გულწრფელი.
„სამუელ, შენ გგონია, რომ არჩევანი გაქვს?“ – მკითხა ერეკლემ. „შენ უკვე აირჩიე – უბრალოდ ჯერ არ აღიარებ საკუთარ თავს.“
„რას გულისხმობ?“
„თუ ნინოსთან დარჩები მხოლოდ იმიტომ, რომ ასეა სწორი – არც შენ იქნები ბედნიერი და არც ის. თუ ლიზასთან წახვალ – შეიძლება დროებით ბედნიერი იყო, მაგრამ სინდისი შეგჭამს. მთავარია, საკუთარ თავს მოუსმინო და არ იცრუო.“
მეორე დღეს ლიზას შევხვდი. მისი თვალები ანათებდა.
„შენთან მინდა ყოფნა,“ – მითხრა მან პირდაპირ.
„მე კი არ ვიცი რა მინდა,“ – ვუპასუხე გულწრფელად.
ლიზამ თავი დახარა: „მე არ მინდა სხვისი ოჯახი დავანგრიო.“
ამ სიტყვებმა გამანადგურა. მივხვდი, რომ რაც არ უნდა მინდოდეს ლიზასთან ყოფნა, ეს გზა ტკივილით იყო სავსე.
რამდენიმე დღე სახლიდან შორს დავრჩი – მეგობართან ვცხოვრობდი. ნინო ყოველდღე მწერდა მოკლე შეტყობინებებს: „ბავშვები გელოდებიან“, „ჭამე რამე“, „მიყვარხარ“. ამ უბრალო სიტყვებში მთელი მისი ტკივილი და სიყვარული ჩანდა.
ერთ საღამოს სახლში დავბრუნდი. ბავშვები მაშინვე ჩამეხუტნენ. ნინო სამზარეულოში იდგა და ჩაის ადუღებდა.
„დაბრუნდი?“ – მკითხა მშვიდად.
„დავბრუნდი,“ – ვუპასუხე.
„შენთვის არ გთხოვ დარჩენას,“ – თქვა მან. „უბრალოდ მინდა იცოდე: მე შენს გვერდით ვარ მაშინაც კი, როცა შენ სხვაგან ხარ.“
ეს სიტყვები ყველაზე მძიმე აღმოჩნდა ჩემთვის. მივხვდი, რომ ნინოს სიყვარული ყველაზე ძლიერი იყო ჩემს ცხოვრებაში – ისეთი სიყვარული, რომელსაც ვერაფერი შეცვლის.
ლიზას მივწერე: „მაპატიე. მე უნდა დავრჩე იქ, სადაც ჩემი ოჯახია.“
ლიზამ მხოლოდ ერთი სიტყვა მომწერა: „გესმის.“
მას შემდეგ ბევრი წელი გავიდა. ნინოსთან ერთად ისევ ვცდილობ ყოველდღიურ ბრძოლას უცხო ქვეყანაში. ჩვენი ურთიერთობა აღარ არის ისეთი მარტივი და უდარდელი, როგორც ადრე იყო. მაგრამ ახლა ვიცი – ერთგულება მხოლოდ სიტყვა არ არის; ეს არის ყოველდღიური არჩევანი.
ხანდახან ისევ ვფიქრობ: რა იქნებოდა, სხვა გზა რომ ამერჩია? იქნებ უფრო ბედნიერი ვყოფილიყავი? იქნებ უფრო მარტივი ყოფილიყო ცხოვრება?
მაგრამ ბოლოს ისევ იმ კითხვასთან ვბრუნდები: ღირს კი ბედნიერება სხვისი ტკივილის ფასად? იქნებ სწორედ ესაა ნამდვილი სიყვარული – როცა საკუთარ სურვილებზე მაღლა სხვების ბედნიერებას აყენებ?