„მაცივრის თაროები გავყოთ?“ – დედამთილის რისხვა და ჩემი ცხოვრების ყველაზე რთული გაკვეთილი

„შენ რა, მაცივრის თაროების გაყოფას მთავაზობ?!“ – გიაანას ხმა ისე გაისმა, თითქოს მთელი სახლი შეირყა. ნევეა შეშინებული მომეკრო ფეხზე, ფრანკი კი სამზარეულოს კართან გაშეშდა. მე კი, თითქოს საკუთარ სხეულში აღარ ვცხოვრობდი – მხოლოდ ერთი წინადადება ვთქვი და ამან ყველაფერი თავდაყირა დააყენა.

ოთხი წელია, ამ სახლში ვცხოვრობ. თბილისში რომ დავბრუნდით იტალიიდან, მეგონა, დროებით იქნებოდა – სანამ ფრანკი სამსახურს იპოვიდა, სანამ მე ბიბლიოთეკაში რამეს მოვახერხებდი. მაგრამ დრო გაიწელა, ნევეა დაიბადა, ცხოვრება კი ისე აეწყო, რომ აქედან წასვლა შეუძლებელი გახდა. ფრანკის ხელფასი ძლივს გვყოფნის, ჩემი ბიბლიოთეკარის ანაზღაურება კი არაფერს ცვლის. ასე დავრჩით ოთხნი – მე, ფრანკი, ნევეა და ქალბატონი გიაანა.

ქალბატონი გიაანა – ჩემი დედამთილი – ყოველთვის ამბობდა, რომ ოჯახი ერთიანია და ყველაფერი უნდა გავიზიაროთ. მაგრამ ეს „გაზიარება“ მის წესებს ნიშნავს: მაცივარში მისი საჭმელი ცალკეა, ჩვენი – ცალკე; მისი პური – ცალკე პარკში; მისი ჩაი – ცალკე თაროზე. ერთხელაც კი მითხრა: „სტუდენტობის დროსაც არავისთან მიყვარდა გაზიარება. მაცივარი ჩემი იყო!“

დღეს კი, როცა მაცივარში ადგილი აღარ დარჩა და ჩემი ბავშვის იოგურტები ძირს დაეყარა, ვკითხე: „ქალბატონო გიაანა, იქნებ თაროები გავყოთ? ყველას თავისი ადგილი ექნება და აღარ აირევა.“

სწორედ ამან გამოიწვია აფეთქება.

„შენ რა, გგონია, მე შენთან ერთად ვერ ვიცხოვრებ? ან იქნებ გგონია, რომ ჩემი საჭმელი შენსას სჯობს? ან იქნებ გგონია, რომ მე აქ ზედმეტი ვარ?!“ – ყვიროდა გიაანა და ხელებს იქნევდა. ფრანკი ჩუმად იდგა კართან. მე კი ვგრძნობდი, როგორ მიჭერდა ნევეა ხელს.

„არა, ქალბატონო გიაანა,“ – ვცადე მშვიდად მეთქვა, მაგრამ ხმა მიკანკალებდა, – „უბრალოდ მინდა, რომ ყველაფერი მოწესრიგებული იყოს. ბავშვიც ხომ გვყავს…“

„ბავშვი ჩემი შვილიშვილიცაა! შენ რა, გგონია, მე მისთვის ცუდს გავაკეთებ?!“

ამ დროს ფრანკმა ჩუმად თქვა: „დედა, უბრალოდ ადგილი აღარ არის…“

„შენც მის მხარეს ხარ?“ – თვალები აუწყლიანდა გიაანას. პირველად დავინახე ასეთი სუსტი.

მთელი საღამო სიჩუმეში გავიდა. ნევეა თავის ოთახში თამაშობდა, ფრანკი ტელევიზორს უყურებდა უხალისოდ. მე სამზარეულოში ვიჯექი და ვფიქრობდი: ნუთუ ასე უნდა გაგრძელდეს? ნუთუ ოჯახში წესრიგის დამყარება დანაშაულია?

მეორე დღეს დილიდანვე დაძაბულობა იგრძნობოდა. გიაანა ჩუმად დადიოდა სახლში. საუზმეზე პური არ გამოიტანა. ნევეას იოგურტიც არ მოეწონა – „ეს ბავშვური საჭმელი არ არის!“ – თქვა მკაცრად.

ფრანკი სამსახურში წავიდა ისე, რომ არაფერი უთქვამს. მე კი მთელი დღე ვფიქრობდი: იქნებ მართლა ზედმეტი ვარ? იქნებ აქ ჩემი ადგილი არ არის?

საღამოს ფრანკი გვიან დაბრუნდა. სამზარეულოში შევხვდი.

– ფრანკ, ასე აღარ შემიძლია…
– ვიცი… დედაჩემი რთულია… მაგრამ სხვა გზა არ გვაქვს.
– იქნებ ბინა ვიქირავოთ? პატარა მაინც…
– ჩემი ხელფასი არ ეყოფა…
– მე ხომ ბიბლიოთეკაში ვმუშაობ…
– შენი ხელფასი საკმარისი არ იქნება…

დავიღალე ამ დიალოგით. თითქოს წრეზე დავდივართ.

მესამე დღეს გიაანამ მაცივრიდან ჩემი საჭმელი გადმოიღო და თავის თაროზე დადო.

– ასე უკეთესია! ყველაფერი ერთად იყოს! ოჯახი ვართ თუ არა?!

მაგრამ ვიცოდი: ეს მხოლოდ ჯიბრის გამო გააკეთა.

ერთ დღესაც ნევეა ავად გახდა. სიცხე ჰქონდა და ღამე ვერ დაიძინა. გიაანა შემოვიდა ოთახში და ჩუმად ჩამოუჯდა გვერდით.

– ბავშვი უნდა მიხედო… შენ კი სულ მაცივარზე ფიქრობ…
– ქალბატონო გიაანა, მე უბრალოდ წესრიგი მინდა…
– წესრიგი გულში უნდა იყოს! ოჯახში!

ამ სიტყვებმა გამტეხა. მთელი ღამე ვტიროდი. ვფიქრობდი ჩემს დედაზე – როგორ გამზარდა მარტო; როგორ ცდილობდა წესრიგის დამყარებას პატარა ბინაში; როგორ ებრძოდა მარტოობას ემიგრაციაში.

დილით გიაანამ ჩაი მომიდგა.

– მაპატიე… მეც მიჭირს გაზიარება… სულ მარტო ვიყავი სტუდენტობაში… ახლა კი ოჯახი მყავს და მაინც მგონია, რომ რაღაცას ვკარგავ…

ჩუმად ჩავეხუტე. პირველად ოთხ წელიწადში.

მაგრამ პრობლემა არ მოგვარდებოდა ასე მარტივად. მეორე დღეს ისევ დაიწყო პატარა კამათი: ვის სად უნდა ედოს პური; ვის რა უნდა იყიდოს მაღაზიიდან; ვის რა ეკუთვნის სახლში.

ერთხელაც ფრანკმა ხმამაღლა თქვა:

– ასე გაგრძელება აღარ შეიძლება! ან ყველა ერთად გადავწყვეტთ წესებს, ან ეს ოჯახი დაინგრევა!

გიაანა გაჩუმდა. მე კი პირველად ვიგრძენი, რომ მარტო არ ვიყავი ამ ბრძოლაში.

დავსხედით სამზარეულოში სამივე.

– მოდით, დავწეროთ წესები! – ვთქვი მე.
– კარგი… – ამოიოხრა გიაანამ.
– ყველას თავისი თარო ექნება მაცივარში… მაგრამ კვირაში ერთხელ ერთად ვჭამთ სადილს! – თქვა ფრანკმა.
– და პურს ერთად ვიყიდით! – დაამატა გიაანა.

პატარა შეთანხმება იყო, მაგრამ ჩემთვის დიდი გამარჯვება.

დღესაც ასე ვართ: ყოველდღე პატარა ბრძოლები გვაქვს წესრიგისთვის, სიყვარულისთვის, ადგილისთვის ამ სახლში. მაგრამ ვიცი: ოჯახი მხოლოდ სისხლით არ იქმნება – ის ყოველდღიური შრომაა.

ხანდახან ვფიქრობ: ნუთუ სხვაგან უფრო მარტივი იქნებოდა? ან იქნებ ყველა ოჯახში ასეა? იქნებ სწორედ ეს ბრძოლაა ის, რაც გვაერთიანებს?

თქვენ რას ფიქრობთ? როგორ უმკლავდებით ყოველდღიურ კონფლიქტებს ოჯახში? ნუთუ წესრიგის სურვილი დანაშაულია?