მხოლოდ 60%-მა შეძლო გოგოს ამოცნობა — ჩემი ცხოვრების უცნაური გამოცდა

— ეს გოგოა თუ ბიჭი? — მკითხა დედამ, როცა ფოტო დავუდე ტელეფონზე.

მაშინვე ვიგრძენი, როგორ გამეყინა სისხლი. ფოტო, რომელიც სოციალურ ქსელში დავდე, ჩემი შვილების — ლუკას და სალომეს — იყო. ორივე მათგანი გვერდიგვერდ იდგა, ლუკას თმა ოდნავ გრძელი ჰქონდა, სალომეს კი მოკლე. ორივეს სპორტული მაისურები ეცვათ, სახეზე ღიმილი, თვალებში კი ის უცნაური ბავშვური სიბრძნე, რომელიც მხოლოდ მათ იციან.

— დედა, სალომეა მარცხნივ! — ვუთხარი გაღიზიანებულმა.

დედამ მხრები აიჩეჩა:
— მე მეგონა, ლუკა იყო. რა უცნაურია, ნინო, ბავშვებს აღარ ეტყობათ გოგოები ვინ არიან და ბიჭები ვინ…

ეს პირველი შემთხვევა არ იყო. ბოლო დროს სულ უფრო ხშირად მესმოდა მსგავსი კითხვები: „რომელი გოგოა?“, „ლუკას რატომ აქვს გრძელი თმა?“, „სალომეს რატომ აცვია ბიჭის მაისური?“ თითქოს ჩემი შვილების იდენტობა მხოლოდ იმაზე იყო დამოკიდებული, რა ეცვათ ან როგორი თმა ჰქონდათ.

ეს ყველაფერი მაშინ დაიწყო, როცა გერმანიაში გადავედით საცხოვრებლად. ჩემი ქმარი, ირაკლი, უკვე წლებია იქ მუშაობდა და ბოლოს მეც გადავწყვიტე ბავშვებთან ერთად წავსულიყავი. თავიდან მეგონა, რომ უცხოეთში ცხოვრება ახალ შესაძლებლობებს მომცემდა — თავისუფლებას, განათლებას, უკეთეს მომავალს ბავშვებისთვის. მაგრამ რეალობა სულ სხვა აღმოჩნდა.

პირველივე დღეებში შევამჩნიე, რომ სალომე სკოლაში უხალისოდ დადიოდა. ერთხელაც საღამოს ოთახში შევედი და ვნახე, როგორ იჯდა საწოლზე ჩაფიქრებული.

— სალომე, რა გჭირს?

— დედა… მასწავლებელმა მკითხა დღეს: „ბიჭი ხარ თუ გოგო?“ ყველა დამცინოდა. ლუკამაც კი…

გული ჩამწყდა. სალომე სულ პატარა იყო — ცხრა წლის. მისი თმა ყოველთვის მოკლე ჰქონდა, რადგან ასე მოსწონდა. საქართველოში ამას არავინ აქცევდა ყურადღებას — „ბავშვია, გაიზრდება“ — ამბობდნენ ხოლმე. მაგრამ აქ ყველაფერი სხვანაირად იყო. ბავშვები ერთმანეთს უფრო დაკვირვებით უყურებდნენ, მასწავლებლებიც კი ვერ არჩევდნენ მის სქესს.

— სალომე, შენ ხარ ისეთი, როგორიც გინდა იყო. თმა თუ გინდა მოკლე გქონდეს — გქონდეს. მთავარია შენ თავს კარგად გრძნობდე.

— მაგრამ დედა… რატომ უნდა ავუხსნა ყველას ვინ ვარ?

ამ კითხვამ მთელი ღამე არ დამაძინა. მეორე დღეს ლუკასთან ვცადე საუბარი.

— ლუკა, შენ რატომ დასცინე სალომეს?

— მე არ დამცინია! უბრალოდ… ბავშვებმა მითხრეს: „შენი და ბიჭია?“ მეც გამეცინა… არ ვიცი რატომ.

— ლუკა, სალომე შენი დაა. უნდა დაიცვა.

ლუკამ თავი დახარა. ვიგრძენი, რომ მასაც უჭირდა ამ ყველაფრის გაგება. ოჯახში დაძაბულობა გაიზარდა. ირაკლი სულ უფრო იშვიათად საუბრობდა ჩვენთან — სამსახურში გადაღლილი ბრუნდებოდა და მხოლოდ იმას იმეორებდა: „ბავშვები უნდა შეეგუონ ახალ გარემოს.“

ერთ დღესაც სოციალურ ქსელში დავდე ფოტო — ორივე ბავშვი ერთად, ბედნიერები ჩანან. კომენტარები წამოვიდა:

„რომელი გოგოა?“
„ლუკას რატომ აქვს ასეთი თმა?“
„სალომე ბიჭია?“

მეგობრებმა საქართველოდანაც დაიწყეს წერა:
„ნინო, ბავშვებს ნუ აბნევ!“
„გოგოს გოგოსავით აცვი!“
„ბიჭს თმა შეაჭერი!“

გული მეტკინა. თითქოს ყველა ცდილობდა ჩემ შვილებს საკუთარი იდენტობა წაერთმია — მხოლოდ იმიტომ, რომ ისინი არ ჯდებოდნენ სტანდარტებში.

ერთ საღამოს ირაკლისთან კამათი მოგვივიდა:

— ნინო, იქნებ მართლა შევაჭრათ ლუკას თმა? ბავშვებს პრობლემები აღარ ექნებათ.

— ირაკლი! ეს გამოსავალი არაა! რატომ უნდა შევუცვალოთ ჩვენი შვილების გარეგნობა იმისთვის, რომ სხვებს მოეწონონ?

— ნინო, შენ ვერ ხვდები რა რთულია აქ ცხოვრება! ბავშვები იტანჯებიან!

— მე ხომ ვხედავ მათ ტკივილს! მაგრამ გამოსავალი არაა მათი შეცვლა! ჩვენ უნდა შევიცვალოთ — ჩვენ უნდა დავიცვათ ისინი!

ირაკლიმ ხმა აღარ ამოიღო. მთელი ღამე ვტიროდი. ვგრძნობდი თავს მარტო — უცხო ქვეყანაში, უცხო წესებით და სტერეოტიპებით.

მეორე დღეს სკოლაში წავედი სალომეს მასწავლებელთან სასაუბროდ.

— ქალბატონო მარია, სალომეს ხშირად ეკითხებიან სქესს… ეს მას ტკივილს აყენებს.

— მესმის თქვენი… მაგრამ ბავშვები ცნობისმოყვარეები არიან. ჩვენ ვცდილობთ ყველას თანაბრად მოვექცეთ.

— იქნებ აუხსნათ კლასში რომ სქესი მხოლოდ გარეგნობით არ განისაზღვრება?

მასწავლებელმა თავი დამიქნია:
— კარგი იდეაა. ვეცდები ეს თემა კლასში განვიხილო.

იმ საღამოს სალომემ პირველად გამიღიმა:

— დედა, მასწავლებელმა თქვა რომ ყველა განსხვავებულია და ეს კარგია.

— ხომ ხედავ? შენ ხარ უნიკალური!

მაგრამ პრობლემა არ დასრულებულა. სოციალურ ქსელში ისევ აგრძელებდნენ წერას:
„შვილებს გარყვნი!“
„ბავშვები დაიბნენ!“
„საქართველოში ასე არ იზრდებიან!“

ერთ დღეს დედაჩემმა დამირეკა საქართველოდან:
— ნინო, იქნებ მართლა შეცვალოთ რაღაც? ხალხი ლაპარაკობს…

— დედა! ხალხი ყოველთვის ილაპარაკებს! მე ჩემი შვილების ბედნიერება მირჩევნია ყველაფერს!

დედაჩემმა ამოიოხრა:
— შენ უკეთ იცი…

მაგრამ ვიცოდი — მარტოსული ვიყავი ამ ბრძოლაში.

ერთხელ ლუკამ მკითხა:
— დედა, რატომ ვერ ხვდებიან ადამიანები რომ სალომე გოგოა?

— იმიტომ რომ ზოგჯერ ადამიანები მხოლოდ იმას ხედავენ რაც უნდათ დაინახონ…

ამასობაში დრო გადიოდა. ბავშვები ნელ-ნელა ეჩვეოდნენ ახალ გარემოს, მაგრამ მე მაინც ვგრძნობდი იმ უხილავ ზეწოლას — როგორც გერმანიიდან, ისე საქართველოდან. თითქოს ორი სამყაროს შორის ვიყავი გაჭედილი: ერთში თავისუფლება იყო მთავარი ღირებულება, მეორეში — ტრადიცია და სტანდარტები.

ერთ დღესაც სკოლაში ღონისძიება გაიმართა — თემაზე „ვინ ვარ მე?“ ბავშვებმა უნდა წარმოადგინათ საკუთარი თავი.

სალომემ სცენაზე დადგა და თქვა:
„მე ვარ სალომე. მიყვარს ფეხბურთი და მოკლე თმა. ზოგი ფიქრობს რომ ბიჭი ვარ — მაგრამ მე გოგო ვარ! მე მიყვარს ჩემი თავი ისეთი როგორიც ვარ.“

დარბაზში სიჩუმე ჩამოვარდა. მერე აპლოდისმენტები გაისმა. მე ცრემლები წამომივიდა — პირველად ვიგრძენი რომ ჩემი შვილი ძლიერია.

ღონისძიების შემდეგ ერთ-ერთმა გერმანელმა მშობელმა მომიახლოვდა:
— თქვენი შვილი ძალიან მამაცია!

მაგრამ იმავე საღამოს ისევ მივიღე შეტყობინება საქართველოდან:
„ნინო, ასე არ შეიძლება…“

მაშინ მივხვდი: ეს ბრძოლა არასოდეს დასრულდება ბოლომდე. ყოველთვის იქნებიან ადამიანები ვინც მხოლოდ გარეგნობას უყურებენ; ყოველთვის იქნება სტერეოტიპი და ტკივილი. მაგრამ მთავარი ისაა — როგორ გავზრდით ჩვენს შვილებს: თავისუფლებაში თუ შიშში?

ახლაც ხშირად ვუსვამ საკუთარ თავს კითხვას: ღირს თუ არა ამდენი ტკივილი იმისთვის რომ შენი შვილები იყვნენ ისეთები როგორებიც არიან? ან იქნებ მართლა ჯობია დავუთმო საზოგადოებას და შევუცვალო მათ გარეგნობა? მაგრამ მერე სალომეს თვალებს ვუყურებ და ვიცი — სხვა გზა არ მაქვს.

თქვენ რას იზამდით ჩემს ადგილას? რამდენად მზად ხართ საკუთარი შვილების გამო საზოგადოებას დაუპირისპირდეთ?