როცა წარსული კარზე აკაკუნებს: ჩემი შვილის საიდუმლოებები და ქარიშხალი ჩვენს ოჯახში

„ნანა, გთხოვ, არ გამიხსნა კარი! გთხოვ, უბრალოდ დამიმალე!“ – ეს იყო პირველი სიტყვები, რაც ჩემი შვილიშვილისგან, სალომესგან, იმ ღამეს გავიგონე. ქარი ისე ძლიერად ურტყამდა ფანჯრებს, თითქოს მთელი თბილისი ჩემს ბინაში უნდა შემოეტანა. საათი ღამის სამს აჩვენებდა. მე კი პიჟამაში, გაფითრებული ვიდექი კართან და ვერ ვხვდებოდი, რა ხდებოდა.

სალომე კანკალებდა. თმა აჩეჩილი ჰქონდა, თვალები – ჩაწითლებული. მის უკან სადარბაზოში სიბნელე და სიჩუმე იყო. „მარიკა სად არის?“ – ვკითხე ჩურჩულით, მაგრამ პასუხი არ მქონდა. მხოლოდ ცრემლები და ჩუმი ბოდიში.

იმ ღამეს ყველაფერი შეიცვალა. ჩემი შვილი მარიკა – ჩემი სიამაყე და ტკივილი – გაუჩინარდა. სალომე კი ჩემთან დარჩა, თითქოს მე უნდა ვყოფილიყავი მისი გადარჩენა ან დასჯა.

სახლში შევიყვანე. ჩაის ვუკეთებდი და ვცდილობდი, არ მეყვირა. მაგრამ გულში ქარიშხალი ტრიალებდა. „სად არის შენი დედა? რატომ არ მპასუხობ?“ – ვეკითხებოდი ისევ და ისევ.

სალომე ჩუმად იყო. მხოლოდ ერთხელ ამოილაპარაკა: „ნანა, გთხოვ, ნუ გააგზავნი პოლიციაში…“

მე კი ვერ ვხვდებოდი, რა უნდა მექნა. დედა ვარ, მაგრამ ამავე დროს ბებია. მარიკას ბავშვობიდანვე რთული ხასიათი ჰქონდა – ჯიუტი, დამოუკიდებელი, მუდამ თავის გზაზე. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ თითქოს სულ სხვა ადამიანი გახდა. მე კი ვცდილობდი, ორივესთვის საკმარისი სიყვარული მქონოდა.

მახსოვს, როგორ ვჩხუბობდით მარიკასთან მაშინაც, როცა გერმანიაში წასვლა გადაწყვიტა. „აქ არაფერი მელოდება, დედა! შენ ვერ გაიგებ!“ – მიყვიროდა მაშინ. მე კი მხოლოდ იმას ვეუბნებოდი: „შვილო, ოჯახი ერთად უნდა იყოს…“

გერმანიაში წასვლის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. მარიკა იშვიათად მირეკავდა. სალომე კი საქართველოში დატოვა – თითქოს მე უნდა გამეზარდა მისი შვილი. თავიდან მეგონა, დროებით იყო ასე. მაგრამ წლები გავიდა…

ახლა კი სალომე ისევ ჩემთან იყო, მაგრამ მარიკა – არსად.

დილით ტელეფონზე უცხო ნომერი დამირეკა. უცხო ენაზე ლაპარაკობდნენ – გერმანული იყო. ვერაფერი გავიგე, მხოლოდ მარიკას სახელი გავარჩიე.

სალომეს შევხედე – თვალებში შიში ედგა.

„სალომე, სიმართლე მითხარი! დედაშენი სად არის? რამე ხომ არ დაემართა?“

ჩუმად ჩამოჯდა ჩემს გვერდით და თავი დახარა.

„ნანა… დედამ მითხრა, რომ რაღაც პრობლემები ჰქონდა… ვიღაც ემუქრებოდა… მე მითხრა, საქართველოში წადი ბებიასთანო…“

გული მომიკვდა. რა პრობლემები? ვის ემუქრებოდა? რატომ არ მითხრა?

მთელი დღე პოლიციაში დარეკვას ვფიქრობდი. მაგრამ სალომეს თვალებში ისეთი შიში დავინახე, რომ ვერ გავბედე.

იმ ღამეს ძილი ვერ შევძელი. ფანჯრიდან თბილისი მოჩანდა – ქალაქი, სადაც ყველა ერთმანეთს იცნობს და მაინც ასე მარტოსულად შეგიძლია იგრძნო თავი.

დილით მეზობელმა დამირეკა: „ნანა დეიდა, სალომე ხომ კარგადაა? გუშინ გვიან ვნახეთ სადარბაზოში…“

ყველას აინტერესებდა, რა ხდებოდა ჩვენს ოჯახში. მაგრამ მე თვითონაც არ ვიცოდი პასუხები.

მთელი დღე მარიკას ნომერზე ვრეკავდი – უშედეგოდ.

საღამოს სალომემ მითხრა: „ნანა, შეიძლება რაღაც გითხრა?“

თავი დავუქნიე.

„დედამ რაღაც ფული ისესხა გერმანიაში… ვიღაც ცუდ ხალხთან… მერე სამსახური დაკარგა და ვეღარ აბრუნებდა… ძალიან ეშინოდა…“

ცრემლები წამსკდა. როგორ ვერ შევნიშნე? როგორ ვერ მივხვდი?

მახსოვს ჩვენი ბოლო საუბარი: „დედა, შენ მაინც ვერ გაიგებ…“ – მითხრა მარიკამ და ტელეფონი გამითიშა.

ახლა კი მისი შვილი ჩემთან იყო და მე უნდა დამეცვა ის იმ სამყაროსგან, რომელსაც თავად ვერ გავუმკლავდი.

რამდენიმე დღე ასე გავიდა – გაურკვევლობაში, შიშში და იმედგაცრუებაში.

ერთ საღამოს კარზე კაკუნი გაისმა. გული ამიჩქარდა – იქნებ მარიკაა? მაგრამ არა… ორი უცნობი მამაკაცი იდგა კართან.

„თქვენ ნანა ხართ?“ – მკითხეს რუსული აქცენტით.

თავი დავუქნიე.

„მარიკა თქვენი შვილია?“

გავშრი.

„ჩვენ მისი მეგობრები ვართ გერმანიიდან… უბრალოდ გვინდოდა დაგვერწმუნებინა, რომ სალომე კარგადაა.“

მათ თვალებში რაღაც უცნაური დავინახე – არც მეგობრობა იყო იქ და არც გულწრფელობა.

კარი სწრაფად მივხურე და სალომესთან მივვარდი.

„სალომე! უნდა წავიდეთ! ახლავე!“

ჩემი ძმის სახლში გადავედით დროებით – იქ მაინც უსაფრთხოდ მეგონა თავი.

იმ ღამეს პირველად ვიგრძენი ნამდვილი შიში – არა მხოლოდ ჩემი თავისთვის, არამედ ჩემი შვილიშვილისთვისაც.

რამდენიმე დღის შემდეგ პოლიციაში მივედი და ყველაფერი მოვუყევი. მათ მითხრეს, რომ მარიკა გერმანიაში იძებნება – დიდი ალბათობით ქვეყნიდან გასულია და შესაძლოა საქართველოშიც იყოს.

სალომეს თვალებში იმედი მოკვდა.

„ნანა… დედა აღარ დაბრუნდება?“

ვერაფერი ვუთხარი. მხოლოდ ჩავეხუტე და ვიტირე.

დღეები გადიოდა. ოჯახში დაძაბულობა იზრდებოდა – ჩემი ძმა მეუბნებოდა: „ნანა, ეს შენი ბრალია! თავიდანვე არ უნდა გაგეშვა მარიკა გერმანიაში!“ დედაჩემი კი ჩუმად ლოცულობდა კუთხეში.

მე კი საკუთარ თავს ვადანაშაულებდი ყველაფერში: იქნებ მეტისმეტად მკაცრი ვიყავი? იქნებ მეტისმეტად მოვთხოვე? იქნებ სწორედ ამიტომ აირჩია მარიკამ საკუთარი გზა?

ერთ დღესაც სალომემ წერილი მომიტანა – დედამისისგან იყო:

„დედა, მაპატიე ყველაფერი… ვიცი, რომ ბევრი ტკივილი მოგაყენე. ახლა ყველაზე მეტად მინდა სალომეს ნახვა… მაგრამ ჯერ არ შემიძლია დაბრუნება… მიყვარხართ ორივეს…“

ეს წერილი იყო ერთადერთი პასუხი ყველა ჩემს კითხვაზე – პასუხი, რომელიც არაფერს ცვლიდა და ყველაფერს ამძიმებდა.

დღეები გადიოდა უსასრულო ლოდინში. სალომე სკოლაში დაბრუნდა – ცდილობდა ჩვეულებრივ ცხოვრებას დაბრუნებოდა, მაგრამ ღამეებს ისევ ტირილში ატარებდა.

ერთ დღესაც ქუჩაში შემთხვევით შევხვდი ჩემს ძველ მეგობარს – მან მითხრა: „ნანა, შვილებს ყოველთვის ჰგონიათ, რომ ჩვენ ვერ გავუგებთ… მაგრამ სინამდვილეში ჩვენც გვტკივა მათი ტკივილი.“

ახლა ხშირად ვფიქრობ: იქნებ სწორედ ეს არის მშობლობის ყველაზე დიდი ტკივილი – როცა შენი შვილი ირჩევს გზას, რომელსაც შენ ვერ გაიგებ და ვერ შეცვლი?

დღემდე არ ვიცი, სად არის მარიკა. მხოლოდ ის ვიცი, რომ სალომესთვის უნდა ვიყო ძლიერი – მისთვის უნდა ვიყო ოჯახი და იმედი.

ხანდახან ღამეებს ფანჯარასთან ვატარებ და ვფიქრობ: ნეტავ სად არის ჩემი შვილი? ნეტავ ოდესმე შევძლებთ შერიგებას?

მაინტერესებს თქვენ რას ფიქრობთ: რატომ ირჩევენ შვილები გზას, რომელიც ასე გვაშორებს ერთმანეთს? იქნებ მშობლებს უფრო მეტად უნდა გვესმოდეს მათი სიჩუმის და ტკივილის?