დედაჩემმა და მისმა დამ ჩემზე წინ დააყენა – ჩემი ცხოვრების ყველაზე მტკივნეული გაკვეთილი

„ნინო, ნუ გგონია, რომ ყველაფერი შენ გეკუთვნის! ლეილასაც აქვს თავისი პრობლემები!“ – დედაჩემის ხმამ მთელი სახლი გააყრუა. სამზარეულოში ვიდექი, ხელში უნივერსიტეტის მიღების წერილი მეჭირა, რომელიც მთელი წელი ველოდე. დედამ კი, როგორც ყოველთვის, ჩემს სიხარულს ჩრდილი მიაყენა.

„დედა, ეს ჩემი შანსია! გრანტი მივიღე, თბილისში ვისწავლი! ხომ იცი, როგორ მინდოდა…“ – ხმა ამიკანკალდა.

დედამ წერილი გამომგლიჯა ხელიდან და მაგიდაზე დააგდო. „ლეილას ქმარი ისევ საზღვარგარეთ წავიდა. მარტო დარჩა ბავშვებთან. ახლა შენს სწავლაზე ფიქრის დრო არ მაქვს! უნდა წახვიდე და დაეხმარო.“

ეს პირველი შემთხვევა არ იყო, როცა დედამ დეიდაჩემი ჩემზე წინ დააყენა. ბავშვობიდანვე ასე იყო: ლეილას შვილებს ყველაფერი ჰქონდათ – ახალი ტანსაცმელი, სათამაშოები, ყურადღება. მე კი ყოველთვის გვერდზე ვიდექი, თითქოს ზედმეტი ვიყავი საკუთარ ოჯახში.

მახსოვს, ერთხელ ზაფხულში ბორჯომში დასასვენებლად წავედით. მე და ლეილას ქალიშვილი, ნატა, ერთად ვთამაშობდით. ნატამ ჩემი საყვარელი თოჯინა დამიმტვრია. დედამ კი მხოლოდ ეს მითხრა: „ნატას არ გაუბრაზდე, პატარაა.“ მაშინ პირველად ვიგრძენი, რომ ჩემს გრძნობებს მნიშვნელობა არ ჰქონდა.

წლები გავიდა. სკოლა დავამთავრე და მთელი ძალით ვცდილობდი, დედის ყურადღება დამემსახურებინა. საუკეთესო მოსწავლე ვიყავი, ოლიმპიადებზე ვმონაწილეობდი, მაგრამ დედას ყოველთვის ლეილას პრობლემები უფრო აინტერესებდა.

ერთხელ ღამით გავიგონე, როგორ ელაპარაკებოდა დედა ტელეფონზე დეიდას: „ნინო ისევ თავის თავზე ფიქრობს… არ ვიცი, რა ვუყო. შენ უფრო გჭირდება დახმარება.“

მაშინ მივხვდი – რაც არ უნდა გამეკეთებინა, დედასთვის არასოდეს ვიქნებოდი საკმარისი.

უნივერსიტეტის ამბავი კი ბოლო წვეთი იყო. მთელი წელი ვმუშაობდი, რომ გრანტი მომეპოვებინა. მამა საზღვარგარეთ იყო წასული – იტალიაში მუშაობდა მშენებლობაზე და იშვიათად გვირეკავდა. დედა კი მარტო იყო ორ შვილთან და დეიდის ოჯახთან ერთად.

„დედა, გთხოვ… ეს ჩემი ოცნებაა,“ – ბოლო იმედით შევხედე.

„შენ ჯერ კიდევ ბავშვი ხარ! ლეილას ახლა ყველაზე მეტად სჭირდები. უნივერსიტეტი არ გაქცევა,“ – მითხრა და ოთახიდან გავიდა.

იმ ღამეს პირველად ვიტირე ისე, რომ სუნთქვა შემეკრა. მეორე დღეს კი ჩემოდანი ჩავალაგე და დეიდასთან წავედი.

ლეილა ყოველთვის მომღიმარი იყო ჩემთან. „ნინო, შენ ყველაზე კარგი ხარ! ნატას ძალიან უყვარხარ,“ – მეუბნებოდა ხოლმე. მაგრამ როცა მარტო ვიყავით, მისი ტონი იცვლებოდა.

„აბა, ნინო, საჭმელი გააკეთე. ბავშვებს გაკვეთილები შეამოწმე. სარეცხიც გარეცხე,“ – ბრძანებებს მაძლევდა ისე, თითქოს მოსამსახურე ვიყავი.

ერთხელ ღამით ნატამ ტირილი დაიწყო. ლეილამ კარი შემოაღო: „რა გააკეთე? რატომ ტირის?“ – მე დამაბრალა ყველაფერი.

დედას ვურეკავდი და ვთხოვდი, დავბრუნებულიყავი სახლში. მაგრამ ის მხოლოდ ამას მეუბნებოდა: „ლეილას ახლა ძალიან უჭირს. ცოტა მოითმინე.“

თვეები გავიდა ასე. ჩემი ოცნება – უნივერსიტეტში სწავლა – ნელ-ნელა ქრებოდა. მეგობრებთან კონტაქტიც დავკარგე. მხოლოდ დეიდის ოჯახისთვის ვცხოვრობდი.

ერთ დღეს მამამ დამირეკა იტალიიდან:

– ნინო, როგორ ხარ?
– კარგად ვარ, მამა… უბრალოდ ცოტა დავიღალე.
– დედაშენი მეუბნება, რომ ლეილასთან ხარ. რატომ?
– დედამ მთხოვა…
– შენს ცხოვრებაზე იფიქრე! მე მალე ჩამოვალ და ყველაფერს მოვაგვარებ!

ეს სიტყვები იმედს მაძლევდა. მაგრამ მამა ჩამოსვლას ვერ ახერხებდა – სამუშაოს ვერ ტოვებდა.

ერთ საღამოს ლეილამ ხმამაღლა იჩხუბა თავის ქმართან ტელეფონით. მერე მე გამომხედა:

„შენ რომ აქ არ იყო, ალბათ გავგიჟდებოდი! მადლობა უნდა მითხრა!“

გული მეტკინა. მე ხომ ჩემი ოცნება დავთმე მათთვის…

ერთ დღეს ნატამ მითხრა:

– ნინო დეიდა, შენ რატომ არ სწავლობ?
– ასე გამოვიდა…
– მე რომ დიდი გავიზრდები, უნივერსიტეტში ვისწავლი!

მისი სიტყვები გულში ჩამრჩა.

დედას ისევ ვთხოვე დაბრუნება:

– დედა, გთხოვ… აღარ შემიძლია აქ ყოფნა.
– ნინო, ნუ ხარ ეგოისტი! ლეილას ახლა ყველაზე მეტად სჭირდები!

იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი სიძულვილი დედის მიმართ.

ერთ დღეს მამამ მოულოდნელად დაგვირეკა:

– ნინო, ბილეთი გიყიდე! თბილისში ჩამოდი და უნივერსიტეტში ჩაეწერე!
– მაგრამ დედა…
– მე ყველაფერს მოვაგვარებ! შენს ცხოვრებას ნუ გაანადგურებ!

ჩემი გულის ცემა აჩქარდა. იმ ღამეს ჩემოდანი ჩუმად ჩავალაგე და დილით სახლიდან გამოვიპარე.

თბილისში ჩავედი და მამას შევხვდი. მან ხელი ჩამკიდა:

– შენ ჩემი შვილი ხარ! შენი ცხოვრება შენ გეკუთვნის!

უნივერსიტეტში ჩავეწერე. სწავლა დავიწყე და ნელ-ნელა საკუთარი თავი დავიბრუნე.

დედასთან ურთიერთობა გაგვიფუჭდა. ის დღემდე ვერ მპატიობს იმ ღამეს სახლიდან გაქცევას.

ლეილაც აღარ მირეკავს.

ხანდახან ვფიქრობ: იქნებ მეც ეგოისტი ვიყავი? იქნებ დედას მართლა უჭირდა?

მაგრამ როცა საკუთარ შვილს მსხვერპლად სწირავ სხვის ოჯახს – ეს სიყვარულია თუ სისუსტე?

დღემდე ამ კითხვაზე პასუხი არ მაქვს.

ხშირად ვფიქრობ: ღირს თუ არა საკუთარი თავი სხვებისთვის ბოლომდე დათმო? იქნებ ერთხელ მაინც უნდა იფიქრო საკუთარ ბედნიერებაზე? თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას?