ჩემი სახლი, ჩემი ტკივილი: როგორ დამაკარგვინა შვილმა და რძალმა საკუთარი ცხოვრება

„ნინო, სად დადე ჩემი პასპორტი? ხომ გითხარი, ჩემს ოთახში არაფერი არ დაალაგო!“ – ყვირილით შემოვარდა ჩემი რძალი, ეკა, სამზარეულოში. ხელში ჩემი ჩანთა ეჭირა და თვალებში ბრაზი უჩანდა. მე კი ჩაის ჭიქას ვუყურებდი, თითქოს მის ფსკერზე პასუხს ვეძებდი.

„ეკა, მე არ შემიხებია შენი პასპორტი. შენს ოთახში არ შევსულვარ,“ – ვუპასუხე ჩუმად, მაგრამ ხმაში მაინც სევდა და დაღლილობა ჩამესმოდა.

უკვე მესამე თვეა, რაც ჩემი შვილი, ლაშა და მისი ცოლი ეკა ჩემს სახლში ცხოვრობენ. თავიდან მეგონა, რომ დროებით იქნებოდა – ლაშამ სამსახური დაკარგა, ეკასაც გაუჭირდა და მე, როგორც დედამ, რა თქმა უნდა, კარი გავუღე. მაგრამ ნელ-ნელა ყველაფერი შეიცვალა. ჩემი სახლი აღარ იყო ჩემი. ჩემი ნივთები უცნაურ ადგილებში ხვდებოდა, სამზარეულოში ჩემი საყვარელი ჭურჭელი გაქრა, ჩემს საძინებელში კი ერთხელ ეკას ტანსაცმელი ვიპოვე. თითქოს მე აქ მხოლოდ სტუმარი ვიყავი.

ერთ საღამოს ლაშა გვიან დაბრუნდა. ტელევიზორთან ვიჯექი და ვცდილობდი, ხმამაღალი სიცილის მიუხედავად, წიგნში ჩავკარგულიყავი. ლაშამ კარი ხმაურით მიხურა და პირდაპირ ჩემთან მოვიდა.

„დედა, ეკას დღეს ცუდი დღე ჰქონდა. შეგიძლია ცოტა ხნით შენი ოთახი დაუთმო? უნდა დაისვენოს.“

გავშრი. ეს უკვე მეორედ ხდებოდა ამ კვირაში. ჩემი ოთახი – ერთადერთი ადგილი, სადაც ჯერ კიდევ შემეძლო მარტო ყოფნა – უკვე აღარ იყო ჩემი თავშესაფარი.

„ლაშა, ხომ იცი, რომ ეს ჩემი სახლია…“ – დავიწყე ჩუმად.

მან ხელი ამიწია: „დედა, ხომ გითხარი, დროებითაა ყველაფერი. ნუ აჭარბებ.“

მაგრამ დროებითი უკვე სამ თვეს გასცდა. ყოველ დილით ვიღვიძებდი იმ ფიქრით, რომ სადღაც ზედმეტი ვიყავი. სამზარეულოში ყავის გაკეთებისას ეკას მზერა მაწუხებდა – თითქოს იქ ყოფნის უფლება არ მქონდა. ერთხელაც მაცივარში ჩემი საყვარელი ყველი ვეღარ ვიპოვე.

„ეკა, ხომ არ იცი სადაა ჩემი იმერული?“ – ვკითხე მშვიდად.

მან მხრები აიჩეჩა: „ლაშამ შეჭამა. სხვათაშორის, მაცივარში ადგილი აღარ არის შენი პროდუქტებისთვის.“

გული მომიკვდა. ეს სახლი მამაჩემმა ააშენა ომის შემდეგ. აქ გავიზარდე, აქ გავთხოვდი, აქ გავზარდე ლაშა. ახლა კი ყველაფერი უცხო იყო.

ერთ დღესაც მეზობელმა ნანა დეიდამ დამიძახა ეზოში:

„ნინო, შვილო, კარგად ხარ? აღარ ჩანხარ ქუჩაში.“

ცრემლები მომაწვა თვალებზე. როგორ მეთქვა მისთვის, რომ საკუთარ სახლში აღარ მქონდა ადგილი? რომ ჩემი შვილი და რძალი ნელ-ნელა მთელ სივრცეს იკავებდნენ და მე კუთხეში მაყენებდნენ?

ერთ საღამოს ლაშამ და ეკამ ხმამაღლა იჩხუბეს. ეკა ყვიროდა:

„შენი დედა ყველაფერში ერევა! ვერ ვიტან ასე ცხოვრებას!“

ლაშამ უპასუხა:

„დაწყნარდი! დედაჩემია და აქ უნდა იცხოვროს!“

მაგრამ იმ ღამით პირველად გავიფიქრე: იქნებ მართლა ზედმეტი ვარ? იქნებ უნდა წავიდე?

მეორე დილით სამზარეულოში შევედი და დავინახე, როგორ ალაგებდა ეკა ჩემს ჭურჭელს ყუთებში.

„რას აკეთებ?“ – ვკითხე გაოცებულმა.

„ლაშამ მითხრა, რომ ცოტა ადგილი უნდა გავათავისუფლოთ. შენი ჭურჭელი სარდაფში ჩავიტანე.“

გული ამიჩქარდა. ეს უკვე ბოლო წვეთი იყო.

იმ ღამით ვერ დავიძინე. ფანჯრიდან ეზოს ვუყურებდი და ბავშვობის მოგონებები მიტრიალებდა თავში: როგორ დავრბოდი მამასთან ერთად ბაღში; როგორ ვასწავლიდი ლაშას ველოსიპედზე ჯდომას; როგორ ვაცხვებდი დედასთან ერთად პურს…

ახლა კი ეს ყველაფერი ნელ-ნელა ქრებოდა.

მეორე დღეს ლაშას დაველაპარაკე:

„ლაშა, მინდა ვისაუბროთ.“

ის ტელეფონს უყურებდა და უხალისოდ ამომხედა:

„რა ხდება?“

„შვილო, ეს სახლი ჩემი სახლია. მე აქ უნდა ვიგრძნო თავი მშვიდად და დაცულად. მაგრამ ბოლო დროს ასე აღარ არის.“

ლაშამ თავი დახარა:

„დედა, ხომ იცი, რომ გვიჭირს… დროებითია ყველაფერი.“

„მაგრამ დროებითობა უკვე სამ თვეს გასცდა. მე აღარ მაქვს ჩემი ადგილი. გთხოვ, დაფიქრდი ამაზე.“

ის უხმოდ გავიდა ოთახიდან.

იმ ღამით ეკამ ისევ დამიწყო ჩხუბი – ამჯერად იმის გამო, რომ მის სტუმრებს არ დავახვედრე სუფრა.

„აქ რომ ცხოვრობ, მაინც ვერაფერში გეხმარები! სულ შენს თავზე ფიქრობ!“ – მიყვირა მან.

მე კი ჩუმად ვიდექი და ცრემლები მდიოდა.

მეორე დილით ჩემმა ძმამ დამირეკა გერმანიიდან:

„ნინო, მოდი ჩვენთან ცოტა ხნით. დაისვენებ.“

მაგრამ როგორ დამეტოვებინა სახლი? როგორ დამეტოვებინა მოგონებები?

რამდენიმე დღე ვფიქრობდი. ბოლოს ჩემმა გულმა გადაწყვიტა: დრო იყო საკუთარი თავისთვის მეჩუქებინა სიმშვიდე.

ლაშას და ეკას დავუტოვე წერილი:

„ეს სახლი ჩემი სახლია და ყოველთვის იქნება ჩემი სული აქ. მაგრამ ახლა დროა წავიდე – თქვენთვისაც და ჩემთვისაც უკეთესი იქნება. იმედი მაქვს, ოდესმე გაიგებთ რას ნიშნავს იყო დედა და რას ნიშნავს დაკარგო საკუთარი სახლი.“

ჩემი ჩანთა ავიღე და კარი დავხურე.

ახლა გერმანიაში ვარ ძმასთან. ყოველ საღამოს ფანჯრიდან ვუყურებ უცხო ქალაქს და ვფიქრობ: ნუთუ ასე მთავრდება დედის ცხოვრება? ნუთუ შვილებს მართლა არ შეუძლიათ დაინახონ ჩვენი ტკივილი?

ხანდახან ვფიქრობ: ღირს თუ არა ბრძოლა საკუთარი ადგილისთვის ოჯახში? თუ უბრალოდ უნდა წავიდეთ და მათ მივცეთ სივრცე? იქნებ თქვენ იცით პასუხი?