დანგრეული ოჯახი: როგორ დავკარგე ყველაფერი, როცა ღვთის სიტყვა დავივიწყე

„შენთვის აღარაფერს ვნიშნავ? ასე უბრალოდ შეგიძლია წახვიდე?“ – ჩემი ხმა კანკალებდა, როცა გიორგის ვუყურებდი. ის კი, თითქოს ვერაფერს გრძნობდა, ზურგით იდგა და ჩემოდანს ალაგებდა. ეს იყო ჩვენი ბოლო ღამე ერთად, ბერლინში, უცხო ქვეყანაში, სადაც ბედნიერების საძებნელად წამოვედით.

მახსოვს, როგორ დავიწყეთ ყველაფერი თბილისში. მე – ეთერი, 23 წლის სტუდენტი, ის – გიორგი, ჩემი უნივერსიტეტის ლექტორი. თავიდან ყველაფერი ზღაპარს ჰგავდა: სეირნობები მთაწმინდაზე, ღამის საუბრები და დაპირებები, რომ ერთად ყველაფერს შევძლებდით. მაშინ გვჯეროდა, რომ სიყვარული ყველაფერს მოაგვარებდა.

მაგრამ ცხოვრება სხვანაირად აეწყო. გიორგის ოჯახი ყოველთვის მკაცრი იყო – მისი მამა მღვდელი გახლდათ და ოჯახში ბიბლიური პრინციპები კანონად ჰქონდათ. მე კი თავისუფალი სულის მქონე ვიყავი, ხშირად ვეკამათებოდი დედამისს, როცა ქალის როლზე საუბრობდა. „ცოლი ქმრის მორჩილი უნდა იყოს“, – ამბობდა ის. მე კი მჯეროდა თანასწორობის.

ქორწინების შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. გიორგიმ სამსახური დაკარგა და ემიგრაციაში წასვლა გადაწყვიტა. მეც თან გავყევი – გვეგონა, რომ ერთად ყველაფერს გავუძლებდით. მაგრამ უცხო ქვეყანაში ყოფნა სულ სხვა რამ აღმოჩნდა. ბერლინში მარტო ვგრძნობდი თავს. გიორგის ახალი სამსახური ჰქონდა, მე კი ენა არ ვიცოდი და სახლში ვიჯექი.

ერთ დღესაც, როცა გიორგიმ გვიან დაბრუნდა, ვკითხე:
– სად იყავი ამდენ ხანს?
– სამსახურში ვიყავი, ხომ იცი.
– ასე ხშირად რატომ აგვიანებ? აღარ გინდა ჩემთან საუბარი?
– ეთერ, გთხოვ, ნუ იწყებ ისევ.

ეს დიალოგი ყოველდღიურობად იქცა. ერთმანეთს ვეღარ ვუგებდით. მე ვგრძნობდი, რომ მარტო ვიყავი. გიორგის კი ჩემი წუწუნი აღიზიანებდა. ნელ-ნელა ერთმანეთისგან დავიშორეთ.

ერთ დღესაც, როცა გიორგიმ მითხრა, რომ აღარ შეეძლო ასე ცხოვრება და უნდა დავშორებულიყავით, თითქოს მიწა გამომეცალა ფეხქვეშ. ვტიროდი და ვეკითხებოდი საკუთარ თავს: სად დავუშვი შეცდომა? რატომ ვერ შევინარჩუნე ოჯახი?

დედაჩემმა ერთხელ მითხრა: „ოჯახი ღვთის საჩუქარია. თუ მის სიტყვას დაივიწყებ, ბედნიერებას ვერ იპოვი.“ მაშინ არ დავუჯერე. მეგონა, რომ ყველაფერს თავად შევძლებდი.

ბერლინში ყოფნისას ეკლესიაში აღარ დავდიოდით. არც ერთად ვლოცულობდით. ჩვენი ურთიერთობა მხოლოდ საყოფაცხოვრებო პრობლემებზე საუბარს დაემსგავსა: ვის რა უნდა გაეკეთებინა სახლში, ვის რამდენი ფული ჰქონდა გასაკეთებელი და რატომ არ იყო საკმარისი.

ერთხელაც, როცა გიორგის დედამ დაგვირეკა და გვკითხა, ერთად ვლოცულობდით თუ არა, ორივემ მოვიტყუეთ – „რა თქმა უნდა“. სინამდვილეში კი ერთმანეთის გვერდით დაძინებაც აღარ გვინდოდა.

ერთ საღამოს, როცა მარტო ვიყავი სახლში და ფანჯრიდან ბერლინის ცივ ქუჩებს ვუყურებდი, საკუთარ თავს ვკითხე: რატომ დავკარგე რწმენა? რატომ აღარ მჯეროდა იმისა, რაც ბავშვობაში მასწავლეს? იქნებ სწორედ ეს იყო ჩვენი დაშორების მიზეზი?

გიორგი სულ უფრო იშვიათად მოდიოდა სახლში. ერთხელაც ტელეფონზე უცხო ქალის შეტყობინება დავინახე. მაშინ პირველად ვიგრძენი ნამდვილი შიში – შიში იმისა, რომ შეიძლება სხვა ჰყავდა.

– გიორგი, ვინ არის ანა?
– კოლეგაა.
– რატომ გწერს ასე გვიან?
– ეთერ, გეყოფა ეჭვიანობა!

ამას მოჰყვა ჩხუბი, ცრემლები და საბოლოოდ – სიჩუმე. იმ ღამით პირველად დავრჩით სხვადასხვა ოთახში.

მეორე დღეს გიორგიმ მითხრა:
– ასე აღარ შემიძლია. შენს გვერდით აღარ ვარ ბედნიერი.
– არც მე ვარ ბედნიერი! მაგრამ ხომ შეგვეძლო ერთად გვეცადა?!
– გვცადა… მაგრამ შენც ხომ ხედავ – არაფერი გამოგვდის.

ამ სიტყვებმა გული მომიკლა. თითქოს ყველაფერი დასრულდა.

დედაჩემს დავურეკე თბილისში და ყველაფერი მოვუყევი. მან მითხრა:
– შვილო, ოჯახში ყველაზე მთავარი პატივისცემა და რწმენაა. თუ ღმერთი არ არის თქვენს შორის, ვერაფერი გადაგარჩენთ.

მაშინ პირველად გავაცნობიერე: ჩვენ მხოლოდ ერთმანეთის შეცდომებს ვხედავდით და საკუთარი ეგოიზმის მსხვერპლნი გავხდით. არც პატიება ვიცოდით და არც თავმდაბლობა.

გიორგიმ ბინა დატოვა. მე კი მარტო დავრჩი უცხო ქვეყანაში – იმედგაცრუებული და გულნატკენი.

რამდენიმე კვირის შემდეგ ეკლესიაში წავედი. იქ ერთი ქართველი ქალი გავიცანი – ნანა. მან მითხრა:
– ოჯახი ბრძოლაა. მაგრამ თუ ღმერთი არ გყავს გვერდით, ამ ბრძოლაში ყოველთვის დამარცხდები.

ახლა ხშირად ვფიქრობ იმაზე, სად დავუშვი შეცდომა. იქნებ უფრო მეტი მოთმინება უნდა მქონოდა? ან იქნებ გიორგისთვის მეტი პატივისცემა უნდა გამომეხატა? იქნებ ერთად უნდა გვეცადა ლოცვა და ერთმანეთის გაგება?

ახლა თბილისში დაბრუნებას ვაპირებ. ვიცი, რომ ცხოვრება თავიდან უნდა დავიწყო – მაგრამ ამჯერად სხვანაირად მინდა ვიცხოვრო: მეტი რწმენით და თავმდაბლობით.

ხშირად ვეკითხები საკუთარ თავს: ნეტავ რომელი გზა იყო სწორი? იქნებ ყველაფერი სხვანაირად დასრულდებოდა, რომ არა ჩემი სიამაყე და დაუფიქრებელი სიტყვები? იქნებ თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილზე?