მამასთან შეხვედრა 50 წლის შემდეგ: ჩემი ცხოვრების ყველაზე ემოციური დღე

„ელენე, გთხოვ, აღარ მკითხო ამაზე!“ – დედაჩემის ხმა ისევ ჩამესმის ყურში, თითქოს გუშინ იყო. ბავშვობიდანვე ვიცოდი, რომ რაღაც მაკლდა – მამა. დედა არასდროს ლაპარაკობდა მასზე, მხოლოდ ერთხელ, როცა პატარა ვიყავი, მითხრა: „ის წავიდა, როცა შენ დაიბადე.“ მეტი არაფერი. მაგრამ ეს სიტყვები არასდროს მყოფნიდა.

სულ სხვა ოჯახში გავიზარდე – დედაჩემის მშობლები, ბებია-ბაბუა, სოფელში. თბილისიდან სოფელში გადმოვედით, როცა მე სამი წლის ვიყავი. დედა მუშაობდა, მე ბებია მზრდიდა. ბავშვობაში ხშირად ვეკითხებოდი: „ბებო, მამა სად არის?“ ის კი თვალს მარიდებდა და ჩუმად მპასუხობდა: „შორს ცხოვრობს, შვილო.“

წლები გადიოდა. სკოლაში ყველა ბავშვს მამა მოჰყავდა ზეიმებზე, მე კი ყოველთვის მარტო ვიდექი. ერთხელ კლასელმა მკითხა: „შენი მამა სად არის?“ მაშინ პირველად ვიგრძენი სირცხვილი და სიბრაზე ერთდროულად. იმ ღამით დედას ვუთხარი: „მინდა ვიცოდე, ვინ არის ჩემი მამა!“ მან კი ისევ დუმილი არჩია.

ასე გავიდა წლები. უნივერსიტეტში ჩავაბარე, მერე მუშაობა დავიწყე. დედა უკვე ასაკში იყო, ჯანმრთელობაც შეერყა. ერთხელ, როცა საავადმყოფოში ვეწვიე, საწოლთან ჩამომჯდარმა მითხრა: „შვილო, ვიცი, რომ გტკივა ჩემი დუმილი. მაგრამ ზოგჯერ სიმართლე უფრო მტკივნეულია.“

იმ ღამით გადავწყვიტე – რაც არ უნდა დამჯდომოდა, სიმართლეს გავიგებდი. დავიწყე ძიება: ძველი ფოტოები, წერილები, დედაჩემის დღიურები. ერთ-ერთ წერილში მხოლოდ ერთი სიტყვა ეწერა: „გიორგი“. ეს იყო ჩემი პირველი ნამდვილი კვალი.

ინტერნეტში დავიწყე ძებნა – გიორგი გვარად ბერიძე. საქართველოში ასობით გიორგი ბერიძე ცხოვრობს! მაგრამ მაინც არ დავნებდი. მეგობრებსაც ვთხოვე დახმარება. ერთმა მითხრა: „შეიძლება საზღვარგარეთ იყოს, ხომ იცი, 90-იანებში ბევრი წავიდა.“

ამასობაში დედა გარდაიცვალა. მის დაკრძალვაზე უცნობი ქალი მოვიდა და ჩუმად მითხრა: „შენს მამას თუ ეძებ, ბათუმში ეძებე.“ ეს სიტყვები თავში ჩამრჩა.

ბათუმში ჩავედი. ძველი მისამართები მოვიძიე, ხალხს ვკითხე. ერთმა მოხუცმა მეზობელმა მითხრა: „გიორგი? კი, იყო აქ ერთი გიორგი ბერიძე, მაგრამ წლებია აღარ მინახავს. ამბობდნენ, თურქეთში წავიდა სამუშაოდ.“

თურქეთში წასვლა რთული იყო – არც ენა ვიცოდი და არც ნაცნობები მყავდა. მაგრამ მაინც გავრისკე. სტამბოლში ჩავედი და ქართული დიასპორის წარმომადგენლებს დავუკავშირდი. ერთმა ქალმა მითხრა: „გიორგი ბერიძე? მგონი ვიცი ასეთი კაცი – მოხუცთა სახლში ცხოვრობს.“

მოხუცთა სახლში მისვლისას გული ამიჩქარდა. ადმინისტრატორმა შემიყვანა პატარა ოთახში – იქ იჯდა მოხუცი კაცი, თეთრი თმით და დაღლილი თვალებით. შევხედე და უცებ მივხვდი – ჩემი თვალები ჰქონდა.

„ბატონო გიორგი…“ – ხმა ამიკანკალდა.

მან შემომხედა და ჩუმად მკითხა: „შენ ელენე ხარ?“

გავშრი. „როგორ იცით?“

„შენი დედა ხშირად მწერდა წერილებს… მაგრამ არასდროს მაპატია.“

ისევ დუმილი ჩამოვარდა. მერე დაიწყო მოყოლა – როგორ გაიცნეს ერთმანეთი თბილისში, როგორ შეიყვარეს ერთმანეთი სტუდენტობის წლებში. მერე როგორ გაუჭირდათ 90-იანებში ცხოვრება; როგორ წავიდა თურქეთში სამუშაოდ და იქ დარჩა უსაბუთოდ; როგორ ცდილობდა დაბრუნებას, მაგრამ ვერ შეძლო.

„შენ რომ დაიბადე, უკვე საზღვარგარეთ ვიყავი,“ – მითხრა ჩუმად. „ვცდილობდი ფულს გამოგეგზავნათ… მაგრამ დედაშენი არ იღებდა.“

ცრემლები წამომივიდა. ამდენი წელი ვეძებდი პასუხებს და ახლა ყველაფერი ერთად დამეცა თავზე.

„რატომ არ დაბრუნდით?“ – ვკითხე.

„ვერ შევძელი… მერე უკვე გვიანი იყო.“

იმ დღეს პირველად ჩავეხუტე ჩემს მამას.

სტამბოლში რამდენიმე დღე დავრჩი. ყოველდღე მივდიოდი მოხუცთა სახლში და ვესაუბრებოდი გიორგის – ჩემს მამას. ის მიყვებოდა თავის ცხოვრებაზე: როგორ მუშაობდა სამშენებლო ობიექტებზე, როგორ უჭირდა მარტოობა უცხო ქვეყანაში; როგორ ენატრებოდა საქართველო და ოჯახი.

ერთ დღეს ვუთხარი: „მინდა საქართველოში წამოხვიდეთ ჩემთან.“

თავიდან არ დამთანხმდა – „აქ ჩემი ცხოვრება დამთავრდა,“ მითხრა. მაგრამ ბოლოს მაინც დავითანხმე.

საქართველოში დაბრუნების პირველი დღე ყველაზე ემოციური იყო ჩემს ცხოვრებაში. მამაჩემი პირველად შევიყვანე ჩემს სახლში – იმავე სახლში, სადაც ბავშვობაში ვოცნებობდი მამასთან ერთად ცხოვრებაზე.

პირველი კვირები რთული იყო – მამას უჭირდა ახალ გარემოსთან შეგუება; მე კი ვცდილობდი მასთან ურთიერთობის აწყობას. ზოგჯერ ჩუმად ვუყურებდი მის დაღლილ სახეს და ვფიქრობდი: რამდენი რამ დაგვაკლდა ამ წლებმა?

ერთ საღამოს სამზარეულოში ვისხედით და ჩაის ვსვამდით.

„ელენე,“ მითხრა მან ჩუმად, „შენი დედა კარგი ქალი იყო… მაპატიე, რომ ასე დაგაკლდით.“

ცრემლები მომადგა თვალებზე.

„მთავარია ახლა აქ ხარ,“ ვუთხარი.

ახლა უკვე რამდენიმე თვეა ერთად ვცხოვრობთ. ყოველდღე ვსწავლობთ ერთმანეთის ცხოვრებას თავიდან; ზოგჯერ კამათიც გვაქვს – ხანდახან ბავშვივით ჯიუტია! მაგრამ მაინც ბედნიერი ვარ.

ხანდახან ვფიქრობ: ღირს თუ არა სიმართლის ძიება ნებისმიერ ფასად? იქნებ უკეთესი იყო არაფერი მცოდნოდა? მაგრამ მერე მამას შევხედავ და ვხვდები – ეს ჩემი ცხოვრებაა და ჩემი სიმართლეა.

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? მაპატიებდით წარსულს თუ გააგრძელებდით ძიებას?