ჩრდილში, რომელიც სახლს გადაჰფენს: გაქცევის ერთი ღამე

„არ შემიძლია, ნინო! ლაშა სახლშია და… ხომ იცი, როგორია. თუ გაიგებს, რომ ღამით სტუმრები გვყავს, გაგიჟდება!“ – ნინოს ხმა ტელეფონში კანკალებდა. მე კი უკვე სადარბაზოსთან ვიდექი, ორი ბავშვი გვერდით მყავდა ჩახუტებული და წვიმისგან სველი თმა სახეზე მეკრობოდა.

„ნინო, გთხოვ… სხვა გზა არ მაქვს. გთხოვ, ბავშვებს მაინც შეაცილე!“ – ხმა ჩამიწყდა. ჩემი უფროსი შვილი, ანა, შიშით მიყურებდა. პატარა ლუკა კი უკვე ტიროდა.

ეს ყველაფერი ერთ ღამეში არ დაწყებულა. წლებია, რაც ჩემი ქმარი, გიგა, სულ უფრო უხეში და ცივი გახდა. თავიდან მეგონა, დროებითია – სამსახურის დაკარგვა, ფინანსური პრობლემები… მაგრამ მერე ყველაფერი ძალადობაში გადაიზარდა. ერთხელაც, როცა ანას დაუყვირა და ხელი აუწია, მივხვდი: აქ დარჩენა აღარ შეიძლებოდა.

იმ ღამით, როცა გიგამ ისევ ყვირილი დაიწყო და სკამი კედელს მიახეთქა, ბავშვები ჩუმად შევიყვანე ოთახში, ჩანთაში ორი პერანგი ჩავდე და სახლიდან გამოვიპარე. სად წავსულიყავი? დედაჩემი სოფელში ცხოვრობს – იქ ვერ წავიდოდი: გიგას ადვილად მიაგნებდა. მეგობრები? თბილისში მხოლოდ ერთი მყავდა – ნინო.

სადარბაზოსთან ვიდექი და ველოდებოდი. ბოლოს ნინო გამოვიდა – პიჟამოებში, თვალები ჩაწითლებული.

„მოდი, ჩუმად შემოდით. ლაშა არ გაიგოს…“ – კარი ფრთხილად გააღო.

ბავშვები ოთახში შევიყვანე. ნინო ჩუმად მიყურებდა.

„რა მოხდა?“ – მკითხა.

„გთხოვ, ახლა ნუ მკითხავ… უბრალოდ ერთი ღამით დავრჩებით.“

მაგრამ დილით ყველაფერი აირია. ლაშა ადრე დაბრუნდა სახლში. კარი ხმაურით გაიხსნა.

„ვინ არიან ესენი?“ – მისი ხმა მთელ ბინაში გაისმა.

ნინომ სცადა აეხსნა, მაგრამ ლაშა გაცეცხლდა.

„შენი საქმე არაა! ჩემი ოჯახი არავის თავშესაფარი არ არის! გინდა, პოლიციამ მოგვაკითხოს? ან გიგამ?“

ბავშვები შეშინდნენ. ანამ თავი დამადო მხარზე.

„დედა, რა იქნება ახლა?“

ნინოს ცრემლები წამოუვიდა.

„მაპატიე… მართლა ვერ დაგეხმარები…“

ის ღამე ყველაზე გრძელი იყო ჩემს ცხოვრებაში. დილით ჩანთა ავიღე და ბავშვებთან ერთად ქუჩაში გამოვედი. სად წავიდოდი? თავშესაფარში? პოლიციაში? იქნებ დედაჩემთან სოფელში?

მთელი დღე ქუჩაში ვიარე. ბავშვები მშიერი იყვნენ. ბოლოს ერთ პატარა პარკში ჩამოვჯექით. ანამ მკითხა:

„დედა, ჩვენც დავბრუნდებით სახლში?“

არ ვიცოდი, რა მეთქვა.

იმ საღამოს ისევ ნინოს მივწერე.

„ბოდიში ყველაფრისთვის…“

მან მომწერა:

„მაპატიე, მართლა მეშინია ლაშას…“

მეგობრობა ასე მთავრდება? როცა ყველაზე მეტად გჭირდება ადამიანი – მაშინ გტოვებს?

ბოლოს დედაჩემს დავურეკე. მანაც შეეშინდა – „გიგას თუ გაიგებს, აქაც მოვა!“ მაგრამ მაინც მითხრა: „მოდი, შვილო.“

სოფელში წავედით. იქ ცოტა ხნით დავმშვიდდი. მაგრამ მალე გიგამ გაიგო ჩვენი ადგილსამყოფელი და დედაჩემის სახლშიც მივიდა. ყვიროდა ეზოში: „ჩემი შვილები დამიბრუნეთ!“ მეზობლები ფანჯრებიდან იყურებოდნენ.

დედაჩემი ტიროდა: „რა უნდა ვქნა? პოლიციას ხომ ვერ დავუძახებ?“

მე კი ისევ ჩანთას ვალაგებდი.

ერთ დღესაც გადავწყვიტე: საქართველოდან უნდა წავსულიყავი. ემიგრაციაში წასვლა არასდროს მინდოდა – მაგრამ სხვა გზა აღარ მქონდა.

თურქეთში წავედი ბავშვებთან ერთად. იქ ერთი ქართველი ქალი გავიცანი – მარინა. მან დამეხმარა ბინის პოვნაში და ბავშვების სკოლაში მიყვანაში.

მაგრამ უცხო ქვეყანაში ცხოვრება მარტივი არ არის. ენას ვერ ვსწავლობდი – ბავშვები სკოლაში იტანჯებოდნენ.

ერთხელ ანამ მითხრა:

„დედა, რატომ ვართ აქ? რატომ ვერ ვთამაშობ ჩემს მეგობრებთან?“

არ ვიცოდი პასუხი.

ხანდახან ვფიქრობდი: იქნებ გიგასთან დაბრუნება სჯობდა? იქნებ ბავშვებისთვის ასე უკეთესი იქნებოდა?

მაგრამ მერე ვიხსენებდი იმ ღამეს – სკამის ხმას კედელზე და ანას შეშინებულ თვალებს.

ერთხელ მარინასთან საუბარში ვთქვი:

„საქართველოში რომ დავბრუნდე, ისევ იგივე იქნება…“

მან თავი დამიქნია:

„შენ ძლიერი ხარ. ბევრმა ვერ გაბედა ის, რაც შენ გააკეთე.“

მაგრამ მე თავს ძლიერად ვერ ვგრძნობდი. ყოველ საღამოს ფანჯრიდან ვუყურებდი სტამბოლის ქუჩებს და ვფიქრობდი: სად არის ჩემი სახლი? სად არის ჩემი ოჯახი?

ერთხელ ნინომ მომწერა მესენჯერში:

„მაპატიე… ლაშას დავშორდი. ახლა მესმის შენი.“

გული ამიჩუყდა – მაგრამ უკვე გვიანი იყო.

ბავშვები გაიზარდნენ უცხო ქვეყანაში. ანა ახლა უნივერსიტეტში სწავლობს – ფსიქოლოგობა უნდა. ლუკა ფეხბურთზე დადის.

ხანდახან ვფიქრობ: რა იქნებოდა, იმ ღამეს ნინოს ქმარს რომ არ შეეშინებინა? იქნებ ყველაფერი სხვანაირად ყოფილიყო?

ახლა ვიცი: ოჯახი მხოლოდ სისხლი არ არის – ოჯახი ისაა, ვინც გვერდით დაგიდგება მაშინაც კი, როცა ყველა დანარჩენი გტოვებს.

ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები: რამდენად შორს უნდა წახვიდე იმისთვის, რომ თავი და შვილები გადაარჩინო? ღირს თუ არა მეგობრობის მსხვერპლად გაღება მაშინ, როცა საქმე სიცოცხლეს ეხება?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?