მილიარდერი და ახალგაზრდა სილამაზე: სიყვარულის ფასი

„შენ გგონია, რომ ეს სიყვარულია? თუ უბრალოდ ფულია?“ — დედაჩემის ხმა ისევ ყურებში ჩამესმის, თითქოს იმ საღამოს ისევ მის წინ ვდგავარ, თვალებში ცრემლი უდგას და ხელები მიკანკალებს. მე კი ვერ ვპასუხობ. რა უნდა ვუთხრა? რომ 90 წლის ჯერემი ბერიძესთან ერთად თავს პირველად ვგრძნობ ცოცხლად? რომ მისი სიბრძნე და სითბო ჩემთვის ყველაფერია? თუ ვაღიარო, რომ მისი ფული და ძალაუფლება მაბრუებს ისე, როგორც ბავშვობაში ზღაპრები?

ყველაფერი პარიზში დაიწყო. ემიგრანტი ვიყავი, უნივერსიტეტში ვსწავლობდი და კაფეში ვმუშაობდი. ერთ დღესაც, როცა მორიგი კაპუჩინო მივუტანე მაგიდასთან მჯდომ მოხუც ქართველს, მან შემომხედა თავისი ღრმა, ჭკვიანი თვალებით და მკითხა: „შვილო, შენს თვალებში სევდა რატომაა?“ მაშინ პირველად გამეღიმა გულწრფელად ბოლო წლების განმავლობაში. ასე დაიწყო ჩვენი საუბრები — თავიდან უბრალო, მერე უფრო ღრმა. ჯერემი ბერიძე იყო — ცნობილი ქართველი ბიზნესმენი, რომელიც საფრანგეთში ცხოვრობდა. მისი სახელი საქართველოში ყველასთვის ნაცნობი იყო: ქარხნები, სასტუმროები, საქველმოქმედო ფონდი… მაგრამ ჩემთვის ის უბრალოდ მოხუცი კაცი იყო, რომელსაც მარტოობა კლავდა.

ერთ დღესაც დამპატიჟა თავის სახლში. თავიდან დავიბენი — რას უნდა ელოდოს ახალგაზრდა ქალი მოხუცი კაცისგან? მაგრამ რაღაცნაირად მის გვერდით თავი უსაფრთხოდ ვიგრძენი. მის ბიბლიოთეკაში საათობით ვსხედით და ვსაუბრობდით საქართველოზე, ბავშვობაზე, ოცნებებზე. ერთხელ მკითხა: „შენ რა გინდა ცხოვრებაში?“ და მე გულწრფელად ვუპასუხე: „მინდა, რომ ვინმესთვის მნიშვნელოვანი ვიყო.“

ასე დაიწყო ჩვენი ურთიერთობა. თავიდან მეგობრობა იყო, მერე — რაღაც მეტი. ჯერემი არასდროს ცდილობდა ჩემზე ზეწოლას. უბრალოდ იქ იყო, როცა მჭირდებოდა. ერთხელაც მითხრა: „ლაურა, შენ ჩემი ცხოვრების ბოლო შანსი ხარ ბედნიერებისთვის.“ იმ ღამით პირველად დავრჩი მასთან.

საზოგადოებამ ეს ამბავი მალევე გაიგო. ქართველი ემიგრანტების წრეებში ჭორებმა იფეთქა: „ახალგაზრდა ლაურა მილიარდერს ეჭიდება ფულის გამო!“ დედაჩემი საქართველოდან მირეკავდა და ტიროდა: „შვილო, რას აკეთებ? ხალხი რას იტყვის?“ მამაჩემი საერთოდ აღარ მელაპარაკებოდა. მეგობრებმა ზურგი მაქციეს.

მაგრამ ჯერემის გვერდით თავს ბედნიერად ვგრძნობდი. ის მაძლევდა იმას, რაც არასდროს მქონია — სტაბილურობას, პატივისცემას, სიყვარულს. მისი ოჯახი კი ჩემთვის ჯოჯოხეთი იყო. მისი ქალიშვილი მარინე ყოველ შეხვედრაზე დამცინავად მიყურებდა: „შენ გგონია, რომ მამაჩემის ქონებას მიიღებ? ჩვენ ამას არ დავუშვებთ!“ ერთხელაც პირდაპირ მითხრა: „შენ მას კლავ! შენი ახალგაზრდობა მის სიცოცხლეს ამოკლებს!“ იმ ღამით პირველად ვიტირე ჯერემის მკერდზე.

ერთ დღესაც ჯერემიმ ხელი მთხოვა. პატარა წვეულება მოვაწყვეთ პარიზის გარეუბანში მის სახლში. მხოლოდ რამდენიმე ახლობელი იყო. დედაჩემი ჩამოვიდა საქართველოდან — მთელი გზა ტიროდა თვითმფრინავში. ქორწილში მხოლოდ ერთხელ გამიღიმა: „თუ ბედნიერი ხარ, მეც ბედნიერი ვარ.“

მაგრამ ბედნიერება დიდხანს არ გაგრძელებულა. ქორწილის შემდეგ ჯერემი ავად გახდა. ექიმებმა თქვეს — ასაკია, გული სუსტია. მე დღე და ღამე მის საწოლთან ვიჯექი. მისი შვილები კი ყოველდღე მოდიოდნენ და ჩუმად ჩურჩულებდნენ: „ლაურა ყველაფერს მართავს! მამას აღარაფერი ესმის!“ ერთხელაც მარინემ პოლიციაც კი გამოიძახა — თითქოს მე ჯერემის ქონებას ვიპარავდი.

ჯერემი ნელ-ნელა ქრება თვალწინ. ერთ ღამესაც ხელი მომიჭირა და ჩამჩურჩულა: „შენ ჩემი ცხოვრების ნათელი წერტილი იყავი.“ იმ ღამით გარდაიცვალა.

დასაფლავებაზე მთელი ქართული დიასპორა მოვიდა. ზოგი ტიროდა, ზოგი ჩუმად მიყურებდა ზიზღით. მისი ოჯახი ჩემსკენ არც გამოუხედავს. მეორე დღესვე ადვოკატებმა დამიბარეს — ჯერემიმ თავისი ქონების ნახევარი მე დამიტოვა. მარინემ სასამართლოში მიჩივლა: „ეს გოგო მამაჩემს ატყუებდა! ყველაფერი ფულის გამო გააკეთა!“ სასამართლოები თვეები გაგრძელდა.

მე კი მარტო დავრჩი. ფული მქონდა, მაგრამ მეგობრები აღარ მყავდა. ოჯახი ისევ ვერ მიგებდა. ერთხელ დედაჩემმა მითხრა: „შვილო, ფული ყველაფერს ვერ ჩაანაცვლებს.“

დღეს ისევ პარიზში ვარ. ფანჯრიდან ეიფელის კოშკს ვუყურებ და ვფიქრობ: ღირს თუ არა სიყვარული ამდენ ტკივილად? შეიძლება თუ არა ორი ადამიანის სიყვარული იყოს ნამდვილი მაშინაც კი, როცა მთელი სამყარო წინააღმდეგია?

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მართლა ფულის გამო ვიყავი მასთან? თუ უბრალოდ ბედნიერება მინდოდა? იქნებ ორივე ერთად?

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? შეიძლება თუ არა სიყვარულმა გადაფაროს ასაკი, ფული და საზოგადოების აზრი?