„არავინ არ უნდოდა შვილიშვილის სახლში მოყვანა — და მასაც არ უშვებდნენ სტუმრად“: მამა, რომელსაც შვილის გახსენება ცრემლებს ვერ იკავებს

„არ მინდა, რომ ისევ ამ თემაზე ვილაპარაკო, ნინო… გთხოვ, უბრალოდ დამანებე თავი!“ — ეს სიტყვები გუგამ ისეთი ტონით მითხრა, რომ მაშინვე გავჩუმდი. მის თვალებში ისევ ის ძველი ტკივილი დავინახე, რომელიც წლების წინ, ერთ ჩვეულებრივ საღამოს, მათ სახლში პირველად შევნიშნე.

მაშინ, როცა ყველაფერი თითქოს კარგად იყო. გუგა და მარინა — ჩემი ბავშვობის მეგობრები, ერთად ცხოვრობდნენ გერმანიაში, მიუნხენში. ორივეს კარგი სამსახური ჰქონდათ, პატარა ბინა ქალაქის ცენტრში და ერთი პატარა ბიჭი — ლუკა. ლუკა მათი ერთადერთი შვილი იყო; ბედნიერების და იმედის წყარო. გუგას ხშირად ეღიმებოდა: „ლუკა ჩვენი მომავალია, ნინო! ყველაფერი მისთვის უნდა გავაკეთოთ.“

მაგრამ ბედმა არ ინება, რომ კიდევ ერთი შვილი ჰყოლოდათ. მარინა წლები ცდილობდა, მაგრამ ექიმებმა საბოლოოდ უთხრეს: „სამწუხაროდ, შანსი აღარ არის.“ ეს ამბავი ორივესთვის მძიმე იყო, მაგრამ ლუკას სიყვარულში ორმაგად იხარჯებოდნენ.

ლუკა განსაკუთრებული ბავშვი იყო — ჩუმი, ცოტა მორცხვი, მაგრამ უსაზღვროდ კეთილი. ხშირად ვხედავდი, როგორ ეთამაშებოდა მარტო თავის სათამაშოებს. ერთხელ ვკითხე: „ლუკა, მეგობრები არ გყავს?“ — „მამამ თქვა, რომ სახლში უნდა ვიყო. გარეთ ბევრი ცუდი რამ ხდება.“

გუგა და მარინა ყველაფერს აკონტროლებდნენ: სკოლაში მიჰყავდათ და მოჰყავდათ, ეზოში მარტო არ უშვებდნენ, სტუმრადაც იშვიათად მიჰყავდათ სხვებთან. ბებია-ბაბუები საქართველოში ცხოვრობდნენ და მხოლოდ ზაფხულობით ნახულობდნენ შვილიშვილს. მაგრამ ერთხელაც, როცა ლუკამ სთხოვა: „დედა, შეიძლება ბებიასთან წავიდე?“ — მარინამ მკაცრად უპასუხა: „არა, შენ აქ უნდა იყო! იქ ვერ მოგხედავენ ისე, როგორც მე.“

მახსოვს, ერთხელ გუგას დედამ დამირეკა: „ნინო, იქნებ შენ დაელაპარაკო? ლუკას ჩვენთან წამოყვანა არ უნდათ. ვერც ჩვენ მივდივართ გერმანიაში ხშირად… შვილიშვილს ვეღარ ვცნობთ.“

გუგას და მარინას შორის დაძაბულობა იმატებდა. მარინა სულ უფრო ხშირად ჩხუბობდა ქმარზე: „შენ სულ სამსახურში ხარ! მე მარტო ვერ ვუვლი ბავშვს!“ გუგა კი თავის მართლებას ცდილობდა: „მარინა, მეც მინდა მეტი დრო გავატარო ლუკასთან, მაგრამ ხომ იცი, აქ მარტივად არაა ცხოვრება.“

ერთ დღესაც ყველაფერი შეიცვალა. ლუკამ სკოლაში ჩხუბი დაიწყო — მასწავლებელმა დამირეკა: „ბატონო გუგა, თქვენი შვილი ძალიან გაღიზიანებულია. ბავშვებთან კონტაქტი უჭირს.“ გუგა გაოცებული იყო: „ლუკა ასეთი არ არის! ალბათ რაღაც შეცდომაა.“ მაგრამ მალევე მიხვდა — მისი შვილი იზოლაციაში იზრდებოდა.

ერთ საღამოს, როცა სტუმრად ვიყავი მათთან, ლუკამ ჩუმად მითხრა: „ნინო დეიდა, რატომ არ შეიძლება სხვებთან თამაში? რატომ არ მოდიან ჩემთან ბავშვები?“ ვერაფერი ვუპასუხე.

გუგამ და მარინამ სცადეს ფსიქოლოგთან წაყვანა. ფსიქოლოგმა პირდაპირ უთხრა: „ბავშვს სოციალური უნარები აკლია. მას სჭირდება თანატოლებთან ურთიერთობა.“ მაგრამ მარინა მაინც თავისას არ იშლიდა: „აქ ყველა უცხოა! ვერავის ვენდობი.“

ამასობაში საქართველოში ბებია-ბაბუები სულ უფრო იშვიათად ეკონტაქტებოდნენ შვილიშვილს. ერთხელაც ბებიამ მითხრა: „ნინო, გთხოვ უთხარი მარინას — შვილიშვილს ვეღარ ვცნობთ! არც ფოტოებს გვიგზავნიან. თითქოს უცხო გახდა ჩვენთვის.“

გერმანიაში ცხოვრება მარტივი არ იყო — არც მეგობრები ჰყავდათ ბევრი. ლუკა სულ უფრო მეტად იკეტებოდა საკუთარ თავში. ერთხელაც სკოლიდან გამოაგდეს: „ბატონო გუგა, თქვენი შვილი აგრესიული გახდა. სხვა გამოსავალი არ გვაქვს.“

გუგამ მაშინ პირველად იტირა ჩემს თვალწინ: „ნინო, რა დავაშავე? რატომ ვერ შევძელი ჩემი შვილის ბედნიერება?“ მარინა კი ისევ თავისას იმეორებდა: „ყველაფერი სწორად გავაკეთეთ! სხვებს ნუ უსმენ!“

ლუკა 15 წლის გახდა და ერთხელაც სახლიდან წავიდა. წერილი დატოვა: „მაპატიეთ, მაგრამ ასე აღარ შემიძლია ცხოვრება.“ პოლიციამ რამდენიმე დღეში იპოვა — ერთ-ერთ თავშესაფარში იყო.

ამის შემდეგ ოჯახი საბოლოოდ დაიშალა. გუგა და მარინა ერთმანეთს დაშორდნენ; ლუკა ფსიქოლოგიურ დახმარებას იღებდა. ბებია-ბაბუები საქართველოში ისევ ელოდნენ შვილიშვილს — მაგრამ ის აღარ დაბრუნებულა.

ახლაც მახსოვს ბოლო საუბარი გუგასთან:

— ნინო, იცი რა მტკივნეულია? როცა შენი შვილი გვერდითაა და მაინც ვერ გრძნობ მასთან სიახლოვეს… ახლა რომ ვფიქრობ, იქნებ ყველაფერი სხვანაირად უნდა გაგვეკეთებინა?

— იქნებ უბრალოდ მეტი თავისუფლება უნდა მიგვეცა?

ახლაც ხშირად ვფიქრობ ამაზე — რამდენი ოჯახია ჩვენს გარშემო ასე ჩაკეტილი? რამდენი ბავშვი იზრდება მარტოობაში? იქნებ დროა დავფიქრდეთ — რას ნიშნავს ნამდვილი სიყვარული?

„თქვენ რას ფიქრობთ? როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი ემიგრაციაში? რა უფრო მნიშვნელოვანია — უსაფრთხოება თუ ბავშვის თავისუფლება?“