ზედმეტი სიკეთის ფასი: ექვსი მეგობრის ცხოვრებისეული გაკვეთილი

„ნინო, კიდევ ერთხელ გეუბნები, ნუ მისცემ ლაშას ფულს! ხომ იცი, რომ უკან აღარ დაგიბრუნებს!“ – დედაჩემის ხმა სამზარეულოდან მესმის, როცა მობილურზე შეტყობინებას ვწერ. თითები მიკანკალებს, რადგან ვიცი, რომ დედა მართალია, მაგრამ ლაშა ჩემი ბავშვობის მეგობარია და როგორ ვუთხრა უარი?

„დედა, გთხოვ, ნუ დაიწყებ ისევ. ლაშას ახლა უჭირს და მარტო მე შემიძლია დავეხმარო,“ – ვპასუხობ ჩუმად, თუმცა გულში უკვე შიში და ბრაზი მიპყრობს. რატომ უნდა იყოს სიკეთე ასეთი მძიმე ტვირთი?

ჩვენ ექვსნი ვართ: მე – ნინო, ლაშა, თეკლა, დათო, სალომე და ირაკლი. ერთმანეთი უნივერსიტეტში გავიცანით თბილისში, როცა ყველას გვეგონა, რომ სიკეთე და ურთიერთგაგება ყველაფერს მოაგვარებდა. მაშინ ჯერ კიდევ არ ვიცოდით, რომ ზედმეტი სიკეთე შეიძლება ყველაზე დიდი წყევლაც აღმოჩნდეს.

ყველაფერი იმ დღეს დაიწყო, როცა თეკლამ თავისი ბინა სტუდენტურ მეგობრებს დაუთმო. „დედაჩემი გერმანიაშია, ბინა ცარიელია. მოდით, ვინც გინდათ, დროებით იცხოვრეთ,“ – თქვა მან ღიმილით. დათო მაშინვე გადმოვიდა, რადგან ქირის ფული აღარ ჰქონდა. შემდეგ სალომეც მოვიდა – მშობლებს სოფელში გაუშვეს და თბილისში მარტო დარჩენა ეშინოდა. ირაკლიც მალე შემოგვიერთდა – მისი მშობლები რუსეთში ცხოვრობდნენ და ბიჭი მარტო იყო.

თავიდან ყველაფერი იდეალურად ჩანდა: საღამოობით ერთად ვსვამდით ჩაის, ვუყურებდით ფილმებს და ერთმანეთს ვუზიარებდით ოცნებებს. მაგრამ ნელ-ნელა თეკლა სულ უფრო დაღლილი ჩანდა. „ბიჭებო, იქნებ ცოტა ხნით სხვაგან იცხოვროთ? დედაჩემი მალე ჩამოვა და არ მინდა პრობლემები,“ – ამოიოხრა ერთხელ. დათომ მხრები აიჩეჩა: „თეკლა, ხომ იცი, რომ სხვაგან წასასვლელი არ მაქვს…“ სალომემაც დაამატა: „მე მარტო ვერ გავძლებ.“ თეკლამ თავი დახარა და ხმა აღარ ამოუღია.

ამასობაში ლაშას პრობლემები დაეწყო – სამსახური დაკარგა და ფული აღარ ჰქონდა. მე ყოველთვის ვეხმარებოდი: ხან 20 ლარს ვუგზავნიდი, ხან 50-ს. ერთხელაც მთხოვა: „ნინო, შეგიძლია 200 ლარი მათხოვო? გეფიცები, ორ კვირაში დაგიბრუნებ.“

დედაჩემი სულ უფრო ხშირად მეჩხუბებოდა: „შენც ხომ გჭირდება ფული? რატომ უნდა მისცე სხვას?“ მაგრამ მე ვერ ვამბობდი უარს – მეგონა, რომ ასე მეგობრობას ვამტკიცებდი.

ერთ დღესაც ყველაფერი აირია. თეკლას დედა მოულოდნელად ჩამოვიდა გერმანიიდან და ბინაში ოთხი უცნობი ადამიანი დახვდა. „ეს რა ხდება?!“ – იყვირა მან. თეკლა ატირდა: „დედა, უბრალოდ მეგობრებს ვეხმარებოდი…“ დედამისმა ყველა გააგდო ბინიდან.

დათო ქუჩაში დარჩა – მშობლები სოფელში ცხოვრობდნენ და თბილისში არავინ ჰყავდა. სალომე თავის ნათესავებთან გადავიდა, მაგრამ იქაც ვერ გაძლო – სულ ეჩხუბებოდნენ. ირაკლი დროებით ჩემთან მოვიდა, მაგრამ დედაჩემი სულ უფრო უკმაყოფილო იყო: „ნინო, ეს სახლი სასტუმრო არ არის!“

ლაშამ ფული არ დამიბრუნა. ყოველ ჯერზე ახალ მიზეზს იგონებდა: „ახლა ვერ მოვახერხე… სამსახური ჯერ არ მიპოვია…“ ბოლოს საერთოდ აღარ მპასუხობდა ზარებზე.

ერთ დღეს უნივერსიტეტში შევხვდით ერთმანეთს ექვსივე. სიჩუმე იყო მძიმე და უხერხული. თეკლამ პირველად ამოიღო ხმა: „ვფიქრობდი, რომ თუ ყველას დავეხმარებოდი, ბედნიერი ვიქნებოდი. ახლა კი მგონია, რომ უბრალოდ გამოვიყენეს.“ დათომ თავი დახარა: „მე მართლა მადლობელი ვარ შენი… უბრალოდ სხვა გზა არ მქონდა.“ სალომემ ცრემლები მოიწმინდა: „ყველანი ძალიან დავიღალეთ.“

მე ხმამაღლა ვთქვი ის, რასაც ყველა ვფიქრობდით: „ჩვენი სიკეთე ჩვენი სისუსტე აღმოჩნდა.“

ამ დღიდან ჩვენი ურთიერთობა შეიცვალა. თეკლა აღარავის უშვებდა თავის სახლში. დათომ მუშაობა დაიწყო და ნელ-ნელა ფეხზე წამოდგა. სალომე ფსიქოლოგთან დადიოდა – დეპრესია დაეწყო იმ ყველაფრის შემდეგ, რაც გადაიტანა. ირაკლი გერმანიაში წავიდა სასწავლებლად – ახალი ცხოვრება დაიწყო.

მე კი ისევ ლაშას ველოდებოდი – იქნებ ერთხელ მაინც დაბრუნებულიყო ჩემი ფული ან უბრალოდ ეთქვა: „მადლობა.“ მაგრამ ის გაქრა.

დედაჩემი მართალი აღმოჩნდა: „ზედმეტი სიკეთე ზოგჯერ ყველაზე დიდი სისულელეა.“ მაგრამ მე მაინც ვერ ვისწავლე უარის თქმა.

ერთ საღამოს თეკლამ დამირეკა: „ნინო, ხომ იცი, რომ შენს გვერდით ყოველთვის ვიქნები?“ მე ჩავიცინე: „ვიცი… მაგრამ იქნებ დროა ვისწავლოთ საკუთარი თავის დაცვა?“

ახლა ხშირად ვფიქრობ იმაზე, თუ სად გადის ზღვარი სიკეთესა და საკუთარ თავზე ზრუნვას შორის. შეიძლება კი ადამიანი იყოს კეთილი ისე, რომ საკუთარი თავი არ დაკარგოს?

„თქვენ რას ფიქრობთ? სად მთავრდება სიკეთე და იწყება საკუთარი თავის სიყვარული?“