„როცა დედა ჩემთან გადმოვიდა — ორი კვირის ემოციური ბრძოლა და ოჯახური ჭრილობები“

— „ნინო, სად დადო ჩემი წამლები? ხომ გითხარი, მაგ თაროზე არ დამიდო, ვერ ვპოულობ!“ — დედაჩემის ხმა სამზარეულოდან მესმის და ვგრძნობ, როგორ მიჭერს გულზე ბრაზი და სირცხვილი ერთდროულად. ორი კვირაა, რაც დედა ჩემთან ცხოვრობს თბილისში. ორი კვირაა, რაც ჩემი ცხოვრება თავდაყირა დადგა.

მამაჩემი მოულოდნელად გარდაიცვალა. სოფელ ჭიათურაში მარტო დარჩენილი დედა ვერაფრით შევარჩინე იქ. მთელი ბავშვობა მახსოვს მისი მკაცრი სახე, ჩუმი ტკივილი და უსიტყვო მსხვერპლი — მამასთვის, ჩემთვის, ოჯახისათვის. მეგონა, რომ დედის მოვლა მხოლოდ ფიზიკურ შრომას ნიშნავდა: წამლების მიცემა, საჭმლის მომზადება, ექიმთან წაყვანა. მაგრამ აღმოჩნდა, რომ ყველაზე რთული იყო მისი სულის ტკივილთან გამკლავება.

— „დედა, გთხოვ, ნუ მიბრაზდები. უბრალოდ აქ ყველაფერი სხვანაირადაა…“ — ვცდილობ ავუხსნა, მაგრამ ის უკვე თავისთვის ბუტბუტებს.

— „აქ ყველაფერი უცხოა… შენც უცხო ხარ ჩემთვის, ნინო.“

ეს სიტყვები გულში მხვდება. თითქოს ისევ ის პატარა გოგო ვარ, რომელსაც დედა ვერასდროს ეფერებოდა. თითქოს ისევ ვცდილობ დავიმსახურო მისი სიყვარული — ახლა უკვე ჩემი ბინაში, ჩემს წესებში.

პირველი დღეები თითქოს მშვიდად დაიწყო. დედა ჩუმად დადიოდა სახლში, ყველაფერს აკვირდებოდა. ერთხელაც ვნახე, როგორ ეფერებოდა ჩემს ძველ სათამაშო დათუნიას — იმ ერთადერთ ნივთს, რომელიც ბავშვობიდან გამომყვა. მაშინ მივხვდი: დედასაც თავისი ბავშვობა დარჩა სოფელში, თავის ტკივილებთან ერთად.

ერთ საღამოს სამზარეულოში ვიჯექით. დედამ ჩაი დადო მაგიდაზე და უცებ მკითხა:

— „შენ მართლა ბედნიერი ხარ აქ?“

გავჩუმდი. რა უნდა მეთქვა? რომ ჩემი დამოუკიდებლობა მხოლოდ გარეგნული იყო? რომ მარტო ყოფნა უფრო მარტივი მეგონა, ვიდრე დედასთან ერთად ცხოვრება?

— „არ ვიცი, დედა… ალბათ არც ისე.“

ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა. მერე დაიწყო საუბარი მამაზე. როგორ უყვარდა ჭიათურა, როგორ ოცნებობდა შვილიშვილებზე. მე კი მხოლოდ ის მახსოვდა, როგორ ვერ ვუგებდით ერთმანეთს ბავშვობაში — მე და დედა.

მეორე დღეს სამსახურში დამაგვიანდა. დედამ დამირეკა:

— „ნინო, სად ხარ? მარტო ვარ…“

ისეთი ხმა ჰქონდა, თითქოს პატარა ბავშვი იყო. პირველად ცხოვრებაში მივხვდი: დედაც შეიძლება მარტო იყოს.

საღამოს სახლში მისულს ცრემლიანი თვალებით დამხვდა.

— „შენთან ყოფნა მინდა, მაგრამ მგონია, რომ ხელს გიშლი…“

— „არაფერს უშლი, დედა! უბრალოდ… მეც მიჭირს.“

ამ სიტყვებმა თითქოს რაღაც გალღო ჩვენს შორის. პირველად გავბედე და ჩავეხუტე ისე, როგორც არასდროს.

მესამე კვირის დასაწყისში ყველაფერი აირია. ჩემი ძმა გერმანიიდან დამირეკა:

— „ნინო, ხომ იცი, რომ დედას მარტო ვერ დატოვებ? მე აქ ვერ ჩამოვალ…“

— „ვიცი! მაგრამ შენ ხომ არასდროს გიცხოვრია მასთან ასე ახლოს! არ იცი, რა რთულია!“

— „შენ ყოველთვის ეგოისტი იყავი…“

ეს სიტყვები გულში ჩამრჩა. მთელი ცხოვრება ვცდილობდი ყველასთვის კარგი შვილი ვყოფილიყავი — ახლა კი ორივესთვის ცუდი ვიყავი.

დედამ ეს საუბარი გაიგონა. საღამოს ისევ თავის ოთახში ჩაიკეტა.

— „ყველაფერი ჩემი ბრალია… შენც უბედური ხარ ჩემს გამო.“

— „არა, დედა! უბრალოდ… არ ვიცი როგორ ვიყო კარგი შვილი.“

ამ ღამით დიდხანს ვერ დავიძინე. ვფიქრობდი იმაზე, რამდენი გაუგებრობა დაგროვდა ჩვენს შორის წლების განმავლობაში. რამდენჯერ მინდოდა მეთქვა: „დედა, მიყვარხარ“, მაგრამ სიტყვები ვერ ვიპოვე.

მეორე დღეს გადავწყვიტე ყველაფერი გულწრფელად მეთქვა:

— „დედა, ვიცი რომ შენც გიჭირს აქ. ვიცი რომ სოფელი გენატრება და მამაც გენატრება. მეც მენატრება ის დრო, როცა ყველაფერი უფრო მარტივი იყო… მაგრამ ახლა ერთად ვართ და მინდა ვისწავლოთ ერთმანეთის გაგება.“

დედამ თავი დახარა.

— „შენც ხომ გინდა დაბრუნდე სოფელში?“

— „ხანდახან კი… მაგრამ აქ ჩემი ცხოვრება მაქვს. მინდა შენც კარგად იყო.“

ამ საუბრის შემდეგ თითქოს რაღაც შეიცვალა. დავიწყეთ ერთად სეირნობა თბილისის ეზოებში. დედა მიყვებოდა თავის ბავშვობაზე — როგორ უყვარდა გაზაფხულის სუნი ჭიათურაში, როგორ ოცნებობდა ექიმობაზე.

ერთხელაც მითხრა:

— „შენ რომ პატარა იყავი, სულ მეშინოდა რამე არ დაგმართნოდა… ამიტომაც ვიყავი მკაცრი.“

მაშინ მივხვდი: დედასაც თავისი შიში ჰქონდა — ისევე როგორც მე მაქვს ახლა.

ორი კვირაა გასული მას შემდეგ, რაც დედა ჩემთან გადმოვიდა. მეგონა მხოლოდ ფიზიკურად გამიჭირდებოდა — სინამდვილეში კი ყველაზე რთული იყო ჩვენი ემოციური ჭრილობების შეხორცება.

ახლა ვზივარ მის გვერდით და ვფიქრობ: ნეტავ ოდესმე შევძლებთ ერთმანეთის ბოლომდე გაგებას? ან იქნებ ყველა ოჯახში ასე ხდება — რომ ყველაზე ახლობელი ადამიანები მაინც უცხოებად რჩებიან ერთმანეთს?

თქვენ რას ფიქრობთ — შესაძლებელია თუ არა წლების შემდეგ ოჯახური ჭრილობების მოშუშება? ან როგორ უნდა იცხოვრო ისე, რომ საკუთარ თავს და მშობლებსაც აპატიო წარსული?