რატომ მადარებს ის ისევ თავის ყოფილ ცოლს? ჩემი ცხოვრება მუდმივ შედარებებსა და ოჯახურ დაძაბულობაში

— ნინო ასე არ აკეთებდა, — მესმის მისი ხმა სამზარეულოდან, როცა სუფრას ვაწყობ. დედამისი გვერდით ზის, ჩაის ფინჯანს ატრიალებს და თვალს არ მაშორებს. თითქოს თითოეულ ჩემს მოძრაობას აფასებს, თითქოს ქულებს წერს სადღაც თავის დღიურში.

— ნინო სულ სხვა გემოს აძლევდა ხოლმე ჩიხირთმას, — აგრძელებს ჩემი ქმარი, ლევანი. ვგრძნობ, როგორ მიჩქარდება სუნთქვა. თითები მიკანკალებს, კოვზი ხელიდან თითქმის მივარდება. დედამთილი ოდნავ იღიმის, თითქოს ამით ადასტურებს მის სიტყვებს.

— იქნებ ნინოს დაურეკო და ჰკითხო, როგორ აკეთებდა? — ამბობს დედამთილი მშვიდად, მაგრამ მის ხმაში აშკარად იგრძნობა ირონია.

მინდა ვუპასუხო, რომ მე არ ვარ ნინო, რომ მე ჩემი გზა მაქვს, მაგრამ ხმა არ ამომდის. თითქოს ყელში რაღაც მიჭერს. ვგრძნობ, როგორ ვკარგავ საკუთარ თავს ამ სახლში, ამ ოჯახში, სადაც მუდმივად ვიღაც სხვა უნდა ვიყო.

ლევანი ნინოსთან ათი წელი ცხოვრობდა. ამბობენ, რომ მათი ქორწინება იდეალური იყო — სულ ერთად დადიოდნენ, მეგობრები ჰყავდათ საერთო, ოჯახური ფოტოები სოციალურ ქსელებში ყველას შურდა. მაგრამ მერე რაღაც მოხდა და დაშორდნენ. მე ლევანი მაშინ გავიცანი, როცა უკვე მარტო ცხოვრობდა. თავიდან ყველაფერი თითქოს კარგად იყო — ყურადღებიანი იყო, მზრუნველიც კი. მაგრამ რაც დავქორწინდით, თითქოს ნინოს აჩრდილი ჩვენს სახლში შემოვიდა.

— ნინო ასე არ ამბობდა ხოლმე… — მესმის ხშირად. ან: — ნინო სულ სხვანაირად ექცეოდა დედაჩემს.

თავიდან ვცდილობდი გამეცინა. ვფიქრობდი, დრო გავა და ყველაფერი დალაგდება. მაგრამ დრო გადიოდა და შედარებები უფრო მძაფრი ხდებოდა. დედამთილიც არ მიშვებდა ხელს — სულ მახსენებდა, როგორი კარგი რძალი იყო ნინო: „სუფრას სულ სხვანაირად აწყობდა“, „ჩაის ისე არ ადუღებდი“, „ლევანს სულ უვლიდა“.

ერთხელაც ვერ მოვითმინე:

— დედა ნინო აღარ არის აქ. მე ვარ აქ და მე ვცდილობ ჩემი გზა ვიპოვო ამ ოჯახში.

დედამთილმა გაკვირვებულმა შემომხედა:

— შენ უნდა ისწავლო, როგორ უნდა იყო კარგი ცოლი. ნინო ამას არ იტყოდა.

ლევანი ჩუმად იყო. არც მხარს მიჭერდა, არც საწინააღმდეგოს ამბობდა. თითქოს სადღაც შორს იყო და ეს ყველაფერი მას არ ეხებოდა.

მეგობრებს ვუყვებოდი ამ ყველაფერს და ზოგი მეუბნებოდა: „დაიკიდე, მთავარია შენს თავს უყვარდე“. მაგრამ როგორ უნდა გიყვარდეს თავი, როცა ყოველდღე გეუბნებიან, რომ საკმარისი არ ხარ? როცა შენი ქმარი შენს გვერდითაა და მაინც სხვას ხედავს შენში?

ერთ დღესაც ლევანმა მითხრა:

— იქნებ ნინოსთან დალაპარაკება გეცადა? იქნებ რამე რჩევა მოგცეს.

გავშრი. ეს უკვე ზედმეტი იყო.

— ლევან, მე არ ვარ ნინო! რატომ გინდა, რომ მისნაირი ვიყო? თუ ასე გენატრება, დაბრუნდი მასთან!

ის გაჩუმდა. პირველად დავინახე მის თვალებში დაბნეულობა და რაღაც უცნაური ტკივილი.

— შენ არ გესმის… უბრალოდ მინდა ყველაფერი ისე იყოს, როგორც ადრე იყო… მშვიდად…

— მშვიდად? მე მშვიდად ვარ? — ხმას ვერ ვაკონტროლებდი — მე ყოველდღე ვიბრძვი იმისთვის, რომ საკუთარი თავი არ დავკარგო! შენ კი მხოლოდ იმას ხედავ, რაც მე არ ვარ!

იმ ღამით პირველად გადავწყვიტე დედაჩემისთვის დამერეკა და ყველაფერი მომეყოლა. მან მხოლოდ ერთი რამ მითხრა:

— შვილო, თუ საკუთარ თავს დაკარგავ ამ ბრძოლაში, მერე ვეღარავინ დაგიბრუნებს.

მეორე დღეს ლევანმა ბოდიში მომიხადა. თქვა, რომ მიყვარსო და უბრალოდ ძნელია მისთვის წარსულის დავიწყება. მაგრამ არაფერი შეცვლილა. დედამთილი ისევ იმავე ტონით მესაუბრებოდა. ლევანი ისევ ცდილობდა ჩემში ნინოს დანახვას.

ერთხელაც სახლში დავბრუნდი და სამზარეულოში დედამთილი და ლევანი ჩურჩულებდნენ:

— ხომ გეუბნები, ნინო სულ სხვანაირი იყო…

გული ჩამწყდა. მივხვდი, რომ ამ სახლში არასდროს ვიქნები საკმარისი.

მეგობარმა მირჩია ფსიქოლოგთან მისვლა. თავიდან შემრცხვა — მეგონა, სირცხვილია ოჯახის პრობლემებზე უცხოსთან საუბარი. მაგრამ ბოლოს მივედი. ფსიქოლოგმა მკითხა:

— რას გრძნობთ ყველაზე ხშირად?

— სირცხვილს… ბრაზს… მარტოობას… — ძლივს ამოვთქვი.

— გგონიათ, რომ თქვენი ღირებულება იმაზეა დამოკიდებული, რამდენად დაემსგავსებით ნინოს?

— ალბათ…

— თქვენ ვინ ხართ სინამდვილეში?

ეს კითხვა მთელი ღამე თავში მიტრიალებდა.

ერთ დღესაც ლევანმა მითხრა:

— მოდი სოფელში წავიდეთ დედაჩემთან ერთად. იქ უფრო მშვიდად იქნები.

ვიცოდი, ეს მხოლოდ ახალი გამოცდა იქნებოდა ჩემთვის. სოფელში ყველაფერი უფრო გამძაფრდა — მეზობლები სულ მეკითხებოდნენ: „ნინო რატომ აღარ არის? შენ რა გიჭირს ასეთი?“

ერთ საღამოს სუფრასთან დედამთილმა თქვა:

— ნინო სულ სხვანაირად უვლიდა ბოსტანს…

მაშინ ავდექი და ხმამაღლა ვთქვი:

— მე არ ვარ ნინო! მე ვარ თამარი! და თუ ეს საკმარისი არ არის თქვენთვის — მაშინ უნდა წავიდე!

ყველა გაჩუმდა. პირველად დავინახე ლევანის თვალებში შიში.

— თამარ… ნუ წახვალ… — ჩურჩულით მითხრა.

— მაშინ უნდა გადაწყვიტო: გინდა მე ვიყო შენს გვერდით თუ ნინოს აჩრდილი?

იმ ღამით პირველად დავიძინე ისე, რომ საკუთარ თავთან მართალი ვიყავი.

ახლა ისევ თბილისში ვართ. ლევანი ცდილობს შეიცვალოს — მაგრამ ვიცი, ეს მარტივი არ იქნება. დედამთილი ისევ ცდილობს ჩემს დამცირებას, მაგრამ მე აღარ ვარ ის თამარი, ვინც ყველაფერს ითმენდა.

ხშირად ვფიქრობ: რამდენი ქალი ცხოვრობს ასე — მუდმივ შედარებაში ვიღაცასთან? რამდენი ჩვენგანი კარგავს საკუთარ თავს იმისთვის, რომ სხვისი სიყვარული დაიმსახუროს?

ხანდახან ვფიქრობ: ღირს კი საკუთარი თავი სხვებისთვის მსხვერპლად შევწიროთ? იქნებ დროა საკუთარ თავს დავუბრუნდეთ და ვთქვათ: „მე საკმარისი ვარ ისეთი, როგორიც ვარ“?