გაწყვეტილი ძმობა: როგორ დამაკარგვინა ძმამ ცოლისა და დედამთილის გამო

„შენთვის რომ გეკითხა, ლევან, ამდენს არ იტყოდი! უბრალოდ უნდა გაჩუმდე და პატივი სცე ჩვენს არჩევანს!“ – იოსუას ხმაში პირველად გავიგონე სიმკაცრე, რომელიც არასდროს ახასიათებდა. სამზარეულოში ვიდექით, დედაჩემი ჩუმად ტიროდა, მე კი ხელები მომეკუმა და ვცდილობდი არ მეყვირა. იოსუას გვერდით იდგა მისი ცოლი, არიანა, მკაცრი მზერით და ხელებგადაჯვარედინებული. მის უკან კი დედამისი – ნაომი, რომელიც ყოველთვის ისე იქცეოდა, თითქოს ჩვენს ოჯახში სტუმრად კი არა, მასპინძელი იყო.

ბავშვობაში იოსუა ჩემი საუკეთესო მეგობარი იყო. ერთად ვთამაშობდით ეზოში, ერთად ვსწავლობდით სკოლაში, ერთად ვოცნებობდით მომავალზე. ის ყოველთვის მშვიდი იყო, მე – უფრო ფეთქებადი. მაგრამ როცა საქმე ოჯახს ეხებოდა, იოსუა ყოველთვის ცდილობდა ყველაფერი მშვიდობით დასრულებულიყო. არასდროს ჩხუბობდა, არასდროს ამბობდა „არა“. ეს თვისება ბავშვობაში მომწონდა კიდეც – მეგონა, რომ ასე უფრო ძლიერები ვიყავით.

მაგრამ ყველაფერი შეიცვალა იმ დღეს, როცა იოსუამ არიანა გაიცნო. არიანა თბილისელი გოგო იყო – ლამაზი, ჭკვიანი, მაგრამ ძალიან ამაყი და პრინციპული. თავიდან ყველას მოგვწონდა, მაგრამ მალევე დავინახეთ მისი ნამდვილი სახე: ყველაფერს აკონტროლებდა, ყველაფერზე თავისი სიტყვა ჰქონდა და იოსუასაც ნელ-ნელა თავის ჭკუაზე ატარებდა. ნაომი კი – მისი დედა – საერთოდ ცალკე ისტორია იყო: სულ ჩვენს ოჯახში იყო და ყველაფერში ერეოდა.

„იოსუა, ხომ ხედავ, დედას როგორ ტკივა შენი ასეთი დამოკიდებულება? ჩვენ ხომ ერთი ოჯახი ვართ!“ – ვუთხარი ჩუმად, მაგრამ ხმაში მაინც სიბრაზე ჩამესმა.

„ლევან, გთხოვ, ნუ ერევი ჩვენს ცხოვრებაში! არიანას და ნაომისთვის ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანია. მე მინდა მშვიდობა იყოს!“ – მიპასუხა ძმამ ისე, თითქოს მე ვიყავი დამნაშავე.

დედაჩემი ჩუმად წამოდგა და ოთახიდან გავიდა. მე კი დავრჩი სამზარეულოში – იოსუას, არიანასა და ნაომის წინაშე. იმ წუთას მივხვდი, რომ ჩემი ძმა ჩემთვის უცხო ადამიანი გახდა.

ყველაფერი ნელ-ნელა დაიწყო: თავიდან მხოლოდ პატარა უთანხმოებები იყო – სად უნდა გაეტარებინათ შაბათ-კვირა, ვისთან უნდა ევახშმათ დღესასწაულებზე. არიანას ყოველთვის თავისი გზა უნდოდა. ერთხელაც პირდაპირ გვითხრა: „ჩვენი ოჯახი ახლა მე და იოსუა ვართ. თქვენთან ურთიერთობა მხოლოდ მაშინ გვინდა, როცა ჩვენ მოგვესურვება.“

დედაჩემი ამას ვერ ეგუებოდა. ყოველ საღამოს ტიროდა და მეუბნებოდა: „ლევან, ხომ ხედავ, როგორ გვშორდება იოსუა? იქნებ რამე ვთქვათ?“ მაგრამ რას ვეტყოდი? იოსუა ყველაფერს ერიდებოდა – არასდროს ამბობდა არაფერს არც არიანას წინააღმდეგ და არც ნაომის წინააღმდეგ. ერთხელაც დედამთილმა პირდაპირ მითხრა: „თქვენი ძმა ახლა ჩემი შვილის ქმარია და როგორც მე ვეტყვი, ისე იცხოვრებს.“

ერთხელაც მამაჩემის დაბადების დღეზე იოსუამ დაგვირეკა: „ვწუხვარ, ვერ მოვალთ. არიანას დედას სტუმრები ჰყავს.“ მამაჩემი მთელი საღამო ჩუმად დაჯდა თავის ოთახში. მაშინ პირველად ვიგრძენი ზიზღი არიანას მიმართ – მან წაგვართვა ჩვენი ძმა.

მეგობრებთან საუბრისას ხშირად ვამბობდი: „არიანამ იოსუას ტვინი აურია.“ მაგრამ მერე მივხვდი – პრობლემა მარტო არიანაში კი არა, იოსუაში იყო. ის არასდროს ამბობდა საკუთარ აზრს. ერთხელაც ვკითხე:

– იოსუა, შენს თავს ეკითხები ხოლმე, რა გინდა?
– მე მინდა მშვიდობა იყოს… – მიპასუხა ჩუმად.
– მაგრამ შენი მშვიდობა ჩვენ გვტკენს!

ისევ გაჩუმდა.

ერთ დღეს დედაჩემი შეუძლოდ გახდა. საავადმყოფოში ვიყავით მთელი ოჯახი – მე, მამაჩემი და ჩემი პატარა და. იოსუამ მხოლოდ მესიჯი მომწერა: „ვწუხვარ, ვერ მოვალ. არიანას დედას ოპერაცია აქვს.“ იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი სრული მარტოობა.

დედაჩემი გამოჯანმრთელდა, მაგრამ მას შემდეგ სულ უფრო იშვიათად ვხედავდით იოსუას. ერთხელაც სახლში მივიდა მხოლოდ იმისთვის, რომ თავისი ნივთები წაეღო – არიანას სჭირდებოდა ადგილი ახალ ავეჯისთვის.

– ლევან, გთხოვ, ნუ აკეთებ დრამას! ცხოვრება ასეა… – მითხრა მაშინ.
– ცხოვრება ასე არაა! ოჯახი ასე არ ინგრევა! შენ უბრალოდ გეშინია კონფლიქტის…

ისევ გაჩუმდა.

ერთხელაც ქუჩაში შევხვდი ნაომის:
– თქვენ ვერ მიხვდით ჯერ კიდევ? იოსუა ახლა ჩვენი ოჯახის ნაწილია! თქვენთვის დრო აღარ აქვს.

იმ დღეს პირველად ვიგრძენი სიძულვილი ამ ქალის მიმართ.

დრო გადიოდა. ჩვენი ოჯახი ნელ-ნელა დაიშალა. მამაჩემი ჩუმად გახდა, დედაჩემი სულ ტიროდა. მე კი ყოველდღე ვფიქრობდი: იქნებ მეც დავუშვი შეცდომა? იქნებ უფრო ადრე უნდა მელაპარაკა იოსუასთან? იქნებ რაღაც სხვანაირად შეიძლებოდა?

ერთ დღეს ქუჩაში შემთხვევით შევხვდი იოსუას. მარტო იყო. თვალებში სევდა ედგა.
– ლევან… როგორ ხარ?
– შენ როგორ ხარ?
– არ ვიცი… ზოგჯერ მგონია, რომ ყველაფერი დავკარგე… მაგრამ უკვე გვიანია.
– არასდროსაა გვიანი…

ისევ გაჩუმდა.

ახლა ვზივარ ჩემს ოთახში და ვფიქრობ: რამდენი ოჯახი ინგრევა ასე საქართველოში? რამდენი ძმა კარგავს ერთმანეთს იმიტომ, რომ ერთ-ერთს ეშინია სიმართლის თქმის? იქნებ ჩვენც შეგვეძლო რაღაც სხვანაირად გაგვეკეთებინა?

თქვენ რას ფიქრობთ? მართლა შეიძლება ერთი ადამიანის სიჩუმემ მთელი ოჯახი გაანადგუროს? ან ღირს თუ არა მშვიდობისთვის საკუთარი თავი დაკარგო?