ორი სამყარო: როცა ქმარი ბავშვად იქცევა სხვის ეზოში

„შენ არასდროს გესმის ჩემი,“ – ივანეს ხმა უკვე მერამდენედ ჩამესმის ყურში, როცა სამზარეულოში მარტო ვდგავარ და ფანჯრიდან გარეთ ვიყურები. გარეთ თბილისური საღამოა, ქუჩაში მანქანების ხმაური და შუქები ირეკლება ჩვენს პატარა ბინაში. მე კი ისევ იმ სიტყვებზე ვფიქრობ, რაც გუშინ მითხრა.

– სოფელში რომ გადავსახლდეთ, ყველაფერი სხვანაირად იქნებოდა, – მითხრა მაშინ, როცა დედაჩემის სახლში ვსადილობდით. დედა ჩუმად უყურებდა ივანეს, მამა კი ჩაის სვამდა და არაფერს ამბობდა. მე კი შუაში ვიჯექი – ჩემი ოჯახის და ჩემი ქმრის შორის. თითქოს ორი სხვადასხვა სამყარო იყო ამ მაგიდაზე.

ივანე ბავშვობიდან ოცნებობდა სოფლის ცხოვრებაზე. მისი ბებია გურიაში ცხოვრობდა და ზაფხულობით იქ ატარებდა ხოლმე. მე კი ქალაქში გავიზარდე – ჩემი ბავშვობა სავსე იყო ეზოს თამაშებით, კორპუსის მეზობლებთან კამათით და დედის დაძახილით ფანჯრიდან: „მარიამ, სახლში ამოდი!“

ჩვენი ქორწინების პირველი წლები თითქოს მშვიდად იყო – ორივე ვმუშაობდით, საღამოობით ფილმებს ვუყურებდით, კვირაობით მეგობრებთან ერთად კაფეში დავდიოდით. მაგრამ ბოლო დროს ივანე სულ უფრო ხშირად ლაპარაკობდა სოფელზე. თავიდან მეგონა, უბრალოდ ოცნებობდა, მაგრამ მერე მივხვდი – ეს მისთვის მხოლოდ ოცნება აღარ იყო.

– მარიამ, აქ ყველაფერი ყალბია. ხალხი ერთმანეთს არ იცნობს, ბავშვები ასფალტზე იზრდებიან… სოფელში რომ ვიყოთ, ჩვენი შვილები ბუნებაში გაიზრდებოდნენ, – მეუბნებოდა ხოლმე.

მე კი ვერ ვხვდებოდი, რატომ უნდა დამეტოვებინა ჩემი სამსახური, მშობლები და მეგობრები იმისთვის, რომ სადღაც შორეულ სოფელში გადავსახლებულიყავით. ივანეს ეს არ ესმოდა. ყოველ ჯერზე კამათი უფრო მძაფრი ხდებოდა.

– შენ მხოლოდ საკუთარ თავზე ფიქრობ! – ერთხელ მომაძახა.
– მე ჩემს ცხოვრებაზე ვფიქრობ! – ვუპასუხე მაშინვე.

იმ დღეს პირველად ვიგრძენი, რომ ჩვენს შორის რაღაც გატყდა.

ყველაფერი შეიცვალა იმ საღამოს, როცა მშობლებთან ერთად ქალაქში ვესტუმრეთ. დედაჩემი სუფრას აწყობდა, მამა ტელევიზორს უყურებდა. ივანე უხერხულად იჯდა და ჩაის სვამდა. საუბარი ისევ სოფელზე დაიწყო.

– ივანე, სოფელში ცხოვრება ადვილი არ არის, – უთხრა მამაჩემმა მშვიდად.
– ვიცი, მაგრამ იქ ნამდვილი ცხოვრებაა. აქ ყველაფერი ზედაპირულია.
– მარიამს აქ აქვს სამსახური და ოჯახი… – დედამ ჩემკენ გადმოიხარა.
– ოჯახი ყველგან შეიძლება იყოს, მთავარია ერთად ვიყოთ! – ივანემ ხმას აუწია.

მაშინ პირველად დავინახე დედაჩემის თვალებში შიში – თითქოს გრძნობდა, რომ რაღაცას ვკარგავდით. მეც შემეშინდა. იმ ღამით სახლში დაბრუნებულებმა აღარ გვილაპარაკია.

მეორე დილას ივანე ადრე ადგა და უთხრა:
– მე სოფელში მივდივარ. ცოტა ხანს დავრჩები ბებიასთან.
– მარტო?
– ჰო. უნდა გავიგო, რა მინდა.

გავაცილე კართან და პირველად ვიგრძენი სიცარიელე ჩვენს ბინაში. მთელი დღე ველოდებოდი მის ზარს, მაგრამ არ დამირეკა.

სამი დღე გავიდა. დედაჩემი რეკავდა და მეკითხებოდა, როგორ ვიყავი. მეგობრები მწერდნენ: „რა ხდება?“ მე კი პასუხი არ მქონდა.

მეოთხე დღეს ივანემ დამირეკა:
– მარიამ, აქ ყველაფერი სხვანაირია… ბავშვები ეზოში თამაშობენ, ხალხი ერთმანეთს იცნობს… მაგრამ რაღაც მაკლია.
– რა?
– შენ მაკლი.

გული ამიჩქარდა. იმ წუთას მივხვდი – არც ერთი ჩვენგანი არ იყო მზად მსხვერპლისთვის. არც მე მინდოდა სოფელი, არც მას ქალაქი. მაგრამ ერთმანეთის გარეშე არც ერთი სამყარო არ გვქონდა.

ივანე დაბრუნდა თბილისში. რამდენიმე დღე ჩუმად ვიყავით. მერე ერთ საღამოს მითხრა:
– იქნებ ვცადოთ? იქნებ რამდენიმე თვე სოფელში ვიცხოვროთ და მერე გადავწყვიტოთ?
– მე სამსახურს ვერ დავტოვებ…
– მეც სამსახურს ვერ ვიპოვი იქ…

დავიწყეთ საუბარი იმაზე, რაც გვაშინებდა – მარტო დარჩენა, ერთმანეთის დაკარგვა, საკუთარი თავის დაკარგვა. პირველად გულწრფელად ვისაუბრეთ.

– იცი რა მაკლდა სოფელში? – მკითხა ერთხელ.
– რა?
– შენი ხმა დილით… შენი სუნამო ბალიშზე… შენი სიცილი…

მე კი მივხვდი: არც ერთი ადგილი არ არის სრულყოფილი. არც ქალაქი, არც სოფელი. მთავარი ისაა, ვისთან ერთად ხარ.

დღესაც ხშირად კამათობთ – ხან სოფელზე, ხან ქალაქზე. მაგრამ ახლა უკვე ვიცით: ჩვენი სამყაროები შეიძლება განსხვავებული იყოს, მაგრამ ერთმანეთის გარეშე ორივე ცარიელია.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ სიყვარული მხოლოდ კომპრომისია? ან იქნებ მთავარი ისაა, რომ ერთმანეთის ბავშვურ ოცნებებს პატივი ვცეთ? თქვენ რას ფიქრობთ – შეიძლება ორი სრულიად განსხვავებული სამყარო ერთ ოჯახში შეერთდეს?